خبر کامل
بازگشت توانایی گفتار به بازمانده سکته مغزی با رابط مغز و رایانه مجهز به هوش مصنوعی

در یک پیشرفت چشمگیر در حوزه پزشکی و هوش مصنوعی، یک رابط مغز و رایانه جدید مجهز به هوش مصنوعی، توانایی گفتار را به «آن جانسون»، بازماندهای از سکته مغزی که ۱۸ سال پیش دچار فلج تقریباً کامل شده بود، بازگرداند. این فناوری نوین، تأخیر در بازیابی گفتار را از هشت ثانیه به تنها یک ثانیه کاهش داده و امیدهای تازهای را برای افراد مبتلا به سندرم قفلشدگی و سایر اختلالات گفتاری زنده کرده است.
بازگشت صدا پس از ۱۸ سال سکوت
«آن جانسون» در سال ۲۰۰۵ و در سن ۳۰ سالگی، در پی یک سکته مغزی دچار سندرم قفلشدگی شد؛ وضعیتی نادر که در آن فرد هوشیار است اما قادر به حرکت یا صحبت نیست. پیش از این، او تنها میتوانست با استفاده از یک سیستم ردیابی چشم، ۱۴ کلمه در دقیقه ارتباط برقرار کند که در مقایسه با سرعت مکالمه طبیعی (حدود ۱۶۰ کلمه در دقیقه) بسیار کند بود.
در سال ۲۰۲۲، جانسون به عنوان سومین شرکتکننده در یک کارآزمایی بالینی به رهبری محققان دانشگاه کالیفرنیا برکلی و دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو شرکت کرد. هدف این کارآزمایی، بازیابی گفتار برای افراد مبتلا به فلج شدید بود. تیم تحقیقاتی از یک پروتز عصبی استفاده کرد که سیگنالهای قشر حرکتی گفتار را ضبط کرده و با دور زدن مسیرهای عصبی آسیبدیده، کلمات قابل شنیدن تولید میکند.
فناوری تبدیل فکر به صدا
این دستگاه بر پایه یک ایمپلنت است که روی ناحیه تولید گفتار مغز قرار میگیرد. هنگامی که جانسون تلاش میکند صحبت کند، ایمپلنت فعالیت عصبی را تشخیص داده و سیگنالها را به یک رایانه متصل ارسال میکند. سپس یک رمزگشای هوش مصنوعی این سیگنالها را به متن، گفتار یا انیمیشن صورت روی یک آواتار دیجیتال ترجمه میکند.
در ابتدا، سیستم از مدلهای هوش مصنوعی توالی به توالی استفاده میکرد که برای تولید خروجی به یک جمله کامل نیاز داشتند و تأخیر هشت ثانیهای ایجاد میکردند. اما در مارس ۲۰۲۵، تیم به یک معماری جریانی روی آورد که امکان ترجمه تقریباً بیدرنگ را با تنها یک ثانیه تأخیر فراهم میکند.
برای شخصیسازی تجربه، محققان صدای جانسون را از روی صدای ضبطشده سخنرانی عروسیاش در سال ۲۰۰۴ بازسازی کردند. او همچنین یک آواتار برای مطابقت با ظاهرش انتخاب کرد که میتواند حالات چهره مانند لبخند یا اخم را تقلید کند.
آینده پروتزهای عصبی و همزادهای دیجیتال
گوپالا آنومانچیپالی، استادیار مهندسی برق و علوم کامپیوتر در دانشگاه برکلی، ادوارد چانگ، جراح مغز و اعصاب در دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو، و کایلو لیتلجان، دانشجوی دکترای دانشگاه برکلی، بر این باورند که هدف نهایی، تبدیل پروتزهای عصبی از سیستمهای آزمایشی به ابزارهای بالینی استاندارد و «قابل اتصال و اجرا» است.
پیشرفتهای آتی میتواند شامل:
- ایمپلنتهای بیسیم: حذف نیاز به اتصالات مستقیم کامپیوتر.
- آواتارهای واقعگرایانه: برای تعاملات طبیعیتر.
- همزادهای دیجیتالی: شبیهسازی نه تنها صدای کاربر، بلکه سبک مکالمه و نشانههای بصری او.
این فناوری میتواند به جمعیت آسیبپذیر، از جمله افرادی که به دلیل سکته مغزی، ALS یا آسیبدیدگی توانایی صحبت کردن را از دست دادهاند، کمک کند تا ارتباط سریعتر و طبیعیتری را بازیابی کنند. محققان تأکید میکنند که این سیستم تنها زمانی کار میکند که شرکتکننده عمداً سعی در صحبت کردن داشته باشد و اختیار کاربر و حریم خصوصی حفظ میشود.
آن جانسون در بیانیهای گفت: «میخواهم بیماران مرا ببینند و بدانند که زندگیشان تمام نشده است.» او امیدوار است روزی به عنوان مشاور در یک مرکز توانبخشی کار کند و از این پروتز عصبی برای صحبت با مراجعین استفاده کند.
محققان معتقدند با کاهش تأخیر به حدود یک ثانیه و پیشرفتهای مداوم در مدلسازی هوش مصنوعی، بازیابی عملی و بیدرنگ گفتار میتواند تنها در عرض چند سال محقق شود و نحوه ارائه صدا به کسانی که صدای خود را از دست دادهاند، توسط فناوری تغییر یابد.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
