تحلیل احمد زیدآبادی از سفر لاریجانی به منطقه و نقش او در امنیت ملی

احمد زیدآبادی، تحلیلگر برجسته مسائل سیاسی، در یادداشتی به بررسی ابعاد سفر اخیر علی لاریجانی به کشورهای لبنان و عراق پرداخته و نقش احتمالی وی در معادلات امنیتی و منطقه‌ای ایران را مورد تحلیل قرار داده است. این سفر که با معرفی لاریجانی به عنوان «مسئول امور امنیت کشور» همراه بوده، پرسش‌هایی را درباره جایگاه و اختیارات جدید او در ساختار قدرت جمهوری اسلامی مطرح می‌کند.

معرفی لاریجانی به عنوان مسئول امنیت کشور

در جریان سفر اخیر خود به بغداد و بیروت، علی لاریجانی خود را به عنوان «مسئول امور امنیت کشور در جمهوری اسلامی» معرفی کرده است. این معرفی، در صورت اجماع در میان اجزای بلوک قدرت در ایران، می‌تواند به معنای تغییر جایگاه و افزایش اختیارات وی در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای باشد. زیدآبادی معتقد است که در این صورت، لاریجانی دیگر مقامی دست‌بسته و فاقد اقتدار لازم برای کمک به مهار بحران‌ها نخواهد بود.

تغییر معادلات منطقه‌ای و فرصت‌های پیش‌رو

به گفته زیدآبادی، لاریجانی در این سفر به وضوح دریافته است که اوضاع منطقه دیگر شباهتی به دو سال پیش ندارد. بسیاری از معادلات تغییر کرده و برخی از دست‌رفته‌ها نیز قابل بازیابی نیستند. این وضعیت، ضرورت بازنگری در استراتژی‌های منطقه‌ای ایران را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

«هر انسان واقع‌نگری به روشنی می‌بیند که توازن و بازی تازه‌ای در جریان است و راهی جز لحاظ کردن قواعد و مختصات این بازی جدید در هرگونه استراتژی معطوف به رفع و خنثی‌سازی بحران نیست.»

زیدآبادی در ادامه به دو مسیر احتمالی پیش روی لاریجانی اشاره می‌کند:

• اعاده نظم فروپاشیده: اگر هدف لاریجانی بازگرداندن نظمی باشد که عملاً فروپاشیده است، موفقیت او به اندازه «آب ریخته‌شده را به جو برگرداندن» خواهد بود.
• حفظ امنیت و منافع ایران در نظم در حال ظهور: در صورتی که لاریجانی هدف خود را حفظ امنیت و منافع ایران در نظم جدید منطقه قرار دهد، هنوز امکانات قابل توجهی برای تأثیرگذاری بر مؤلفه‌های این نظم وجود دارد. این مسیر می‌تواند به نفع امنیت و جایگاه ایران، ایجاد نظمی عادلانه‌تر برای کشورهای منطقه و مهار اقدامات «دار و دستهٔ بی‌رحم و رذل و مهاجم و توسعه‌طلب حاکم بر دولت اسرائیل» از طریق یک ائتلاف فراگیر منطقه‌ای و جهانی باشد.

فرصتی بزرگ اما کوتاه‌مدت

این تحلیلگر سیاسی تأکید می‌کند که «فرصتی بزرگ اما بسیار کوتاه‌مدت در افق دیده می‌شود.» او این پرسش مهم را مطرح می‌کند که آیا این فرصت نیز مانند هزاران فرصت دیگر از دست خواهد رفت؟ زیدآبادی از لاریجانی می‌خواهد که به این پرسش حیاتی پاسخ دهد و مسیر آینده را مشخص کند.