آیکون خبر

خبر کامل

زنگ خطر در بورس تهران: سهم ۴۰ درصدی صندوق‌های اهرمی و پیامدهای آن

سهم بیش از ۴۰ درصدی صندوق‌های اهرمی از کل صندوق‌های قابل معامله در بورس تهران، زنگ خطری جدی برای این بازار محسوب می‌شود. این در حالی است که در بازارهای توسعه‌یافته جهانی، این نسبت به حدود یک درصد محدود می‌شود. تورم‌های افسارگسیخته و عدم نظارت کافی، از عوامل اصلی رشد نامتعارف دارایی‌های این صندوق‌ها در ایران است که پیامدهای نامطلوبی را به دنبال داشته است.

صندوق‌های اهرمی: ابزاری جذاب با ریسک‌های بالا

صندوق‌های اهرمی، ابزاری جذاب در بازار سرمایه هستند که می‌توانند در روندهای صعودی بازار، سودهای قابل توجهی را برای سرمایه‌گذاران به ارمغان آورند. با این حال، طی ماه‌های اخیر و همزمان با تحولات سیاسی و افت بیش از ۲۰ درصدی شاخص اصلی بازار سهام، ریسک‌های بزرگی متوجه این صندوق‌ها شده است.

  • سهم نامتعارف در ایران: خالص ارزش دارایی‌های صندوق‌های قابل معامله در بازار سهام ایران از ۱۴۰ همت فراتر رفته، که ۵۸ همت آن (بیش از ۴۰ درصد) متعلق به صندوق‌های اهرمی است.
  • مقایسه با بازارهای جهانی: این نسبت در بازارهای توسعه‌یافته مانند آمریکا، کانادا و اروپا، حدود یک درصد یا کمتر است.
  • دلایل رشد شتابان در ایران: ترکیب عوامل اقتصادی، محدودیت گزینه‌های سرمایه‌گذاری و تمایل بالای سرمایه‌گذاران به بازده سریع، باعث رشد شتابان صندوق‌های اهرمی در ایران شده است.

ایران؛ دوست اهرم و نوسانات بالا

بازار ایران برخلاف بازارهای توسعه‌یافته، نوسانات بسیار بالایی را تجربه می‌کند. شتاب بالای تورم و عدم قطعیت در اقتصاد، سرمایه‌گذاران را به سمت بازدهی‌های بالاتر و سود فراتورمی سوق داده است. در سال‌های اخیر، بازدهی بورس در مقیاس سالانه و شش‌ماهه، کمتر از تورم مورد انتظار بوده و تنها صندوق‌های اهرمی در مقاطع خاصی موفق به عملکرد بهتر از تورم شده‌اند.

پیامدهای سهم بالای صندوق‌های اهرمی

سهم بالای صندوق‌های اهرمی به معنای ارتباط قوی‌تر بین نوسانات این صندوق‌ها و کل بازار است. افت شدید ارزش صندوق‌های بزرگ اهرمی می‌تواند به فشار فروش گسترده در کل بازار منجر شود. در دوران پس از جنگ، صندوق‌های اهرمی برای روان‌سازی معاملات و کاهش حباب‌های خود، مجبور به کوچک‌کردن واحدهای اهرمی و اندازه صندوق شدند که این امر فشار مضاعف فروش را در تابلوی معاملات به نمایش گذاشت.

اگر سیاستگذاران بازار سرمایه با برنامه درست، در مسیر متناسب‌سازی صندوق‌های اهرمی قرار نگیرند، نقدشوندگی این صندوق‌ها به خطر خواهد افتاد. اتفاقی که منجر به از دست‌رفتن اعتماد به ابزارهای جدید در بازار سهام خواهد شد.

صدور مجوزهای پیاپی برای صندوق‌های اهرمی در حالی صورت گرفته که ارزش دلاری بازار سهام روزبه‌روز در حال کاهش بوده و قدرت کنترل بازار به دست چند صندوق خاص افتاده است.

راهکارهای عبور از چالش

سهم ۴۰ درصدی صندوق‌های اهرمی در ایران، هم نشانه بلوغ نسبی بازار در پذیرش ابزارهای نوین مالی است و هم هشداری جدی درباره ریسک‌های سیستماتیک بالقوه. تجربه جهانی نشان می‌دهد که مدیریت دقیق اهرم، توسعه ابزارهای متنوع پوشش ریسک و آموزش سرمایه‌گذاران می‌تواند مانع از تبدیل این فرصت به تهدید شود.

راهکار اصلی عبور از این شرایط، علاوه بر تغییر رویکرد سیاستگذاران، کنترل تورم و هموارسازی دست‌اندازهای اقتصادی در سطح کلان است. این امر به مدیریت نوسانات غیراستاندارد در بازار سهام ایران کمک کرده و بهره‌بردن از ابزارهای جدید را در شرایطی منطقی‌تر امکان‌پذیر می‌سازد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗