ناترازی‌های معیشتی و مالیات‌ستانی از جیب بازنشستگان؛ دولت در پی جبران کسری بودجه از سفره مردم

ناترازی‌های زندگی کارگران و بازنشستگان

انتظار طولانی برای مبالغ ناچیز ۳ تا ۶ میلیون تومانی، تنها گوشه‌ای از مشکلات عدیده کارگران شاغل و بازنشسته است. این قشر زحمتکش با «ناترازی»های متعددی در زندگی روزمره خود دست و پنجه نرم می‌کنند:

• ناترازی حقوق و مستمری: دریافتی آنها به کمتر از یک‌سوم خط فقر رسیده و حتی برای یک هفته زندگی نیز کافی نیست.
• ناترازی آب و برق: در گرمای طاقت‌فرسای تابستان، این ناترازی زندگی را برایشان دشوار کرده است.
• ناترازی دارو و درمان: یافتن داروهای باکیفیت، حتی داروهای ساده‌ای مانند داروهای قند و دیابت، دشوار است و در صورت یافتن، اغلب تحت پوشش بیمه نیستند.

یک کارگر می‌گوید: «ده داروخانه را زیر پا گذاشتم تا قرص گلوکوفاژ خارجی را پیدا کنم؛ آخر سر یک داروخانه آن را بدون بیمه و با قیمت بالا داشت. این دارو برای درمان دیابت ساده است، تصور کنید بیماران سرطانی و خاص چه روزگاری دارند؟!»

واکنش دولت و برداشت از جیب مزدبگیران

در مواجهه با این مشکلات، دولت به جای برنامه‌ریزی برای بهبود زندگی طبقه کارگر، به برداشت از جیب مزدبگیران روی آورده است. مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم از این قشر دریافت می‌شود تا دولت بتواند به تعهدات حداقلی خود عمل کند، در حالی که تورم بی‌امان، قدرت خرید آنها را به پایین‌ترین سطح تاریخی رسانده است.

خسرو رنجبر، فعال صنفی بازنشستگان تامین اجتماعی، این سوال اساسی را مطرح می‌کند: «چرا هر زمان گروهی از اصناف، مطالبات صنفی، معیشتی یا درمانی خود را مطرح می‌کنند، ابتدا نادیده گرفته می‌شود و سپس برای پرداخت این مطالبات، مسئولان دست در جیب بازنشستگان، مستمری‌بگیران و بیمه‌شدگان تامین اجتماعی می‌کنند؟!»

نمونه‌هایی از برداشت از جیب مردم

همسان‌سازی و مالیات بر ارزش افزوده

رنجبر به چند نمونه اشاره می‌کند:

• بازنشستگان برای اجرای «همسان‌سازی» مدت‌ها مطالبه‌گری کردند. مقرر شد یک درصد به مالیات بر ارزش افزوده اضافه شود تا مطالبات پرداخت گردد. این یک درصد اضافه شد، اما همسان‌سازی همچنان معطل منابع مالی ماند.
• کمک معیشت ماهانه یک میلیون تومانی به بازنشستگان حداقل‌بگیر کشوری اضافه شد، اما این مبلغ ناچیز به بازنشستگان تامین اجتماعی پرداخت نشد. سوال اینجاست که وجوه دریافتی بابت افزایش یک درصدی مالیات بر ارزش افزوده چه شد و کجا هزینه گردید؟ این موضوع همچنان در هاله‌ای از ابهام است.

افزایش قیمت نان

نمونه دیگر، مشکل نانوایان است که برای روزهای متوالی در چند استان اعتراض کردند. نتیجه این اعتراضات، افزایش بیش از پنجاه درصدی قیمت نان بود. این تصمیمات منجر به کوچک‌تر شدن سفره کارگران، کارمندان، بازنشستگان، مستمری‌بگیران، معلمان و پرستاران می‌شود و به جای حل مشکل، آنها را از چاله به چاه می‌اندازد.

این فعال صنفی توضیح می‌دهد: «وقتی ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده برای هر خرید از مستمری منِ بازنشسته کسر می‌شود، یعنی منِ حداقل‌بگیر که مثلاً پانزده میلیون مستمری دریافت می‌کنم، باید یک و نیم میلیون آن را به دولت بازگردانم. در واقع به من سیزده و نیم میلیون تومان مستمری می‌دهند. بخش دیگری از این پول از طریق مالیات‌های غیرمستقیم دوباره از منِ بازنشسته بازپس گرفته می‌شود. یا زمانی که برای حل معضل نانوایان، بیش از پنجاه درصد قیمت نان را افزایش می‌دهند، به معنی آن است که اگر منِ بازنشسته ماهیانه صد نان می‌خریدم، حالا باید چهل و هفت نان بخرم. بنابراین باید بگویم، برای حل مشکل همسان‌سازی و نانوا، دولت دست در جیب من بازنشسته رفته است؛ چرا برای رفع چنین مطالباتی، دولت در بودجه تمهیدات لازم را ندیده است؟ راستی بودجه عمومی کشور، کجا و چگونه هزینه می‌شود؟ مگر کارگر و بازنشسته چقدر حقوق می‌گیرد که دولت ناترازی‌هایش را از سفره‌ی ما برداشت می‌کند؟!»

ظاهراً دولت برای جبران ناترازی‌های گسترده، راه حلی جز برداشت از دارایی‌های فردی و جمعی مزدبگیران در برنامه ندارد؛ افزایش مالیات‌ها، گرانی‌ها و شوک‌درمانی‌های مکرر، خصوصی‌سازی دارایی‌های طبقه کارگر از جمله بانک رفاه و افزایش نرخ خدمات عمومی از جمله آب و برق و گاز، راه حل‌هایی‌ست که در مواقع بحران در پیش گرفته می‌شود.

پاسخ رئیس جمهور و مسئولیت‌پذیری

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، اخیراً اعلام کرد: «ما الان در بخش‌های مختلف با مشکل روبه‌رو هستیم؛ آب، برق، گاز، بودجه و تورم. دیگر جایی نیست که مشکل نداشته باشیم. این‌ها دیگر انتخاب نیست، اجبار است.» اما سوال اینجاست که نقش کارگران و بازنشستگان در ایجاد این شرایط اجباری چیست و چرا باید هزینه ناترازی‌ها را از جیب خالی خود بپردازند؟