روسیه در پی مسدودسازی واتساپ؛ نبرد بر سر حریم خصوصی و کنترل اطلاعات

واتساپ، یکی از پرکاربردترین پیام‌رسان‌های جهان، اعلام کرده است که روسیه قصد دارد خدمات این پلتفرم را مسدود کند. این اقدام در پی اتهامات دولت روسیه مبنی بر عدم همکاری واتساپ و تلگرام با نیروهای امنیتی در پرونده‌های مرتبط با کلاهبرداری و تروریسم صورت می‌گیرد. این تحولات، بار دیگر بحث بر سر حریم خصوصی کاربران و کنترل دولت‌ها بر فضای مجازی را داغ کرده است.

موضع واتساپ و متا

شرکت متا، مالک واتساپ، تأکید کرده است که این پیام‌رسان به دلیل فراهم‌کردن امکان ارتباط امن و رمزگذاری سرتاسری برای کاربران، هدف مسدودسازی قرار گرفته است. متا در بیانیه‌ای اعلام کرد:

«واتساپ خصوصی و رمزگذاری‌شده است و در برابر تلاش دولت‌ها برای نقض حق ارتباط امن ایستادگی می‌کند؛ به همین دلیل روسیه می‌خواهد آن را از دسترس بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر خارج کند.»

واتساپ متعهد شده است که تلاش‌های خود را برای ارائه سرویس رمزگذاری سرتاسری در روسیه ادامه دهد.

اتهامات روسیه علیه پیام‌رسان‌ها

دولت روسیه پیش از این نیز تماس‌های صوتی و تصویری در واتساپ و تلگرام را مسدود کرده بود. اتهامات اصلی روسیه علیه این دو سرویس عبارتند از:

• عدم همکاری با نیروهای امنیتی در پرونده‌های کلاهبرداری.
• عدم همکاری در پرونده‌های مرتبط با تروریسم.

این اتهامات در راستای سیاست‌های سخت‌گیرانه روسیه برای کنترل محتوای آنلاین و دسترسی به داده‌های کاربران مطرح شده است.

پاسخ تلگرام به اتهامات

تلگرام نیز در واکنش به این اتهامات، رویکرد خود را در قبال محتوای مخرب تشریح کرده است. این پیام‌رسان اعلام کرد:

• با بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی، بخش‌های عمومی پلتفرم را به طور مداوم رصد می‌کند.
• روزانه میلیون‌ها پیام مخرب را حذف می‌کند.
• به طور فعال با سوءاستفاده از پلتفرم، از جمله دعوت به خرابکاری، خشونت و کلاهبرداری مقابله می‌کند.

ریشه‌های تنش میان روسیه و پلتفرم‌های خارجی

اختلافات روسیه با پلتفرم‌های خارجی بر سر محتوای منتشرشده و ذخیره‌سازی داده‌ها، سابقه‌ای طولانی دارد. این تنش‌ها به ویژه پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲٠٢ به شدت افزایش یافته است. دولت روسیه در تلاش است تا کنترل بیشتری بر اطلاعات و ارتباطات آنلاین در این کشور اعمال کند، در حالی که شرکت‌های فناوری بر حفظ حریم خصوصی و امنیت کاربران خود تأکید دارند.