رویکرد جدید ترامپ در دولت دوم: تصمیم‌گیری‌های کلان در دستان گروهی کوچک از وفاداران

تمرکز قدرت و وفاداری در دولت دوم ترامپ

بر اساس گزارش آتلانتیک، دونالد ترامپ در صورت بازگشت به قدرت، قصد دارد برخلاف دولت اول خود، از کمک کارشناسان حرفه‌ای شورای امنیت ملی فاصله بگیرد. تصمیمات مهمی نظیر نحوه رسیدگی به جنگ غزه و مذاکرات پیرامون اوکراین، توسط گروهی محدود از مشاوران و دستیاران وفادار او اتخاذ خواهد شد. این گروه شامل افرادی چون «جی‌دی ونس» (معاون رئیس‌جمهور)، «مارکو روبیو» (وزیر امور خارجه) و «سوزی وایلز» (رئیس دفتر ریاست‌جمهور) خواهد بود.

در دولت اول ترامپ، مشاوران ارشد تلاش می‌کردند تا روندی سنتی را در شکل‌دهی به سیاست خارجی دنبال کنند و از کارشناسان شورای امنیت ملی برای بررسی پیشنهادها استفاده می‌کردند. اما ترامپ همواره به شورای امنیت ملی بی‌اعتماد بود و آن را سازمانی بیش از حد بزرگ، پیچیده و وابسته به اصول سنتی حزب جمهوری‌خواه می‌دانست.

یک مقام پیشین نزدیک به کاخ سفید به آتلانتیک گفت: «حالا رئیس‌جمهور کاملاً هدایت امور را به عهده گرفته و نمی‌خواهد افراد زیادی در تیم حضور داشته باشند. کسانی هم که حضور دارند تنها باید بدون پرسیدن هیچ سؤالی دستوراتش را ایفا کنند.»

حدود ده مقام فعلی و پیشین کاخ سفید که به صورت ناشناس با آتلانتیک گفت‌وگو کرده‌اند، معتقدند که ترامپ این بار درکی بهتر از اهرم‌های فشار در قدرت دارد و بیشتر به غریزه خود اعتماد می‌کند. به گفته آن‌ها، او نمی‌خواهد کارهایش با دیدگاه‌های مخالف به تأخیر بیفتد. این رویکرد متمرکزتر، سیاست‌های آمریکا را به سمت تمایلات شخصی ترامپ سوق می‌دهد که شامل بی‌اعتنایی به اتحادهای تاریخی، علاقه به معامله‌گری و تمرکز بر سوءاستفاده از سخاوت آمریکا است.

افزایش خطر پیامدهای ناخواسته

آتلانتیک هشدار می‌دهد که با منزوی کردن روند تصمیم‌گیری، ترامپ توان خود را برای بهره‌مندی از تخصص و اطمینان از اجرای تصمیم‌ها توسط بوروکراسی را محدود می‌کند. این شیوه همچنین با کنار گذاشتن فرایند بررسی نظرات مختلف و تحلیل جامع اقدامات، خطر پیامدهای ناخواسته را افزایش می‌دهد.

«ویکتوریا کوتس»، معاون مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت اول ترامپ، اظهار داشت: «از یک سو این شیوه جدید چابک‌تر است؛ تصمیم‌گیرنده رئیس‌جمهور است. اما نقطه ضعف آن این است که دیگر از قدرت شورای امنیت ملی برای وادار کردن نهادهای مختلف به انجام دادن خواسته‌هایش برخوردار نیست.»

خطرات این روش جدید در مذاکرات احتمالی با «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه در آلاسکا به نمایش گذاشته خواهد شد، جایی که ممکن است بدون دریافت امتیاز کافی، به دشمن امتیاز داده شود. مشاوران دولت اول ترامپ احتمالاً با چنین دیداری عجولانه مخالفت می‌کردند.

این ساختار متمرکز همچنین منجر به تغییرات ناگهانی در سیاست‌ها شده است، مانند توقف و ازسرگیری کمک‌های نظامی به اوکراین توسط «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا در ماه ژوئیه که باعث سردرگمی مقامات شد. این رویکرد می‌تواند حل مشکلات و نوآوری در سیاست‌گذاری را مختل کند. متحدان آمریکا نیز اغلب در درک این ساختار مشکل دارند، زیرا بسیاری از تصمیم‌ها باید به «اتاق بیضی» کاخ سفید برسد، جایی که ترامپ معمولاً غیرقابل پیش‌بینی و دمدمی‌مزاج عمل می‌کند.

نادیده گرفتن دیدگاه‌های مخالف و خودرأیی

شیوه جدید ترامپ در تضاد آشکار با رویکرد «تیم رقبا»ی «باراک اوباما» قرار دارد که به بحث‌ها و مجادلات میان نهادهای مختلف دامن می‌زد تا بهترین راهکارها به دست آید. اگرچه این مباحثات گاهی به بحث‌های بی‌پایان منجر می‌شد، اما مزیت آن امکان تحلیل جامع‌تر مزایا و معایب سیاست‌ها بود. چنین فرایندی می‌توانست به ترامپ کمک کند تا از چالش‌های قانونی ناشی از فرمان‌های اجرایی سریع و اقدامات شتاب‌زده بپرهیزد و اختلالات تجاری ناشی از تعرفه‌های گمرکی را به حداقل برساند.

«مارک مونتگامری»، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و مقام پیشین شورای امنیت ملی، معتقد است که ساختار متمرکز فعلی موجب دلسردی از مطرح کردن دیدگاه‌های مخالف می‌شود. او می‌گوید: «تا زمانی که مشکلی واقعاً مطرح نشود، نمی‌توان به وجود آن پی برد.»

برخی مقامات فعلی و پیشین نگرانند که این ساختار ممکن است به معنای بررسی ناکافی ایده‌های بحث‌برانگیز نیز باشد، مانند اعلام جابه‌جایی دو زیردریایی هسته‌ای توسط ترامپ در ماه جاری در واکنش به اظهارات «دمیتری مدودف». این اقدام بسیاری در پنتاگون را غافلگیر کرد، زیرا نه کاخ سفید و نه ارتش معمولاً به شکل علنی درباره تحرکات زیردریایی‌ها صحبت نمی‌کنند. حتی پس از این اتفاق، برخی مقامات پنتاگون مطمئن نبودند که آیا زیردریایی‌ها پیشتر برنامه جابه‌جایی داشته‌اند یا خیر.

یک مقام دفاعی با انتقاد از اعلام این موضوع گفت: «ناوگان موشک‌های بالستیک نیروی دریایی برای بازدارندگی راهبردی متکی به پنهان‌کاری است. این کل نکته وجود زیردریایی‌هاست. شما نمی‌دانید کجا هستند.»