ابطال بخشنامه آموزش و پرورش درباره گزینش کارکنان انتقالی کانون پرورش فکری

جزئیات شکایت و استدلال شاکی

شاکی پرونده، با تقدیم دادخواستی به دیوان عدالت اداری، خواستار ابطال بند ۳ بخشنامه شماره ۷۰۰/۲۵۲ مورخ ۱۴۰۲/۶/۶ معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش شده بود. وی در تبیین خواسته خود اعلام کرد که این بند، جابه‌جایی و انتقال کارکنان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به ادارات آموزشی آموزش و پرورش را منوط به تأیید هسته گزینش کرده است، در حالی که این مقرره مغایر با قوانین موضوعه و خارج از صلاحیت قانونی وضع‌کننده است.

شاکی با استناد به مقررات و ضوابط قانون گزینش و رأی وحدت رویه شماره ۱۹۱ مورخ ۱۳۷۵/۹/۱۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تأکید کرد که حدود صلاحیت هسته‌های گزینش صرفاً در حد تأیید صلاحیت داوطلبان ورود به خدمت و تبدیل وضعیت استخدامی است و انتقال یا عدم انتقال درون دستگاهی کارمند در حال اشتغال، در هیچ قانونی متوقف بر تأیید هسته گزینش نیست. همچنین، بند (ج) تبصره ۲۰ ماده واحده قانون بودجه ۱۴۰۱ که بخشنامه مورد اعتراض در راستای آن تصویب شده، چنین تشریفاتی را وضع نکرده است.

پاسخ وزارت آموزش و پرورش

مدیرکل دفتر حقوقی، املاک و حمایت قضایی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به شکایت، توضیحاتی ارائه داد که خلاصه آن به شرح زیر است:

• ماده ۸ و بند ۱۰ ماده ۹ قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش مصوب ۱۳۶۶/۱۱/۲۵، جذب و انتخاب افراد صالح برای تعلیم و تربیت دانش‌آموزان را از طریق گزینش می‌داند.
• راهکار ۲۲-۶ از فصل هفتم سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، گزینش نیروها را بر اساس شایسته‌سالاری و ارزش‌های الهی و انسانی، معیارهای علمی و کارآمدی ضروری می‌داند.
• بندهای ماده ۶ قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش، تصویب مقررات و اصول لازم برای گزینش تخصصی و تربیت و استخدام معلمان را بر عهده این شورا نهاده است.
• بخشنامه مورد اعتراض با پشتوانه تقنینی و در راستای اجرای اصول ۶۰ و ۱۳۸ قانون اساسی و سایر قوانین مرتبط صادر شده است.
• گزینش نیروهای انتقالی از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به آموزش و پرورش، تنها در صورت تغییر رسته شغلی صورت می‌گیرد و در غیر این صورت، اخذ نظریه گزینش منتفی است.
• ماده ۳۹ آیین‌نامه اجرایی قانون گزینش کشور، گزینش مجدد کارکنان دارای سابقه گزینش را در موارد انتقال یا مأموریت برای احراز حال فعلی بلامانع می‌داند.
• تبصره یک ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی قانون گزینش کشور و تبصره یک ماده ۱۶ قانون گزینش، هرگونه جذب و به‌کارگیری نیرو بدون رعایت مقررات گزینش را غیرقانونی می‌دانند.

رأی هیات عمومی دیوان عدالت اداری

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۴/۳۱، پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح زیر رأی صادر کرد:

صلاحیت هسته‌های گزینش در قانون گزینش معلمان و کارکنان آموزش و پرورش مصوب ۱۳۷۴/۶/۱۴ و قانون تسری آن به کارکنان سایر دستگاه‌ها، مشخص گردیده و در قانون مزبور حکمی مبنی بر لزوم اعلام نظر گزینش در زمان انتقال کارمندان پیش‌بینی نشده است. جابه‌جایی کارمندان در حال انتقال با فرض بقای صلاحیت احراز شده در مراحل قبلی، منوط به اعلام نظر گزینش نیست. با عنایت به مراتب فوق، بند ۳ بخشنامه شماره ۷۰۰/۲۵۲ مورخ ۱۴۰۲/۶/۶ معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲، از تاریخ صدور ابطال می‌شود. این رأی بر اساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

این رأی، تأکیدی بر حدود اختیارات هسته‌های گزینش و عدم لزوم گزینش مجدد برای کارکنان انتقالی است که پیشتر صلاحیت آن‌ها تأیید شده است.