تحلیل کنفرانس‌های خبری نتانیاهو: نوسان در مواضع و وعده‌های تکراری در طول جنگ غزه

از آغاز جنگ غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲)، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، سلسله‌ای از کنفرانس‌های خبری را برگزار کرده که هر یک بازتاب‌دهنده تحولات میدانی، فشارهای داخلی و بین‌المللی، و تغییرات در استراتژی و لفاظی‌های او بوده‌اند. این کنفرانس‌ها، که گاه با وقفه‌های طولانی همراه بوده‌اند، تصویری از نوسانات در مواضع و اهداف اعلامی او ارائه می‌دهند.

آغاز جنگ و تأکید بر نابودی حماس

اولین کنفرانس خبری نتانیاهو، سه هفته پس از ۷ اکتبر و همزمان با آغاز حمله زمینی، با پیامی صریح همراه بود: «نابودی کامل حماس و بازگرداندن همه اسرا». این موضع اولیه، سنگ بنای سیاست‌های اعلامی او در ماه‌های نخست جنگ را تشکیل داد. در کنفرانس دوم، که در روز چهل‌وسوم جنگ برگزار شد، نتانیاهو با اذعان به فشارهای بین‌المللی، مجوز ورود کالا به غزه را صادر کرد و این اقدام را لازمه همراهی هم‌پیمانان برای ادامه جنگ دانست.

توجیه کشتار و درخواست حمایت بین‌المللی

پس از وقفه‌ای دو ماهه، نتانیاهو در روزهای پایانی سال ۲۰۲۳ (آذر ۱۴۰۲) نشست‌های متعددی برگزار کرد. بخش عمده این کنفرانس‌ها به توجیه کشتارها و پاسخ به انتقادات اروپایی‌ها اختصاص داشت. او در این دوره جمله مشهور خود را بیان کرد: «به ما فشار نیاورید. این جنگ، جنگ شما هم هست.» این سخنان نشان‌دهنده تلاش او برای جلب حمایت و کاهش فشارهای خارجی بود.

تغییر لحن و مفهوم «پیروزی مطلق»

در ماه اول سال ۲۰۲۴، ادبیات نتانیاهو تغییر کرد. برای اولین بار پس از چهار ماه از شروع جنگ، او از «خطرهای پیش رو» سخن گفت و فاصله پیروزی و شکست را «یک تارمو» نامید. این تغییر لحن، حاکی از درک او از پیچیدگی‌ها و چالش‌های پیش رو بود.

در دسامبر ۲۰۲۴ (انتهای سال ۱۴۰۲)، نتانیاهو بر «راه‌حل نظامی» به جای تبادل و توافق با حماس تأکید کرد. او با وجود فشارهای داخلی، بر تداوم جنگ برای نابودی حماس و جلوگیری از تکرار ۷ اکتبر اصرار ورزید.

ماه مارس (فروردین ۱۴۰۳) و ششمین ماه جنگ، شاهد استفاده نتانیاهو از اصطلاح «پیروزی مطلق» برای اولین بار بود. او این پیروزی را با فتح شهر غزه ممکن و نزدیک ارزیابی کرد. با این حال، پس از این کنفرانس، او بیش از چهار ماه هیچ نشست مطبوعاتی برگزار نکرد.

انتقاد از ارتش و تأکید بر رفح

در جولای ۲۰۲۴ (انتهای تیرماه ۱۴۰۳)، نتانیاهو پس از غیبتی طولانی به کنفرانس خبری بازگشت و موضوع اصلی را به انتقاد از ارتش در عدم جدیت و کافی بودن فشار نظامی اختصاص داد. او در این کنفرانس، برخلاف گذشته که از یک قدمی پیروزی مطلق سخن گفته بود، اظهار داشت: «فکر می‌کنم با تغییر رفتار ارتش، راهی برای پیروزی داشته باشیم!»

کنفرانس بعدی در سپتامبر (شهریور ۱۴۰۳)، پس از کشته شدن شش اسیر اسرائیلی با آتش خودی در رفح، برگزار شد. نتانیاهو در این نشست بر وحدت داخلی، اهمیت تصرف فیلادلفیا و حمله به رفح، و نابودی حماس تأکید کرد. دو روز بعد، او در کنفرانسی برای رسانه‌های خارجی، رفح را «یک گام مهم تا پیروزی» معرفی کرد.

کاهش کنفرانس‌ها و پایان «پیروزی مطلق»

کنفرانس بعدی، صد روز بعد در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳) برگزار شد و نتانیاهو بار دیگر بر «پیروزی مطلق» تأکید کرد. اما گزارش یدیعوت آحارونوت نشان می‌دهد که پس از این کنفرانس، او دیگر از این اصطلاح استفاده نکرده و تعداد کنفرانس‌هایش نیز به شدت کاهش یافته است.

عملیات «ارابه‌های گیدئون» و اشغال غزه

نشست بعدی خبرنگاران، ۱۶۳ روز پس از آخرین کنفرانس، در می‌۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴) برگزار شد. در این کنفرانس، نتانیاهو از طرح ترامپ برای کوچ اجباری اهالی غزه حمایت کرد، زنده بودن ۲۰ اسیر را اعلام کرد و به منتقدانش در مورد «قطرگیت» حمله کرد. او همچنین از آغاز عملیات «ارابه‌های گیدئون» و پایان حماس با اتمام این عملیات خبر داد.

در هفته گذشته، نتانیاهو دو کنفرانس مطبوعاتی دیگر برگزار کرد. با وجود اتمام عملیات گیدئون، تمرکز این کنفرانس‌ها بر شهر غزه و اعلام رسمی ایده اشغال آن بود. او اظهار داشت: «حماس هزاران تروریست مسلح در غزه دارد و این سازمان می‌خواهد جنایات ۷ اکتبر را تکرار کند... پایان جنگ اصولی دارد و برای آن باید غزه را اشغال و حماس را نابود کنیم.»

خلاصه رویکرد نتانیاهو

به طور خلاصه، کنفرانس‌های مطبوعاتی نتانیاهو نشان‌دهنده جایگزینی کلمات جدید با قدیمی، وعده‌های تکراری، و تکرار مداوم جمله «حالا وقت نابودی حماس است» است. این رویکرد، بازتاب‌دهنده تلاش او برای حفظ مشروعیت جنگ و توجیه اقدامات خود در برابر افکار عمومی داخلی و بین‌المللی است.