تحول بنیادین در آموزش و پرورش اصفهان: ارتقای کیفیت با رویکردهای نوین

ابعاد کیفیت آموزشی و ضرورت تحول

مفهوم کیفیت آموزشی شامل چهار بعد اساسی است:

• فرآیند یاددهی-یادگیری دانش‌آموزان: تمرکز بر شیوه‌های جذاب و سرگرم‌کننده برای افزایش علاقه و نشاط دانش‌آموزان.
• معلمان و دست‌اندرکاران آموزشی: نقش محوری معلمان در تحریک دانش‌آموزان و ترویج رفتارهای مثبت.
• دانش‌آموزان و مخاطبان: اهمیت دادن دانش‌آموزان به آنچه می‌آموزند، زمانی که از مدرسه لذت می‌برند.
• امکانات و تجهیزات آموزشی: فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم برای یک محیط یادگیری مؤثر.

سیستم‌های آموزشی نوین با هدف ایجاد تجربه‌ای لذت‌بخش و افزایش اعتماد به نفس در دانش‌آموزان طراحی شده‌اند. این رویکرد، معلمان را ملزم می‌کند تا آموزش را با شیوه‌های خاص و تلفیقی پیش ببرند و یادگیرندگان بهتری تربیت کنند.

لذت‌بخش کردن یادگیری: گامی به سوی تحول

معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش اصفهان، حامد عجبی، بر ضرورت لذت‌بخش کردن فرآیند یاددهی و یادگیری با تغییرات کوچک اما مستمر تأکید کرد. وی بیان داشت که هدف نهایی، لذت بردن معلم و دانش‌آموز از آموزش است تا این لذت به موتور محرک تحول در مدرسه تبدیل شود.

عجبی اجرای طرح تحول در مدارس را یک ضرورت ملی دانست و نقش معلمان را در این راستا بسیار مهم برشمرد. او افزود که نخستین گام در مسیر تحول، توانمندسازی مدرسین میانی با نگاهی نقادانه و پذیرش چالش‌هاست.

برنامه عملیاتی ارتقای کیفیت آموزشی با شیوه‌های نوین، در حال حاضر در مدارس نظری دوره اول متوسطه و بخشی از مدارس فنی و حرفه‌ای استان اصفهان در حال اجراست. رویکرد اصلی این برنامه، توانمندسازی تمامی مدیران مدارس با سنجش‌های نوین، بهره‌گیری از فناوری‌های نو و روش‌های نوین تدریس است.

طرح «شبکه ملی یادگیری معلمان» نیز فرصتی برای تعامل معلمان در قالب گروه‌های تخصصی با راهبران آموزشی و به اشتراک‌گذاری تجربیات است. عجبی تأکید کرد که مقاومت‌ها در برابر تحول باید با گفت‌وگو و اقناع برطرف شود و تحول واقعی در آموزش و پرورش، تدریجی و گام‌به‌گام محقق خواهد شد.

طرح «توانا»: تحول در آموزش ابتدایی اصفهان

اعظم هارونی، معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش‌وپرورش اصفهان، از طراحی و عملیاتی شدن طرح «توانا» در راستای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش خبر داد. این طرح با موضوع «اصلاح و به‌روزآوری روش‌های تعلیم و تربیت» و با تأکید بر روش‌های فعال، گروهی و خلاق، همچنین نقش الگویی معلمان، در استان اصفهان اجرا می‌شود.

کارگاه‌های آموزشی طرح «توانا» از تابستان ۱۴۰۴ به‌صورت قطبی در ۶ قطب استان برگزار می‌شود که اولین جلسات آن ویژه مدرسان میانی است. این کارگاه‌ها در قالب دوره‌های سه روزه حضوری و در دو بخش اصلی برگزار می‌شوند:

• اصلاح روش‌ها و تحول در محیط‌های یادگیری: شامل اصول یادگیری فعال، طراحی آموزشی، محیط یادگیری مثبت و کاربرد فناوری در ایجاد فرصت‌های یادگیری.
• الگوی مدرسه تراز سند تحول بنیادین: شامل سرفصل‌های مدرسه تراز سند تحول بنیادین، برنامه‌های تحولی معاونت آموزش ابتدایی و تعامل اثربخش با خانواده و محله.

هارونی اجرای برنامه «توانا» را گامی مؤثر در ارتقای کیفیت آموزش، توسعه محیط‌های یادگیری نوآورانه و تقویت مهارت‌های حرفه‌ای معلمان و مدیران مدارس ابتدایی استان اصفهان دانست. مخاطبان این طرح شامل تمامی مدیران، آموزگاران، معاونان آموزشی، راهبران، معاونان آموزش ابتدایی مناطق و کارشناسان تکنولوژی هستند که پس از تربیت مدرسان میانی، باید تا پایان شهریور دوره‌های آموزشی را بگذرانند.

مدرسان میانی آموزش‌هایی شامل روش‌های تدریس تعاملی و مشارکتی، یادگیری فعال، کاربرد فناوری و هوش مصنوعی و ایجاد محیط یادگیری مثبت را دریافت می‌کنند و تمامی معلمان مدارس نیز باید تا پایان شهریور این آموزش‌ها را پشت سر بگذارند.

هارونی همچنین بر ضرورت پذیرش ویژگی‌های خاص دانش‌آموزان نسل آلفا (متولدین ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴) و انطباق برنامه‌های آموزشی با نیازهای آنان تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت که هیچ دانش‌آموزی نباید به دلیل ضعف تحصیلی از فرآیند یادگیری کنار گذاشته شود.

توان‌افزایی کادر آموزشی مدارس سمپاد اصفهان

حمیدرضا رحیمی، رییس اداره استعدادهای درخشان اداره کل آموزش و پرورش اصفهان، از آغاز برنامه جامع توان‌افزایی مدیران، معاونان و دبیران مدارس استعدادهای درخشان اصفهان از نیمه دوم تابستان امسال خبر داد. این برنامه با هدف ارتقای دانش حرفه‌ای و مهارتی همکاران سمپاد طراحی شده و در طول سال تحصیلی نیز به صورت مستمر ادامه خواهد یافت.

دوره‌های آموزشی این برنامه در دو محور تخصصی و عمومی، متناسب با نیازهای محیط یاددهی و یادگیری در مدارس استعدادهای درخشان برنامه‌ریزی شده است. اجرای آن در قالب نشست‌های آموزشی، جلسات هم‌اندیشی و تجربه‌نگاری در دستور کار قرار دارد.

سرفصل‌های دوره‌های تخصصی آینده شامل «مدیریت استعدادهای برتر در مدرسه»، «کاربرد هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در آموزش»، «طراحی و مدیریت پروژه‌های نوآورانه» و «پژوهش‌های دانش‌آموزی» است که با هدف ایجاد تحول در مدرسه‌داری نوین در مدارس سمپاد استان ارائه می‌شود. این برنامه، گامی مؤثر در مسیر ارتقای اثربخشی مدرسه در تربیت نخبگان آینده کشور به شمار می‌رود.