پنج تناقض آشکار در تحلیل صداوسیما از مذاکرات ترامپ و پوتین

پس از پایان مذاکرات میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، در آلاسکا، رسانه‌های رسمی ایران، به‌ویژه صداوسیما، با شور و شعف خاصی به تحلیل این رویداد پرداختند. این تحلیل‌ها عمدتاً بر القای پیروزی رهبر روسیه متمرکز بوده‌اند. این یادداشت به بررسی پنج تناقض جدی در رویکرد کنونی و گذشته صداوسیما و جناح سیاسی حامی مدیران این سازمان می‌پردازد.

تناقض اول: تغییر رویکرد در قبال مذاکره با آمریکا

اصول‌گرایان رادیکال پیش از این، مذاکره مستقیم با آمریکا یا شخص ترامپ را رد می‌کردند و گفت‌وگوی تحقیرآمیز او با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، را مثال می‌آوردند. آنها ابراز نگرانی می‌کردند که چنین سرنوشتی در انتظار رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، نیز باشد. اما اکنون، همین افراد ادعا می‌کنند که ترامپ در برابر پوتین شکست خورده و طرف روس پیروز مذاکره بوده است. این تغییر موضع، تناقضی آشکار را نشان می‌دهد: اگر پوتین تسلیم نشده، چرا پزشکیان از پیش تسلیم‌شده تصور می‌شد؟

تناقض دوم: تأیید ناخواسته دیدگاه حسن روحانی

صداوسیما بارها از حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، به دلیل اظهاراتش مبنی بر لزوم مذاکره با «کدخدای اروپا» (آمریکا) به جای خود اروپا، انتقاد کرده بود. حتی جمله او را وارونه نقل می‌کردند که گفته است: «آمریکا کدخدای دنیاست.» در حالی که روحانی گفته بود مذاکره با آمریکا بهتر از مذاکره با اروپاست. در مذاکرات اخیر آلاسکا، با وجود حساسیت ویژه اروپایی‌ها در مورد اوکراین، نه تنها نماینده‌ای از اوکراین حضور نداشت، بلکه ترامپ اروپا را نیز در نظر نگرفت. صداوسیما از این موضوع ابراز خوشحالی می‌کند و آن را نشانه تخفیف اروپا می‌داند، در حالی که ناخواسته بر سخن روحانی صحه می‌گذارد.

تناقض سوم: پیامدهای احتمالی معامله ترامپ و پوتین

اگر ترامپ و پوتین معامله‌ای کرده باشند که مثلاً اولی چشم خود را بر اقدامات روسیه در اوکراین ببندد و دومی نیز متقابلاً بر جنگی دیگر در ایران، چه جای خوشحالی برای صداوسیما باقی می‌ماند که اصرار بر پیروزی پوتین دارد؟ اگرچه این احتمال بسیار اندک است و روسیه در جنگ اخیر نیز از ایران حمایت نکرد، اما این فرض نباید محلی برای ذوق‌زدگی مدیران صداوسیما باقی بگذارد.

تناقض چهارم: سیاست ایران در قبال جدایی‌طلبی

ایران در موضوعات بین‌المللی که بحث جدایی بخش‌هایی از خاک کشوری مطرح باشد، بسیار محتاطانه و منفی برخورد می‌کند و معمولاً آن را به رسمیت نمی‌شناسد. این سیاست نه تنها در جمهوری اسلامی، بلکه در رژیم پهلوی نیز وجود داشته و دلیل آن نیز روشن است: حفظ تمامیت ارضی کشور. با وجود نزدیکی سیاسی تهران و مسکو، ایران استقلال مناطق جداشده در پی تجاوز روسیه به اوکراین را به رسمیت نشناخته است. اما در تحلیل‌های صداوسیما، شاهد تأکید بر مناطق جداشده اوکراین و پافشاری مسکو بر تعلق آنها به روسیه هستیم؛ موضوعی که با سیاست‌های رسمی وزارت خارجه جمهوری اسلامی سازگاری کامل ندارد.

تناقض پنجم: دستاوردهای مذاکراتی

تحلیل‌گران صداوسیما در حالی به یگانه دستاورد مذاکرات آلاسکا – تعیین زمان و مکان دور بعدی – طعنه می‌زنند که طی شش سال مذاکرات سعید جلیلی با کاترین اشتون و دیگر رهبران اروپایی، تعیین میزبان جدید نیز به عنوان دستاورد معرفی می‌شد. این تناقض نشان می‌دهد که رویکرد صداوسیما در قبال دستاوردهای مذاکراتی، بسته به طرف مذاکره‌کننده، متفاوت است.

این یادداشت قصد زیر سؤال بردن پیروزی پوتین یا بررسی نتایج مذاکرات را ندارد، بلکه هدف آن آشکار ساختن تناقضات نهفته در شور و شعف صداوسیما در قبال این رویداد است.