برنامه‌های شهرداری تهران برای پدافند غیرعامل و بازسازی پس از جنگ ۱۲ روزه

پناهگاه‌های شهری؛ ضرورت پدافند غیرعامل

آقامیری با اشاره به تجربه «جنگ ۱۲ روزه»، بر لزوم بازنگری در مفهوم پناهگاه‌های شهری تأکید کرد. وی بیان داشت که در حال حاضر، فضای مشخصی به عنوان پناهگاه عمومی در تهران وجود ندارد و عمدتاً از ظرفیت‌های موقتی نظیر ایستگاه‌های مترو و پارکینگ‌های زیرزمینی استفاده شده است.

• استفاده از مترو: در جنگ اخیر، بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر از ایستگاه‌های مترو به عنوان سرپناه موقت استفاده کردند.
• نقص امکانات: این ایستگاه‌ها فاقد امکانات ضروری مانند سرویس بهداشتی، آب و مواد غذایی بودند.
• برنامه‌ریزی آتی: قرار است متروها به حداقل امکانات رفاهی و بهداشتی مجهز شوند و اقلام ضروری در برخی فضاهای ایستگاهی ذخیره‌سازی شود.

وی افزود: «نگاه ما برای آینده این است که در پروانه‌های ساختمانی، به‌ویژه در مجتمع‌های بزرگ، فضایی به عنوان پناهگاه طراحی شود. این موضوع با آنالیز و طراحی خاص در حال پیگیری و اجرایی شدن است.»

پارکینگ‌های زیرزمینی؛ پناهگاه‌های موقت

رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران پیشنهاد داد که شهروندان در شرایط بحران، از پارکینگ‌های منفی مجتمع‌های مسکونی به عنوان پناهگاه استفاده کنند. وی تأکید کرد که حتی یک طبقه زیر سطح زمین می‌تواند از شدت آسیب بکاهد، زیرا مواد منفجره پهپادها قدرت تخریبی بالایی ندارند.

نقش شهرداری تهران در مدیریت بحران و بازسازی

شهرداری تهران به عنوان یکی از اولین نهادها، بلافاصله پس از حملات وارد عمل شد و مسئولیت سنگینی را در مدیریت بحران و بازسازی بر عهده گرفت.

عملیات امداد و آواربرداری

آقامیری به حضور میدانی شهرداران مناطق و هماهنگی سریع نیروهای شهرداری در عملیات امداد و آواربرداری اشاره کرد. سازمان آتش‌نشانی و مدیریت بحران با همکاری هلال‌احمر و استفاده از سگ‌های زنده‌یاب، نقش مؤثری در نجات مصدومان و خارج کردن جان‌باختگان ایفا کردند.

«مدیریت شهری، میدان‌دار عملیات امداد و آواربرداری بود. بعضی دستگاه‌ها در روزهای اول غافلگیر شده بودند، اما شهرداری به دلیل ماهیت سازمانی و آمادگی دائمی در سطح شهر، توانست در کوتاه‌ترین زمان ممکن امکانات را در محل مستقر کند.»

چهار گروه حمایتی برای بازسازی

شهرداری تهران چهار گروه حمایتی برای بازسازی منازل آسیب‌دیده تعریف کرده است:

• گروه اول: منازلی با آسیب‌های سطحی (شکستن شیشه‌ها، نشت تأسیسات). اکیپ‌های پیمانکار بلافاصله اقدام به تعویض شیشه‌ها و رفع خرابی‌های سطحی کردند.
• گروه دوم: منازلی با آسیب‌های جدی‌تر (کنده شدن پنجره‌ها، آسیب درب‌ها، خسارت به وسایل داخلی). در این مرحله، مبلغی برای بازسازی به مالکین پرداخت می‌شود یا شهرداری عملیات ترمیم را انجام می‌دهد.
• گروه سوم: ساختمان‌هایی با آسیب سازه‌ای. این ساختمان‌ها زیر نظر سازمان نظام مهندسی بررسی و در صورت لزوم مقاوم‌سازی می‌شوند.
• گروه چهارم: منازلی که به طور کامل یا جزئی تخریب شده و قابلیت مقاوم‌سازی ندارند. این واحدها باید تخریب و از نو ساخته شوند. تا امروز حدود ۹۰۰ واحد مسکونی در این دو گروه قرار گرفته‌اند.

تمهیدات مالی و اسکان موقت

شهرداری تهران برای بازسازی و اسکان آسیب‌دیدگان تمهیدات ویژه‌ای در نظر گرفته است:

• ارزش‌گذاری واحدهای تخریب‌شده: برخی واحدهای تخریب‌شده به عنوان واحدهای کلیدنخورده ارزش‌گذاری شده و وجه نقد به مالکان پرداخت می‌شود.
• پرداخت هزینه رهن/اجاره: برای شهروندانی که ملک مناسبی پیدا کنند، هزینه رهن یا اجاره به مدت یک تا دو سال پرداخت می‌شود.
• اسکان در هتل: افرادی که امکان ماندن در منازلشان را نداشتند، در برخی هتل‌های تهران به عنوان «مهمان شهرداری تهران» اسکان موقت یافتند.
• حواله خرید اثاثیه: برای کسانی که اثاثیه‌شان از بین رفته، حواله‌ای به ارزش ۲۵۰ میلیون تومان برای تهیه وسایل از فروشگاه‌های وابسته به شهرداری در نظر گرفته شده است.

آقامیری تأکید کرد که تاکنون هیچ کمک مالی از سوی دولت به شهرداری تهران برای این امور اختصاص نیافته و شهرداری با بودجه سال جاری خود که ۲۵۳ هزار میلیارد تومان است، این مسئولیت اجتماعی را بر عهده گرفته است.

سیستم‌های هشدار عمومی و اطلاع‌رسانی هوشمند

در مورد نصب بلندگوهای آژیر هشدار در تهران، آقامیری بیان کرد که این ایده در کمیته‌های ایمنی و مدیریت بحران در دست بررسی است، اما شخصاً معتقد است شاید نیازی به چنین سیستم‌هایی به شکل گسترده نباشد.

وی افزود: «امروزه سیستم‌های اطلاع‌رسانی هوشمند وجود دارد که می‌تواند از طریق موبایل‌ها پیام هشدار را به سرعت و به شکل یک زنگ مخصوص برای کاربران ارسال کند. این فناوری از سوی مخابرات در دست بررسی است و می‌تواند به عنوان یک روش مؤثر در اطلاع‌رسانی سریع بحران‌ها مورد استفاده قرار گیرد.»