تاورکرین غول‌پیکر در بافت تاریخی شیراز؛ یک سال اعتراض بی‌نتیجه و تهدید به شکایت قضایی

اعتراضات بی‌نتیجه و تخلفات آشکار

«اقدس شریفی»، مالک خانه تاریخی «زیبا»، پیشتر اعلام کرده بود که حتی ابلاغ رسمی صورت‌جلسه مدیران شهری و میراث فرهنگی به استانداری فارس نیز نتوانسته است مانع از فعالیت این تاورکرین در همسایگی خانه‌های ثبت ملی شده شود. این وضعیت نشان‌دهنده نادیده گرفتن مصوبات و قوانین مربوط به حفظ میراث فرهنگی است.

موضع‌گیری میراث فرهنگی فارس: «تاورکرین باید جمع‌آوری شود»

صادق زارع، معاون میراث فرهنگی استان فارس، در واکنش به این موضوع، فعالیت تاورکرین نصب شده در بافت تاریخی شیراز را غیرقانونی دانست. وی تأکید کرد که بر اساس مصوبه استانداری فارس، نصب تاورکرین علاوه بر نیاز به استعلام و اجازه از میراث فرهنگی، باید با کسب رضایت مالکین خانه‌های همجوار انجام شود که این شرط در مورد تاورکرین مذکور رعایت نشده است.

معاون میراث فرهنگی استان فارس: «اداره کل میراث فرهنگی استان فارس به صورت مداوم با اعزام یگان حفاظت میراث فرهنگی پیگیر جمع‌آوری تاورکرین از بافت تاریخی شیراز است. متأسفانه، زمانی که نیروهای یگان حفاظت به محل می‌روند، آن‌ها به طور موقت کار را تعطیل می‌کنند و پس از بازگشت نیروها دوباره فعالیت تاورکرین را آغاز می‌کنند.»

زارع همچنین به مخالفت مکتوب اداره کل میراث فرهنگی استان فارس با نصب این تاورکرین در بافت تاریخی و کنار خانه‌های ثبت ملی شده اشاره کرد. وی افزود که ناظر و مجری پروژه ساخت و ساز مجتمع باید قوانین میراث فرهنگی مرتبط با بافت تاریخی شیراز را رعایت می‌کردند و از نصب تاورکرین خودداری می‌کردند که این اتفاق نیز رخ نداده است.

راهکارهای قانونی برای حل مشکل

معاون میراث فرهنگی استان فارس دو راه حل برای این مشکل پیشنهاد کرد:

• گزارش توقف فعالیت: ناظر و مجری گزارش مکتوب توقف فعالیت تاورکرین را به نظام مهندسی اعلام کنند و شهرداری ملزم به توقف عملیات شود.
• شکایت حقوقی: در صورت عدم تمکین، شکایت حقوقی در مرجع قضایی تنظیم و از ناظر و مجری با هدف جمع‌آوری تاورکرین از بافت تاریخی اقدام شود.

پاییز سال گذشته، مالک هتل بوتیک «زیبا» در پی فعالیت ساخت و ساز و نصب این جرثقیل غول‌پیکر در حریم خانه ثبت ملی شده خود و چند بنای تاریخی دیگر، با کلانتری و یگان حفاظت میراث فرهنگی تماس گرفت. اما با وجود این هشدارها، جرثقیل بزرگ وارد بافت تاریخی شیراز شد و در کنار خانه تاریخی «صدرایی» نصب گردید.

نادیده گرفتن قوانین و اعتراضات مدنی

با وجود ثبت ملی بافت تاریخی شیراز، چگونگی نصب این جرثقیل عظیم برخلاف تمام قوانین و ضوابط میراث فرهنگی در کوچه‌های تنگ و باریک این بافت، همچنان نامشخص است. همچنین، سازندگان و مالکین مجتمع در حال ساخت، نیروی انتظامی و یگان حفاظت میراث فرهنگی را پس از چندین بار مراجعه برای توقف فعالیت تاورکرین، به داخل راه نداده‌اند.

در پی بالا گرفتن اعتراضات به رفتارهای غیرقانونی سازندگان، نخستین اعتراض مدنی ایران در حمایت از حفظ بافت‌های تاریخی با ضبط و تولید یک قطعه موسیقی راک با عنوان «تاورکرین» در خانه تاریخی زیبا منتشر شد. اما حتی این اعتراضات مدنی دوستداران میراث فرهنگی نیز نتوانست پایه‌های این سازه را متزلزل کند.

اکنون، معاون میراث فرهنگی استان فارس تأکید کرده است که «تاورکرین باید از بافت تاریخی شیراز برچیده شود وگرنه شکایت قضایی از ناظر و مجری پروژه ساخت و ساز در پیش است.»