بولیوی در آستانه چرخش تاریخی به راست پس از دو دهه سلطه چپ‌گرایان

رقابت تنگاتنگ و احتمال کشیده شدن به دور دوم

تنش‌های سیاسی در بولیوی بالا است و نظرسنجی‌ها از رقابتی بسیار نزدیک میان نامزدها حکایت دارند. این وضعیت احتمال کشیده شدن انتخابات به دور دوم را افزایش می‌دهد.

• برای جلوگیری از دور دوم، نامزد پیشتاز باید بیش از ۵۰ درصد آرا را کسب کند یا با کسب ۴۰ درصد آرا، برتری ۱۰ درصدی نسبت به رقیب دوم داشته باشد.
• با توجه به رقابت فشرده میان نامزدهایی چون مدینا و کیروگا، تحقق این سناریو بعید به نظر می‌رسد.
• در صورت کشیده شدن انتخابات به دور دوم، این مرحله در تاریخ ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) برگزار خواهد شد.

انتخابات همزمان برای سنا و مجلس نمایندگان

علاوه بر انتخاب رئیس‌جمهور و معاون رئیس‌جمهور، مردم بولیوی برای تعیین ۳۶ کرسی سنا و ۱۳۰ پست در مجلس نمایندگان نیز رای خواهند داد.

• جمعیت بولیوی تقریباً ۱۲ میلیون نفر است.
• بیش از ۷ میلیون نفر از این جمعیت واجد شرایط رای دادن هستند.

نامزدهای اصلی ریاست جمهوری

در مجموع، ۱۰ نامزد برای رقابت‌های ریاست جمهوری ثبت‌نام کرده‌اند، اما تاکنون هیچ‌یک نتوانسته‌اند به طور قاطع پیشتاز شوند. این اولین انتخابات ملی در دو دهه اخیر است که فاقد یک حزب یا نامزد پیشتاز مشخص است.

نامزدهای راست‌گرا

دو نامزد محافظه‌کار، ساموئل دورجا مدینا و خورخه «توتو» کیروگا، در حال حاضر پیشتاز رقابت‌ها هستند. این وضعیت بر احتمال فروپاشی حزب چپ‌گرای «جنبش به سوی سوسیالیسم» (MAS) تأکید دارد.

• ساموئل دورجا مدینا: تاجر، سیاستمدار و کارآفرین، مالک هتل و صاحب امتیاز رستوران‌های برگر کینگ در بولیوی. وی در دهه ۱۹۹۰ وزیر برنامه‌ریزی بود و سه بار در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۴ در تلاش برای کسب کرسی ریاست جمهوری شکست خورده است.
• خورخه «توتو» کیروگا: رئیس‌جمهور سابق بولیوی و از حزب راست‌گرا، رقیب جدی مدینا در این دوره از انتخابات.

نامزدهای حزب چپ

اختلافات داخلی در حزب چپ‌گرای حاکم، «جنبش به سوی سوسیالیسم» (MAS)، که از سال ۲۰۰۶ پیوسته در قدرت بوده، به شدت افزایش یافته است.

• آندرونیکو رودریگز: نامزد پیشتاز حزب چپ‌گرا و مستقل، رئیس سنای بولیوی که ریشه‌های روستایی خود را افتخار می‌داند. وی امسال به دلیل اختلافات از حزب جدا شد.
• لوئیس آرسه: رئیس‌جمهور فعلی بولیوی و عضو حزب MAS، به دلیل مشکلات اقتصادی کشور مورد انتقاد قرار دارد.
• اوو مورالس: بنیانگذار حزب MAS و رئیس‌جمهور سابق، با آرسه و رودریگز بر سر کسب کرسی ریاست جمهوری اختلاف دارد.

نتایج نظرسنجی‌ها و آرای مردد

نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند که نامزدهای محافظه‌کار، مدینا و کیروگا، پیشتاز رقابت‌ها هستند، اما تعداد قابل توجهی از رای‌دهندگان هنوز مردد بوده یا قصد رای ممتنع دارند.

رئیس‌جمهور کنونی بولیوی در ماه مه اعلام کرد که به دنبال انتخاب مجدد نیست. بحران اقتصادی و اختلافات با اوو مورالس، محبوبیت وی را کاهش داده است.

نقش اوو مورالس و اعتراضات

اوو مورالس، رئیس‌جمهور سه دوره‌ای (۲۰۰۶-۲۰۱۹)، دوره‌ای از رشد اقتصادی قابل توجه را تجربه کرد. در سال ۲۰۱۹، تلاش وی برای دوره چهارم ریاست جمهوری با اعتراضات و ادعاهای دستکاری در آرا مواجه شد و او مجبور به ترک کشور شد. برخی این تبعید را کودتایی با هدایت ارتش و جناح راست سیاسی می‌دانند.

پس از انتخاب لوئیس آرسه در سال ۲۰۲۰، مورالس به بولیوی بازگشت، اما این دو رهبر چپ‌گرا دچار اختلاف شدند. دادگاه قانون اساسی بولیوی در ماه مه حکمی را تأیید کرد که مورالس به دلیل محدودیت‌های دوره‌ای، دیگر نمی‌تواند نامزد انتخابات شود. با این حال، مورالس همچنان بر چهارمین دوره ریاست جمهوری خود اصرار دارد و از هوادارانش خواسته است تا در اعتراض به انتخابات، آرای باطله به صندوق‌ها بیندازند.

• تعداد کل رای‌دهندگان مردد و آرای اعتراضی می‌تواند بین ۲۵ تا ۳۴ درصد از کل رای‌دهندگان باشد.
• طرفداران مورالس در اعتراض به حذف وی از انتخابات، تظاهراتی برگزار کرده‌اند که منجر به مسدود شدن جاده‌ها و درگیری‌هایی با تلفات جانی شده است.

مدت دوره ریاست جمهوری در بولیوی

در بولیوی، رئیس‌جمهور برای یک دوره ۵ ساله انتخاب می‌شود. دادگاه‌های بولیوی در سال‌های اخیر دوره ریاست جمهوری را به دو دوره متوالی محدود کرده‌اند. تلاش مورالس برای کسب کرسی برای چهارمین دوره، بحث‌برانگیز بوده است.