یاور عباس، کهنه‌سرباز ۱۰۴ ساله جنگ جهانی دوم: «جنگ یک جنایت است»

از هند بریتانیا تا جبهه‌های جنگ

یاور عباس در سال ۱۹۲۰ در چارخاری، ایالتی در هند بریتانیا، متولد شد. او در سال ۱۹۳۹، زمانی که بریتانیا به نمایندگی از هند به آلمان نازی اعلام جنگ کرد، دانشجو بود. با حمله ژاپن به پرل هاربر در دسامبر ۱۹۴۱ و تصرف سریع مستعمرات بریتانیا در جنوب شرق آسیا، یاور با انتخابی دشوار روبرو شد: جنگیدن برای بریتانیا یا استقلال هند.

او با وجود تنفر از امپریالیسم بریتانیا، تصمیم گرفت به ارتش بریتانیا-هند بپیوندد، به این امید که پس از جنگ، هند به استقلال دست یابد. او یکی از حدود ۲.۵ میلیون سرباز هندی بود که به ارتش پیوستند.

یاور ابتدا به هنگ یازدهم سیک پیوست و در بنگال شرقی مستقر شد. او از عدم فعالیت و نگرش افسران بریتانیایی که هند را همچنان مستعمره می‌دانستند، ناامید بود. اما با دیدن آگهی استخدام فیلمبردار رزمی در «گازتا ارتش»، مسیر زندگی‌اش تغییر کرد.

فیلمبردار خط مقدم در ارتش چهاردهم

یاور به ارتش چهاردهم بریتانیا پیوست، نیرویی چندملیتی که هدفش بازپس‌گیری مناطق از دست رفته به ژاپن بود. این ارتش که عمدتاً از سربازان هندی و آفریقایی تشکیل شده بود، برای جنگ در جنگل آموزش دیده بود و تجهیزات بهتری داشت. یاور از این تجربه به عنوان «رفاقت فوق‌العاده» یاد می‌کند.

او از سال ۱۹۴۴ در بسیاری از نبردهای بزرگ متفقین و ژاپن در کمپین برمه، از جمله محاصره ایمفال و نبرد کوهیما، فیلمبرداری کرد. او با جیپ خود، مجهز به دوربین فیلمبرداری وینتن و تپانچه، به خط مقدم می‌رفت و فیلم‌های خود را برای تدوین و توزیع به عنوان تبلیغات یا اخبار به کلکته می‌فرستاد.

نبردهای ایمفال و کوهیما از مهم‌ترین نبردهای جنگ جهانی دوم محسوب می‌شوند، زیرا نیروهای بریتانیایی، گورخا، هندی و آفریقایی حمله ژاپن به هند را قاطعانه متوقف کردند. یاور از صحنه‌های وحشتناک پس از نبردها، از جمله اجساد سربازان ژاپنی که به جای اسارت خودکشی کرده بودند، یاد می‌کند.

او در فاصله ۵۰ کیلومتری ماندالای، در یک حادثه نزدیک بود جان خود را از دست بدهد. یک تک‌تیرانداز دوربین او را هدف قرار داد و سرباز گورخایی که کنارش بود، کشته شد. دوربین یاور نیز خرد شد.

در نبرد ماندالای، یاور برای گرفتن یک شات بهتر، روی تانک بالا رفت و شروع به فیلمبرداری کرد، اقدامی که خودش آن را «احمقانه» توصیف می‌کند.

خاطرات جنگ و پیام صلح

یاور عباس فیلم‌های خود از سقوط قلعه دافرین در ۲۰ مارس ۱۹۴۵ را در موزه جنگ امپریال لندن پیدا کرد و برای اولین بار پس از ۸۰ سال، آن‌ها را تماشا کرد. او با دیدن تصاویر، خاطرات آن روزها را به یاد آورد و با تکان دادن سر گفت: «عجیب است که اینجا نشسته‌ام و همه این‌ها را تماشا می‌کنم و فکر می‌کنم که من در میانه آن بودم.»

او دفتر خاطرات خود را که در خط مقدم با خود حمل می‌کرد، نشان داد و بخشی از آن را خواند که در آن از پایان نبرد و زنده ماندنش ابراز خوشحالی کرده بود.

یاور در ۸ مه ۱۹۴۵، روز پیروزی در اروپا (VE Day)، در رانگون مشغول فیلمبرداری بود، اما این رویداد را در دفتر خاطراتش ثبت نکرد، زیرا جنگ با ژاپن هنوز ادامه داشت. اما با بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی در اوت ۱۹۴۵، ژاپن تسلیم شد و جنگ به پایان رسید.

یاور پس از جنگ، به هیروشیما رفت و ویرانی‌ها و مجروحان را دید. او این تجربه را «وحشتناک» توصیف می‌کند و می‌گوید: «هنوز هم مرا آزار می‌دهد. نمی‌توانستم باور کنم که انسان‌ها می‌توانند چنین کاری با یکدیگر بکنند.»

پس از استقلال و تقسیم هند در سال ۱۹۴۷، یاور به بریتانیا مهاجرت کرد و سال‌ها به عنوان فیلمبردار خبری در بی‌بی‌سی کار کرد و سپس به یک فیلمساز مستقل تحسین‌شده تبدیل شد.

یاور عباس، به عنوان یکی از آخرین بازماندگان جنگ جهانی دوم، روز پیروزی بر ژاپن را جشن نمی‌گیرد. او با اشاره به جنگ‌های کنونی در جهان، به ویژه غزه، پیام روشنی دارد: «جنگ یک جنایت است. جنگ باید ممنوع شود. فکر می‌کنم دیوانگی است. ما واقعاً به چیزی دست نیافتیم.»

او می‌گوید: «به نظر می‌رسد ما هیچ چیز یاد نگرفته‌ایم. کشتار مردان، زنان، کودکان و حتی نوزادان بی‌گناه ادامه دارد. و جهان، با چند استثنای شرافتمندانه، در سکوت تماشا می‌کند... همه چیز بیهوده بود، زیرا هنوز هم اتفاق می‌افتد. ما اصلاً چیزی یاد نگرفته‌ایم.»