چالش‌ها و راهکارهای امنیت سایبری ایران در برابر تهدیدات خارجی

چالش‌ها و راهکارهای امنیت سایبری در ایران

علی محمد نوروززاده، رئیس مرکز مدیریت راهبردی افتا، در گفت‌وگو با ایسنا، به بررسی وضعیت امنیت سایبری در کشور پرداخت و اظهار داشت که ایران با تکیه بر توان متخصصان داخلی و فناوری‌های بومی، گام‌های بلندی در مقابله با تهدیدات سایبری برداشته است. با این وجود، چالش‌های مهمی در مسیر تحقق امنیت سایبری پایدار وجود دارد که نیازمند برنامه‌ریزی و تلاش مستمر است.

مهم‌ترین چالش‌های امنیت سایبری پایدار:

• وابستگی به فناوری‌های خارجی: اتکا به راهکارهای بیرونی می‌تواند آسیب‌پذیری‌ها را افزایش دهد.
• کمبود نیروی انسانی متخصص: نیاز به تربیت و جذب متخصصان امنیت سایبری در کشور احساس می‌شود.
• ضعف در هماهنگی: عدم انسجام کافی بین بازیگران مختلف این حوزه، اثربخشی اقدامات را کاهش می‌دهد.
• چالش‌های حقوقی و قانونی: نیاز به به‌روزرسانی و تدوین قوانین متناسب با تحولات سایبری.
• عدم توجه به فرهنگ‌سازی: اهمیت آموزش و آگاهی‌بخشی عمومی در زمینه امنیت سایبری.

افزایش حملات سایبری و ضرورت آمادگی

نوروززاده با اشاره به حوادث اخیر در جهان و منطقه، از افزایش قابل توجه حملات سایبری خبر داد. هدف اصلی این حملات، از کار انداختن سرویس‌های عمومی، افشای اطلاعات، دستکاری یا خرابکاری داده‌ها است. وی تأکید کرد که در برخی موارد، اقدامات بدخواهانه قبل از ایجاد ضربه متوقف شده و در مواردی که ضربه وارد شده، با تلاش در حوزه بازگردانی، از تخریب بیشتر یا تبدیل حادثه به فاجعه جلوگیری شده است.

برخی از پیام‌رسان‌های خارجی ممکن است نتوانند به‌طور کامل به تعهدات امنیتی و حریم خصوصی کاربران ایرانی پایبند باشند یا خود را با قوانین داخلی کشور سازگار کنند. به همین دلیل، استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی توصیه می‌شود.

توصیه به استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی:

رئیس مرکز افتا در خصوص شبکه‌های اجتماعی خارجی، بر اهمیت حفاظت از امنیت و حریم خصوصی کاربران و صیانت از ارزش‌های اسلامی و ملی تأکید کرد. وی افزود که نهادهای مربوطه به‌طور مستمر پیام‌رسان‌های خارجی را از نظر امنیتی و انطباق با قوانین جمهوری اسلامی ایران بررسی می‌کنند. به دلیل عدم پایبندی برخی از این پیام‌رسان‌ها به تعهدات امنیتی و قوانین داخلی، استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی که تحت نظارت و مطابق با قوانین ایران فعالیت می‌کنند، توصیه می‌شود.

حمله سایبری به بانک سپه و تدابیر پیشگیرانه

در پاسخ به سوالی درباره منشأ حمله سایبری به بانک سپه، نوروززاده به وجوه مختلف این حمله اشاره کرد و گفت که در حوزه فنی، مقداری غفلت در رعایت برخی پیشگیری‌ها صورت پذیرفته که در حال پیگیری است. وی افزود که تدوین استانداردها و الزامات امنیتی، بخش جدایی‌ناپذیر اقدامات مرکز افتا است و به صورت مستمر در حال انجام است. این استانداردها شامل همه کنشگران اکوسیستم امنیت سایبری کشور از جمله تولیدکنندگان، پیمانکاران و بهره‌برداران می‌شود.

ایران با درک عمیق از تهدیدات پیچیده و سازمان‌یافته خارجی، همواره تدابیر امنیتی پیشگیرانه و هوشمندانه‌ای را در چارچوب قوانین و ارزش‌های خود طراحی و اجرا می‌کند. این تدابیر شامل تقویت مستمر توان دفاعی و امنیتی، استفاده از فناوری‌های پیشرفته، آموزش و توانمندسازی نیروهای متخصص و همکاری‌های راهبردی با نهادهای امنیتی و دفاعی است. همچنین، مراکز حساس و استراتژیک کشور تحت حفاظت و پایش مداوم قرار دارند.

امنیت شبکه ملی اطلاعات و کاهش آسیب‌پذیری‌ها

شبکه ملی اطلاعات به عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور، از اهمیت بالایی در حفظ امنیت و حاکمیت سایبری ایران برخوردار است. امنیت این شبکه در سطوح مختلفی همچون ساختار مقاوم و مستقل، حفاظت از داده‌های حساس و حیاتی با راه‌اندازی مراکز داده داخلی و استفاده از پروتکل‌های امنیتی پیشرفته، نظارت هوشمند بر ترافیک شبکه و رعایت استانداردهای امنیت سایبری در بالاترین سطح طراحی شده است.

اقدامات مرکز افتا برای کاهش آسیب‌پذیری دستگاه‌های دولتی:

• استقرار چارچوب امنیت جامع سایبری.
• تعیین نقش‌ها و مسئولیت‌های دستگاه‌ها با ضمانت اجرایی.
• ارزیابی مستمر مخاطرات سایبری و مدیریت حوادث.
• شناسایی دارایی‌های حیاتی و تهدیدات احتمالی.
• افزایش آگاهی و آموزش کارکنان.
• افزایش همکاری‌های بین‌المللی و تبادل اطلاعات.