تردد غیرمجاز کامیون‌ها در تهران؛ چالش نظارت و ایمنی شهروندان

چالش تردد غیرمجاز کامیون‌ها در پایتخت

ورود خودروهای سنگین به کلان‌شهرها معمولاً در ساعات پایانی شب و ابتدای صبح مجاز است. این قانون با هدف کاهش ترافیک و افزایش ایمنی شهروندان وضع شده است. با این حال، گزارش‌های مردمی و بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که برخی رانندگان کامیون‌ها، به‌ویژه در ساعات ابتدایی شب (حدود ساعت ۹ شب)، به صورت غیرمجاز در بزرگراه‌های اصلی تهران تردد می‌کنند. این موضوع، با توجه به سرعت بالای این خودروها و حمل بارهای سنگین مانند مصالح ساختمانی و آهن‌آلات، خطرات جدی برای خودروهای سبک ایجاد می‌کند.

یکی از شهروندان تهرانی در تماس با «دنیای اقتصاد» از مواجهه با خودروهای سنگین پرسرعت در حوالی ساعت ۹ شب در مسیر بازگشت به خانه گلایه کرد. وی با اشاره به اینکه این اتفاق برای او مکرر رخ داده، بر لزوم پیگیری این تخلفات تأکید کرد. تلاش‌های این شهروند برای یافتن مرجع مشخصی برای اعلام ساعات قانونی تردد خودروهای سنگین بی‌نتیجه بوده است.

ابهام در ساعات مجاز تردد

بررسی‌های خبرنگار «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد که بسیاری از شهروندان ساعت مجاز تردد خودروهای سنگین را ۱۰ شب تا ۶ صبح می‌دانند. با این حال، جستجو در سایت شهرداری تهران و تماس با شماره ۱۲۰ (پلیس راهور) برای کسب اطلاعات دقیق در این زمینه بی‌نتیجه ماند. در نهایت، یک کارشناس پلیس راهور منطقه شمالی تهران اعلام کرد که خودروهای سنگین از ساعت ۱۰ شب اجازه ورود به حریم شهر تهران را دارند، اما ساعت دقیق ورود به هر منطقه بسته به موقعیت جغرافیایی و فاصله از مبادی ورودی، متفاوت است و برای منطقه تحت پوشش او، ساعت ۱۲ شب اعلام شد.

ترافیک سنگین و افزایش خطر

آمار رسمی ترافیکی معابر تهران نشان می‌دهد که اوج بار ترافیک عصرگاهی پایتخت از ساعت ۵ بعدازظهر تا ۹ شب است. در این بازه زمانی، طول صف ترافیکی در کل معابر خودرویی به حدود ۳۰۰ کیلومتر می‌رسد که سه برابر سایر ساعات شبانه‌روز است. از ساعت ۹ شب به تدریج از بار ترافیک کاسته شده و از ساعت ۱۱ شب وضعیت عادی می‌شود. بنابراین، ورود خودروهای سنگین به شهر از حوالی ساعت ۹ شب، به معنای افزایش خطر برای رانندگان خودروهای سبک است، به‌ویژه برای ساکنان مناطق مجاور مبادی ورودی تهران مانند منطقه ۲۲ و ۵ در غرب پایتخت که در مسیر بزرگراه‌های حکیم و همت قرار دارند.

نظارت ناکافی و راهکارهای بهبود

با وجود استمرار ممنوعیت ورود خودروهای سنگین در ساعات ابتدایی شامگاه، به نظر می‌رسد ضعف نظارتی باعث شده تا بسیاری از رانندگان به قانون‌شکنی روی آورند. در حال حاضر، عمده نظارت بر ورود این خودروها به شهرها از طریق رهگیری فیزیکی انجام می‌شود. این روش، به دلیل محدودیت نیروی انسانی و ناوگان کافی، امکان رهگیری تمامی تخلفات را ندارد و راه را برای ورود غیرمجاز کامیون‌ها هموار می‌کند.

شهرداری تهران از انواع مختلفی از دوربین‌ها در سطح شهر استفاده می‌کند؛ از جمله دوربین‌های نظارتی که برای رصد ترافیک به کار می‌روند و دوربین‌های پلاک‌خوان که برای کنترل طرح ترافیک و ثبت تخلفات سرعت غیرمجاز استفاده می‌شوند. این دوربین‌های پلاک‌خوان قابلیت ثبت پلاک خودروهای سنگین را نیز دارند و پتانسیل ثبت داده‌های مربوط به ورود غیرمجاز این خودروها به شهر وجود دارد. این اطلاعات می‌تواند به پلیس راهور اطلاع داده شود تا در صورت عدم دریافت مجوز، اعمال قانون صورت گیرد.

تا زمان تنظیم این گزارش، پاسخ شفاف و رسمی در خصوص استفاده یا عدم استفاده از قابلیت دوربین‌های پلاک‌خوان برای اعمال قانون بر وسایل نقلیه سنگین که در ساعات غیرمجاز وارد شهر می‌شوند، ارائه نشده است. بررسی‌های غیررسمی حاکی از آن است که همچنان عمده رهگیری به صورت فیزیکی انجام می‌شود. این کمبود نظارت، خطرات جدی را برای خودروهای سبک ایجاد می‌کند، زیرا کامیون‌های حامل بارهای سنگین در ساعات اوج ترافیک وارد محدوده شهر می‌شوند.