زغال‌سنگ؛ راهکار استراتژیک خراسان شمالی برای غلبه بر بحران انرژی صنایع

صنایع خراسان شمالی این روزها با بحران جدی کمبود انرژی، به‌ویژه در فصل زمستان و کاهش تأمین گاز طبیعی، دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این وضعیت، کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی را در آستانه تعطیلی‌های مکرر قرار داده و معیشت هزاران کارگر و خانواده‌هایشان را تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، معادن غنی زغال‌سنگ خراسان رضوی و جنوبی می‌توانند راه‌حلی استراتژیک برای غلبه بر این چالش و احیای چرخ تولید باشند.

زغال‌سنگ: منبعی دیرینه با پتانسیل‌های نوین

زغال‌سنگ، یکی از قدیمی‌ترین و پایدارترین منابع انرژی فسیلی جهان، با توانایی ذخیره انرژی فراوان، همواره نقش حیاتی در تأمین سوخت نیروگاه‌ها و صنایع حرارتی داشته است. امروزه، با پیشرفت فناوری، امکان تبدیل زغال‌سنگ به گاز متان و سوخت‌های پاک‌تر فراهم شده است. این فرآیند نه تنها به تأمین پایدار انرژی صنایع کمک می‌کند، بلکه اثرات زیست‌محیطی ناشی از مصرف مستقیم زغال‌سنگ را نیز کاهش می‌دهد و به صنایع اجازه می‌دهد بدون وقفه و با بهره‌وری بالاتر به تولید ادامه دهند.

زغال‌سنگ دیگر تنها یک سوخت سنتی نیست؛ بلکه به عنوان منبعی استراتژیک و قابل تبدیل به انرژی‌های پاک، می‌تواند نقش کلیدی در توسعه صنعتی و اقتصادی ایفا کرده و مسیر عبور از بحران‌های انرژی را هموار سازد.

چالش‌های انرژی و راهکارهای پیشنهادی

سید محمد پاکمهر، نماینده مردم بجنورد و شهرستان‌های اطراف در مجلس شورای اسلامی، تأکید می‌کند که معادن زغال‌سنگ خراسان رضوی و جنوبی با ذخایر قابل توجه خود، می‌توانند نیاز انرژی صنایعی را که در زمستان با کمبود گاز مواجه می‌شوند، تأمین کنند. وی به تعطیلی سه‌ماهه پتروشیمی بجنورد در سال گذشته به دلیل کمبود انرژی اشاره کرد و پیش‌بینی کرد که امسال نیز این واحد صنعتی با توقف طولانی‌تری مواجه شود.

صنایع خراسان شمالی، از پتروشیمی گرفته تا کارخانه‌های کوچک و متوسط، سال‌هاست که با مشکل تأمین انرژی روبه‌رو هستند. کمبود سوخت، افزایش هزینه تولید و نگرانی از آینده، فشار مضاعفی بر مدیران و کارگران این صنایع وارد کرده است.

فناوری نوین و توسعه زیرساخت‌ها

پاکمهر بر بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای تبدیل زغال‌سنگ به گاز متان و کنترل اثرات زیست‌محیطی آن تأکید کرد. وی همچنین جابه‌جایی حجم بالای زغال‌سنگ با کامیون‌ها را غیراقتصادی دانست و بر ضرورت توسعه خطوط ریلی برای انتقال این ماده معدنی حیاتی تأکید کرد.

راه‌آهن مشهد ـ بجنورد پیش‌شرط بهره‌برداری اقتصادی از معادن زغال‌سنگ و توسعه صنایع انرژی‌بر استان است. نبود حمل‌ونقل ریلی از موانع اصلی در استفاده از ظرفیت معادن همجوار برای تأمین خوراک پتروشیمی‌ها و نیروگاه‌هاست.

طرح تبدیل زغال‌سنگ به گاز متان در کشور به تصویب رسیده و بودجه آن نیز با مشارکت دستگاه‌های ذیربط تأمین خواهد شد. اجرای این طرح می‌تواند مسیر تولید را هموار کرده و از تعطیلی واحدهای صنعتی جلوگیری نماید.

پتانسیل‌های صنعتی خراسان شمالی

خراسان شمالی با ۹ شهرک و ۹ ناحیه صنعتی و یک منطقه ویژه اقتصادی، دارای ۳۲۷ واحد صنعتی فعال است که برای ۴۹۱۱ نفر اشتغال‌زایی کرده و ۸۶۲۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری را به خود جذب کرده‌اند. این استان با واحدهای بزرگ صنعتی نظیر پتروشیمی، فولاد و لوله‌گستر اسفراین و آلومینای جاجرم، در رتبه هفدهم استان‌های برخوردار از واحدهای بزرگ صنعتی قرار دارد و حدود ۴۰۰ واحد صنعتی کوچک نیز در آن فعال هستند. ۴۴ درصد از جمعیت این استان در روستاها سکونت دارند.