خبر کامل
مسکن کارگران: چالش ۵۰ درصدی درآمد و راهکارهای دولت برای خانه‌دار شدن
دغدغه مسکن کارگران: راهکارها و چالش‌ها
مسکن، دغدغه‌ای اساسی برای خانوارهای کارگری در ایران است؛ به‌گونه‌ای که بیش از نیمی از درآمد ماهانه آن‌ها صرف هزینه‌های اجاره‌بها یا اقساط وام مسکن می‌شود. این وضعیت، فشار اقتصادی شدیدی بر این قشر وارد کرده و آن‌ها را ناگزیر به صرف‌نظر کردن از سایر نیازهای ضروری زندگی می‌کند.
مسکن در قانون اساسی و تعهدات دولت
بر اساس اصل ۳۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، داشتن مسکن حق هر فرد و خانواده ایرانی است و دولت‌ها موظف به تأمین آن هستند. این اصل به‌ویژه بر اولویت‌بندی برای نیازمندان، به‌خصوص کارگران و روستانشینان، تأکید دارد.
در همین راستا، دولت و وزارت کار برنامه‌هایی را برای ساخت مسکن کارگران در دستور کار قرار داده‌اند و قصد دارند از ظرفیت تعاونی‌های مسکن برای اجرای این پروژه‌ها بهره ببرند.
آمار و برنامه‌های ساخت مسکن کارگری
در حال حاضر، بیش از ۱۰ هزار و ۵۰۰ تعاونی مسکن در کشور فعال هستند که نقش مهمی در خانه‌دار شدن اقشار مختلف جامعه ایفا کرده‌اند. در سال‌های اخیر، هم‌زمان با طرح نهضت ملی مسکن (با هدف ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال)، طرح مسکن کارگری و ساخت مسکن در شهرک‌های صنعتی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیراً از اختصاص زمین‌های اطراف شهرک‌های صنعتی و برخی زمین‌های داخل شهرها برای ساخت مسکن کارگری خبر داده است. احمد میدری، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیز پیش‌تر از برنامه ساخت ۳۰۰ هزار واحد مسکن کارگری توسط شرکت خانه‌سازی طی سه سال خبر داده بود.
سهم مسکن در سبد معیشت کارگران
کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند که مسکن بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از هزینه‌های زندگی خانوارهای کارگری را تشکیل می‌دهد. این در حالی است که در کلان‌شهرها، حدود ۳۰ درصد از کل هزینه‌های زندگی مربوط به مسکن است.
طبق آمارهای رسمی، ۵۰ تا ۶۰ درصد درآمد ماهانه کارگران صرف اجاره‌بهای مسکن یا تأدیه وام‌های مسکن می‌شود و مسکن بخش اعظمی از دریافتی کارگران را می‌بلعد.
محمدرضا تاجیک، نماینده کارگران در شورای عالی کار، نیز این موضوع را تأیید کرده و می‌گوید: «وقتی بیش از نیمی از درآمد خانوار کارگری صرف اجاره مسکن می‌شود، کارگران به ناچار از سایر هزینه‌های ضروری زندگی نظیر هزینه‌های بهداشت و درمان و خورد و خوراک صرف‌نظر می‌کنند و به دلیل ناتوانی در پرداخت کرایه خانه به حاشیه‌های شهر و مناطق کم‌برخوردار برای زندگی کوچ می‌کنند.»
راهکارهای حمایتی و نقش تعاونی‌ها
سال گذشته، تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بانک توسعه تعاون منعقد شد که بر اساس آن ۲۰ هزار میلیارد ریال اعتبار، علاوه بر تسهیلات نهضت ملی مسکن، برای حمایت از احداث مسکن کارگران در قالب شرکت‌های تعاونی مسکن اختصاص یافت.
کارشناسان و فعالان کارگری معتقدند که ساخت مسکن توسط تعاونی‌ها یکی از بهترین راهکارها برای خانه‌دار شدن جامعه است، زیرا در تعاونی‌ها نگاه سودآوری حاکم نیست. بنابراین، احیای تعاونی‌های مسکن کارگری و واگذاری زمین ارزان‌قیمت به آن‌ها می‌تواند در خانه‌دار شدن کارگران مؤثر باشد.
همچنین، طبق ماده ۱۴۹ قانون کار، کارفرمایان مکلفند در جوار کارخانه یا کارگاه، خانه‌های سازمانی برای کارگران بسازند و زمین‌های در اختیار خود را به این امر اختصاص دهند.
در مجموع، با توجه به اینکه بخش اعظمی از دریافتی کارگران صرف هزینه‌های مسکن می‌شود، احیای تعاونی‌های مسکن کارگری و واگذاری زمین ارزان‌قیمت به آن‌ها می‌تواند راهکاری مؤثر برای تأمین مسکن با قیمت تمام‌شده و کیفیت قابل قبول برای متقاضیان باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
