صعود شگفت‌انگیز هزاران گربه‌ماهی از آبشار ۴ متری در برزیل

مشاهده‌ای شگفت‌انگیز در آکیدائونا

در نوامبر ۲۰۲۴، افسران پلیس نظامی محیط زیست در رودخانه آکیدائونا شاهد منظره‌ای خارق‌العاده بودند: هزاران گربه‌ماهی خرزنبوری در تلاش برای بالا رفتن از آبشارهایی به ارتفاع چهار متر. این پدیده در آغاز فصل بارندگی رخ داد و به سرعت توجه دانشمندان را به خود جلب کرد.

ظرف یک هفته، تیمی از دانشمندان برزیلی برای مستندسازی و مطالعه دقیق‌تر این رویداد به منطقه اعزام شدند. تحقیقات میدانی آن‌ها نشان داد که گربه‌ماهی‌ها از یک ضرباهنگ روزانه پیروی می‌کنند؛ آن‌ها در گرم‌ترین ساعات بعد از ظهر زیر سنگ‌ها و برکه‌های سایه‌دار پنهان می‌شوند و سپس هنگام غروب برای آغاز صعود خود بیرون می‌آیند.

راز صعود گربه‌ماهی‌ها

این رفتار بی‌سابقه که برای اولین بار توسط دوربین ثبت شده، سوالات جدیدی را در مورد سازگاری و استراتژی‌های بقای این گونه مطرح کرده است. این پدیده در مطالعه‌ای که در مجله زیست‌شناسی ماهی‌ها (Fish Biology) منتشر شد، به طور کامل مستند گردید و چگونگی بالا رفتن گربه‌ماهی‌ها از آبشارها در گروه‌های بزرگ و غیرمعمول را شرح داد.

محققان نه تنها نادر بودن این رویداد را تأیید کردند، بلکه مکانیسم پشت آن را نیز بررسی کردند. آن‌ها مشاهده کردند که ماهی‌ها جفت باله‌های خود را باز می‌کنند و همزمان از دم و حرکات جانبی خود برای حرکت به جلو در خلاف جهت جریان آب استفاده می‌کنند. دانشمندان بر این باورند که این تکنیک با مکانیسمی شبیه به مکش تقویت می‌شود که به گربه‌ماهی‌ها کمک می‌کند تا به سطوح سنگی صاف و لغزنده بچسبند و صعود را ممکن سازند.

«این یافته‌ها بینش نادری در مورد گربه‌ماهی خرزنبور که رنگی نارنجی و سیاه دارند، ارائه می‌دهد، گونه‌ای که به دلیل کمیابی و ترجیح آن به زندگی در رودخانه‌های پُرجریان که مطالعه دقیق را چالش برانگیز می‌کنند، به خوبی شناخته نشده است.»

رفتاری فراتر از یک گونه

در طول همین مشاهده، دانشمندان همچنین سه گونه ماهی دیگر را ثبت کردند که در کنار گربه‌ماهی‌ها تلاش به بالا رفتن می‌کردند. این امر نشان می‌دهد که این رفتار ممکن است منحصر به یک گونه واحد نباشد و سایر گونه‌های ماهی نیز از سازوکارهای مشابهی برای غلبه بر موانع طبیعی استفاده کنند.