اقتصاد اسرائیل در سخت‌ترین سه ماهه: انقباض بی‌سابقه و کاهش رتبه اعتباری

کاهش بی‌سابقه تولید ناخالص داخلی

بر اساس گزارش‌های رسمی، تولید ناخالص داخلی اسرائیل در سه ماهه دوم سال جاری، ۰.۹ درصد کاهش یافته است. این رقم، نشان‌دهنده سخت‌ترین دوره اقتصادی از زمان آغاز جنگ غزه است. عوامل متعددی در این انقباض نقش داشته‌اند:

• کاهش ۶.۲ درصدی در تولید تجاری.
• کاهش ۱۲.۳ درصدی در سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت.
• کاهش ۴.۴ درصدی سرانه تولید ناخالص داخلی بر مبنای سالانه.

علاوه بر این، مصرف خصوصی با ۴.۱ درصد کاهش، مصرف عمومی با ۱ درصد کاهش و صادرات (به استثنای استارتاپ‌ها و الماس) با ۳.۵ درصد کاهش روبرو شده‌اند. در مقابل، واردات تنها ۳.۱ درصد رشد داشته است.

تأیید پیش‌بینی‌های وزارت دارایی

این ارقام نگران‌کننده، با ارزیابی‌های قبلی اقتصاددان ارشد وزارت دارایی اسرائیل مطابقت کامل دارد. وی پیش‌بینی کرده بود که اقتصاد در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۵، به دلیل تعطیلی تقریباً دو هفته‌ای اقتصاد در جریان جنگ با ایران در ماه ژوئن، متحمل ضربه شدیدی خواهد شد.

در پی این سناریوی جنگی، وزارت دارایی اسرائیل پیش‌بینی رشد اقتصادی برای سال ۲۰۲۵ را از ۳.۶ درصد به ۳.۱ درصد کاهش داده است که نشان‌دهنده ۰.۵ درصد کاهش در چشم‌انداز رشد است.

رتبه اعتباری و پیامدهای آن

حدود یک ماه و نیم پیش، آژانس اعتبارسنجی مودیز تصمیم گرفت رتبه اعتباری اسرائیل را در پایین‌ترین سطح خود، یعنی Baa۱ با چشم‌انداز منفی، حفظ کند. این تصمیم با ناامیدی شدید مقامات اقتصادی در اورشلیم مواجه شد، زیرا آنها انتظار داشتند پس از جنگ با ایران، رتبه اعتباری افزایش یابد.

مودیز با رد استدلال مقامات اسرائیلی، خاطرنشان کرد که پیش‌بینی می‌شود هزینه‌های دفاعی اسرائیل افزایش یابد و این امر منجر به رشد ضعیف و بدهی بالا خواهد شد.

اهمیت این رتبه پایین برای کشوری که بدهی آن به صدها میلیارد شِکِل می‌رسد، در افزایش نرخ بهره است. افزایش هزینه‌های بهره به طور مستقیم بر بودجه‌های حیاتی مانند آموزش، رفاه و مراقبت‌های بهداشتی تأثیر گذاشته و در نهایت بر زندگی تمامی شهروندان فشار وارد خواهد کرد.