درگذشت شهرزاد، پیشگام سینمای ایران و روایت زندگی پرفراز و نشیب او

زندگی پرفراز و نشیب شهرزاد

شهرزاد، با کیف قهوه‌ای مندرس و سنگینش که حاوی دفتر، خودکار، کتاب، سیگار و فندک بود، شهرهای بسیاری را در جستجوی مکانی برای زندگی پیمود. حقوق ناچیز او از اداره فرهنگ و ارشاد، تنها کفاف پول توجیبی‌اش را می‌داد و برای اجاره حتی یک اتاق کافی نبود. او که در فیلم‌های مهمی چون «قیصر» (در نقش سهیلا فردوس) و «داش‌آکل» (در نقش اقدس، در کنار بهروز وثوقی) ایفای نقش کرده بود، چهره‌ای توانمند در سینمای پیش از انقلاب به شمار می‌رفت.

او در کارنامه بازیگری خود، فیلم‌هایی نظیر «تنگنا» و «صبح روز چهارم» را نیز داشت که برای آن‌ها در جشنواره سپاس برنده جایزه شد. مجموعه اشعار او با عنوان «با تشنگی پیر می‌شویم»، با هزینه پنج هزار تومانی بهروز وثوقی به چاپ رسید؛ اشعاری که ابراهیم گلستان نیز آن‌ها را «خوب و قوی» توصیف کرده بود. شهرزاد در سال ۱۳۵۲، در اعتراض به فضای فیلمفارسی، از سینما کناره‌گیری کرد.

آوارگی و بی‌خانمانی

کبری سعیدی، ملقب به شهرزاد، از تجربه ترمینال‌خوابی، چمن‌خوابی و پارک‌خوابی روی نیمکت سخن می‌گفت. او که جایی برای زندگی پیدا نمی‌کرد، از بی‌توجهی جامعه هنری گلایه داشت و تنها پوری بنایی، بازیگر فیلم «مریم و مانی» (به کارگردانی خود شهرزاد که او را به عنوان اولین کارگردان زن ایران مطرح کرد)، از او یاد می‌کرد.

او برای یافتن سرپناه، بارها از شمال تا جنوب ایران را با اتوبوس طی کرده بود؛ گاه به دلیل اجاره‌های بالا و گاه به دلیل بدقلقی صاحبخانه‌ها. سرانجام، عوامل یک فیلم مستند او را در کوهپایه یافتند و مدتی در کوهپایه و کرمان ساکن شد. شهرزاد در نهایت در خواجوشهر سیرجان، از توابع استان کرمان، در اتاقی اجاره‌ای با اجاره‌بهایی کمتر از سایر نقاط سیرجان، اما همچنان سنگین برای او، سکونت گزید.

وضعیت کنونی و آرزوها

شهرزاد که اکنون در خواجوشهر سیرجان زندگی می‌کند، با مشکلات جسمی ناشی از دیابت دست و پنجه نرم می‌کند. قند خون او به ۵۰۰ رسیده و زخم عفونی دستش به دلیل دیابت بهبود نیافته است. او که دیگر توانایی گذشته را برای رفت‌وآمد ندارد، بیشتر وقت خود را روی تخت‌خواب می‌گذراند.

با وجود این مشکلات، شهرزاد همچنان به کتاب‌هایش که روی طاقچه اتاقش قرار دارند، عشق می‌ورزد و می‌گوید: «اگر اینها جلوی چشمم نباشند انگار گمشده‌ای دارم.» او که خود را از اولین زنان نویسنده و کارگردان ایران می‌داند، از بی‌مهری هنرمندان نسبت به یکدیگر گلایه دارد و معتقد است: «هنرمندان تنها صنفی هستند که هیچ‌وقت از هم حمایت نمی‌کنند.»

آرزوی بزرگ او در حال حاضر، دیدار با خواهرش در آلمان است. او هر صبح با چک کردن گوشی تلفن همراهش، به امید شنیدن صدای خواهرش بیدار می‌شود و دلتنگی خود را با اشک‌هایش پاک می‌کند.