جنجال دیپلماتیک بر سر اظهارات فرمانده ارتش آفریقای جنوبی در ایران

انتقادات داخلی و درخواست محاکمه نظامی

ژنرال مافوانیا در دیدارهای خود در تهران، با اشاره به «تجربه تلخ» دوران رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی، «تعدی و جنایت‌های رژیم صهیونیستی را آپارتاید جدید» خوانده و تأکید کرده بود: «ما در دفاع از مظلومان عالم، در کنار شما ایستاده‌ایم.» او همچنین خواستار «همکاری عمیق‌تر» با ایران، به‌ویژه در امور دفاعی، شده بود.

این اظهارات با واکنش‌های تندی در آفریقای جنوبی مواجه شده است:

• حزب اتحاد دموکراتیک: کریس هاتینگ، سخنگوی وزارت دفاع آفریقای جنوبی، اظهارات ژنرال مافوانیا را «خودنمایی بی‌ملاحظه» توصیف کرده و بیان داشته که او «از بحث‌های نظامی فراتر رفته و وارد حوزه سیاست خارجی شده است.»
• درخواست محاکمه: آقای هاتینگ صراحتاً خواستار «محاکمه نظامی» فوری ژنرال مافوانیا به دلیل نقض بی‌طرفی و قوانین نظامی شده است.

واکنش وزارت خارجه و ریاست جمهوری

در اقدامی کم‌سابقه، وزارت امور خارجه آفریقای جنوبی توبیخی رسمی صادر کرده و تأکید کرده است که تنها ادارات مربوطه، از جمله ریاست جمهوری، مسئول مدیریت روابط بین‌المللی کشور هستند. وزیر دفاع آفریقای جنوبی نیز منتظر توضیحات ژنرال مافوانیا پس از بازگشت او به کشور است و بار دیگر تأکید کرده که این وزارتخانه تصمیمات سیاسی یا خط‌مشی مربوط به روابط با کشورهای خارجی را اتخاذ نمی‌کند.

سیریل رامافوسا، رئیس دفتر رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، نیز از این اظهارات انتقاد کرده است. سخنگوی آقای رامافوسا بیان داشت که چنین اظهاراتی در زمانی که مذاکرات حساسی با ایالات متحده در جریان است، «مفید نیست.»

تأثیر بر روابط با ایالات متحده

اظهارات ژنرال مافوانیا در بحبوحه تنش‌های موجود در روابط دیپلماتیک آفریقای جنوبی با آمریکا مطرح شده و پیش‌بینی می‌شود که این تنش‌ها را تشدید کند. روابط دو کشور از ماه مارس گذشته، زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، بدون ارائه مدرک، آفریقای جنوبی را به تبعیض علیه اقلیت سفیدپوست متهم کرد و کمک‌های آمریکا را متوقف و تعرفه‌های تجاری بالایی وضع کرد، رو به وخامت گذاشته است. آفریقای جنوبی بارها این اتهامات را رد کرده است.

اعمال تعرفه ۳۰ درصدی ایالات متحده بر کالاهای آفریقای جنوبی، به دلیل نگرانی‌ها در مورد شیوه‌های تجاری ناعادلانه، وضعیت را پیچیده‌تر کرده است.

دیدارهای ژنرال مافوانیا در تهران

ژنرال رودزانی مافوانیا، فرمانده نیروهای دفاع ملی آفریقای جنوبی، در سفر اخیر خود به تهران با مقامات ارشد ارتش ایران، از جمله فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، دیدار و گفتگو کرد.

او در دیدار با سرلشکر امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش ایران، اظهار داشت: «از دیرباز احترام متقابل بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آفریقای جنوبی وجود داشته است و ما خواستار تعمیق روابط در همه عرصه‌ها به‌ویژه روابط دفاعی با جمهوری اسلامی ایران هستیم.»