نفرت مشترک: راهی سریع‌تر برای ایجاد دوستی‌های عمیق

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چه چیزی باعث ایجاد پیوندهای عمیق دوستی می‌شود؟ برخلاف تصور رایج که علایق مشترک را عامل اصلی می‌داند، تحقیقات روانشناسی نشان می‌دهد که نفرت مشترک، به‌ویژه از افراد یکسان، می‌تواند سریع‌ترین و قدرتمندترین راه برای ایجاد نزدیکی باشد.

نفرت مشترک: پلی به سوی دوستی عمیق‌تر

محققان دانشگاه اوکلاهما در مطالعه‌ای که در ژورنال «روابط شخصی» منتشر شده، به این نتیجه رسیده‌اند که به اشتراک گذاشتن یک نگرش منفی درباره شخص ثالث، بسیار مؤثرتر از داشتن یک نگرش مثبت، به افراد احساس نزدیکی می‌دهد. این پدیده که به نظر غیرمنطقی می‌آید، ریشه‌های عمیق روانشناختی دارد و می‌تواند پایه‌های یک دوستی پایدار را بنا کند.

سه آزمایش برای اثبات یک نظریه

برای اثبات این نظریه، محققان سه آزمایش مجزا انجام دادند:

آزمایش اول و دوم: از دانشجویان خواسته شد تا در مورد نزدیک‌ترین دوستان خود صحبت کنند. نتایج نشان داد که افراد بیشتر از آنکه نگرش‌های مثبت خود را با دوستان صمیمی‌شان به اشتراک بگذارند، نگرش‌های منفی خود درباره دیگران را با آن‌ها در میان می‌گذارند. هرچه دوستی عمیق‌تر بود، این تنفرهای مشترک نیز بیشتر می‌شد.
آزمایش سوم: پژوهشگران به گروهی از دانشجویان گفتند که قرار است با فرد جدیدی ملاقات کنند. سپس، آن‌ها را وادار کردند تا یک نظر مثبت و یک نظر منفی در مورد یک شخص فرضی به نام «برد» بیان کنند. در مرحله بعد، به هر دانشجو گفته شد فردی که قرار است ملاقات کند، یا با نظر مثبت آن‌ها در مورد «برد» موافق است یا با نظر منفی آن‌ها. نتیجه شگفت‌انگیز بود: دانشجویان به‌طور قابل‌توجهی تمایل بیشتری برای دوست شدن با غریبه‌ای داشتند که در نگرش منفی با آن‌ها شریک بود.

چرا «دشمنِ دشمنِ من، دوست من است»؟

این پدیده که به «دشمنِ دشمنِ من، دوست من است» معروف است، کارکردهای اجتماعی مهمی دارد. وقتی شما از کسی بدگویی می‌کنید یا یک نگرش منفی را به اشتراک می‌گذارید، در واقع اطلاعاتی شخصی و آسیب‌پذیر را با طرف مقابل در میان می‌گذارید. این عمل:

ایجاد مرز «ما» و «آن‌ها»: یک مرز مشخص میان «ما» (گروه خودی) و «آن‌ها» (گروه بیرونی) ایجاد می‌کند.
تقویت حس تعلق: این حس تعلق به یک گروه خودی، به سرعت احساس نزدیکی، اعتماد و عزت نفس را تقویت می‌کند.

نکته جالب اینجاست که شرکت‌کنندگان در این مطالعه، خودشان از این مکانیسم روانشناختی بی‌خبر بودند. آن‌ها معتقد بودند که به اشتراک گذاشتن علایق مثبت، راه مؤثرتری برای ایجاد دوستی است، در حالی که رفتارشان دقیقاً عکس آن را نشان می‌داد.

نتیجه‌گیری: قدرت تنفر مشترک در دوستی

بنابراین، دفعه بعد که با دوستی در مورد یک نفر دیگر هم‌عقیده بودید و احساس کردید پیوندتان قوی‌تر شده است، بدانید که این یک پدیده روانشناختی کاملاً واقعی است؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد گاهی یک تنفر مشترک کوچک، می‌تواند پایه‌های یک دوستی بزرگ را بنا کند. این یافته‌ها با عنوان «شیمی بین فردی از طریق منفی‌گرایی» در ژورنال Personal Relationships منتشر شده است.