آیکون خبر

خبر کامل

مترو یا اتوبوس تندرو؟ کدام راهکار مؤثرتر برای کاهش آلودگی هوای تهران است؟

مترو یا اتوبوس تندرو؟ کدام راهکار مؤثرتر برای کاهش آلودگی هوای تهران است؟

با نزدیک شدن به فصول سرد سال و افزایش نگرانی‌ها از آلودگی هوا، توسعه حمل‌ونقل عمومی پاک به عنوان راهکاری حیاتی برای مقابله با این چالش زیست‌محیطی مطرح می‌شود. پژوهشی جدید در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، به بررسی دقیق مزایا و هزینه‌های اقتصادی توسعه انواع حمل‌ونقل عمومی در کاهش آلودگی هوا پرداخته است.

آلودگی هوا و نقش حمل‌ونقل شخصی

آلودگی هوا سالانه جان حدود 7 میلیون نفر را در سراسر جهان می‌گیرد. در تهران، منابع متحرک، به‌ویژه خودروها، مسئول 83 درصد آلاینده‌های گازی و 60 درصد ذرات معلق هستند. متخصصان محیط زیست برای کاهش این آلایندگی، توسعه وسایل نقلیه انبوه‌بر مانند مترو و اتوبوس تندرو را پیشنهاد می‌کنند.

مزایای اقتصادی توسعه حمل‌ونقل عمومی

پژوهش «بررسی هزینه به فایده توسعه انواع حمل و نقل عمومی در کاهش آلودگی هوا» به دنبال پاسخ به این پرسش است که میزان هزینه به فایده شیوه‌های حمل‌ونقل عمومی، با در نظر گرفتن کاهش آلودگی هوا، چقدر است.

هزینه ساخت مترو در ایران

هزینه ساخت و تجهیز هر کیلومتر شبکه مترو در ایران، با توجه به نوسانات ارزی، در سال 1402 بین 2500 تا 2700 میلیارد تومان برآورد شده است. این هزینه شامل ساخت و تجهیز خط، یک رام قطار و ساخت ایستگاه می‌شود.

مقایسه اتوبوس تندرو و مترو

نویسندگان گزارش تأکید می‌کنند که راه‌اندازی یک خط اتوبوس تندرو (BRT) به مراتب ارزان‌تر از مترو است:

  • 4 تا 20 برابر ارزان‌تر از قطار ریلی سبک.
  • 10 تا 100 برابر ارزان‌تر از مترو.

به عنوان مثال، در بانکوک، هزینه ساخت هر کیلومتر خط BRT، 34 برابر ارزان‌تر از مترو بوده است.

تغییر رفتار سفر و کاهش آلودگی

متخصصان محیط زیست معتقدند که انحراف تقاضا از حمل‌ونقل شخصی به عمومی، راهکاری مؤثر برای کاهش آلودگی است. این تغییر رفتار تنها زمانی رخ می‌دهد که حمل‌ونقل عمومی برتری‌هایی نظیر بهبود ایستگاه‌ها، دسترسی آسان، یارانه‌ها و فناوری‌های نوین پرداخت کرایه داشته باشد.

در تهران، احداث خط مترو می‌تواند تقاضای حمل‌ونقل شخصی را دو برابر بیشتر از احداث خط BRT کاهش دهد و به همین میزان، تقاضای حمل‌ونقل عمومی را افزایش دهد. صرف احداث خط اتوبوس معمولی، بدون مترو یا BRT، تأثیری بر کاهش تقاضای سفر شخصی ندارد.

تأثیر بر مصرف سوخت و آلاینده‌ها

توسعه حمل‌ونقل عمومی تأثیر مستقیمی بر کاهش مصرف سوخت و انتشار آلاینده‌ها دارد:

  • حذف یک خط مترو، BRT و اتوبوس معمولی، مصرف بنزین را 6039 لیتر افزایش می‌دهد.
  • حفظ خط مترو و حذف BRT و اتوبوس معمولی، مصرف سوخت را 1779 لیتر افزایش می‌دهد.
  • احداث یک خط مترو، مصرف سوخت را 4260 لیتر کاهش می‌دهد.

همچنین، با حذف خطوط حمل‌ونقل عمومی، تولید آلاینده‌های CO و HC به ترتیب 644 و 134 کیلوگرم افزایش می‌یابد، در حالی که با احداث خط مترو، این آلاینده‌ها به ترتیب 484 و 109 کیلوگرم کاهش می‌یابند.

نتیجه‌گیری پژوهش

پژوهشگران نتیجه گرفتند که با وجود هزینه بالای احداث مترو، این شیوه حمل‌ونقل بیشترین ارزش را در کاهش آلودگی هوا دارد. با این حال، بر اساس نسبت هزینه به منافع، سامانه اتوبوس تندرو (BRT) در رتبه اول، مترو در رتبه دوم و اتوبوس معمولی در رتبه آخر قرار دارند. نسبت منفعت به هزینه برای تمام سامانه‌ها در کل شهر تهران حدود 2 برابر مقدار این نسبت در محدوده مطالعاتی است و نسبت منفعت به هزینه توسعه خط BRT حدود 10 برابر توسعه خط مترو است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗