رکود اقتصادی اسرائیل؛ جنگ با ایران و حماس، تولید ناخالص داخلی را ۳.۵ درصد کاهش داد

پیامدهای جنگ بر اقتصاد اسرائیل

دفتر مرکزی آمار اسرائیل برآورد اولیه این رکود را اعلام کرده است. این کاهش ۳.۵ درصدی در سه‌ماهه آوریل تا ژوئن، پس از سقوط ۲۰.۸ درصدی اقتصاد اسرائیل در سه‌ماهه پایانی سال ۲۰۲۳ رخ می‌دهد که در پی آغاز جنگ با گروه حماس، تحت فشار شدید مصرف داخلی، تجارت و سرمایه‌گذاری قرار گرفته بود.

رونن مناحم، استراتژیست ارشد بازارها در بانک میزهراخی تفاهوت، اظهار داشت: «داده‌های اقتصادی اولیه بازتاب‌دهنده پیامدهای جنگ با ایران بر فعالیت‌های تجاری و مصرف داخلی است.»

بخش عمده افت رشد تولید ناخالص داخلی در این دوره، ناشی از کاهش تولید بخش کسب‌وکار بود که ۶.۲ درصد سقوط کرد. همچنین، مصرف داخلی ۴.۱ درصد کاهش یافت و صادرات کالا و خدمات (به‌جز استارتاپ‌ها و الماس) ۳.۵ درصد پایین آمد. هزینه‌های دولت نیز ۱ درصد کاهش داشت.

چالش‌های پیش‌رو و تأثیرات بلندمدت

مناحم افزود که تنها ۱۲ روز جنگ با ایران بر هزینه‌های خانوار تأثیر گذاشته و در عین حال، نرخ بالای بهره و تقویت ارزش شِکِل نیز اقتصاد را به چالش کشیده است. او پیش‌بینی می‌کند که پاک شدن اثرات جنگ با ایران از داده‌های روندی، دست‌کم یک یا دو فصل زمان خواهد برد.

حساس‌ترین بخش اقتصاد نسبت به تنش‌های امنیتی، یعنی سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ــ عمدتاً ساختمان‌های مسکونی ــ بیشترین ضربه را متحمل شد و با افت ۱۲.۳ درصدی مواجه گردید.

در سال گذشته، اقتصاد اسرائیل حدود ۱ درصد رشد کرد که نسبت به رشد ۱.۸ درصدی در سال ۲۰۲۳ و ۶.۳ درصدی در سال ۲۰۲۲ (دوره پیش از آغاز درگیری‌ها) کاهش چشمگیری داشته است.

هزینه‌های جنگ و پیش‌بینی‌های اقتصادی

در طول ۲۲ ماه گذشته، اسرائیل با طولانی‌ترین و شدیدترین جنگ تاریخ خود مواجه بوده و علاوه بر نبرد با گروه حماس، درگیر منازعات نظامی با ایران و سایر نیروهای منطقه‌ای نیز شده است. این جنگ چندجبهه‌ای تاکنون حدود ۳۰۰ میلیارد شِکِل (معادل ۸۸.۷ میلیارد دلار) هزینه داشته است؛ رقمی که به‌شدت موجب افزایش استقراض دولت و بار بدهی کشور شده است.

بانک اسرائیل پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی خود را اصلاح کرده و رشد تولید ناخالص داخلی را برای سال ۲۰۲۵ معادل ۳.۳ درصد و برای سال ۲۰۲۶ معادل ۴.۶ درصد برآورد کرده است. اوایل همین ماه، وزارت دارایی پیش‌بینی رشد اقتصادی سال ۲۰۲۵ را از ۳.۶ درصد به ۳.۱ درصد کاهش داد، با این فرض که شدت نبردها در غزه فقط تا پایان سپتامبر ادامه یابد. این برآوردهای رشد، هزینه‌های احتمالی طرح تازه تصویب‌شده برای تسلط بر شهر پرجمعیت غزه را در نظر نگرفته است.