خبر کامل
برنامه‌های جامع آذربایجان‌شرقی برای تضمین امنیت غذایی و مقابله با خشکسالی
بخش کشاورزی آذربایجان‌شرقی، به عنوان ستون فقرات امنیت غذایی کشور، با چالش‌های جدی کم‌آبی و خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند. با این حال، برنامه‌های جامع و بلندمدتی برای افزایش بهره‌وری آب، اصلاح الگوی کشت و توسعه زیرساخت‌های نوین در دست اجراست تا تولید پایدار و امنیت غذایی جامعه تضمین شود.
ظرفیت‌های عظیم کشاورزی آذربایجان‌شرقی
استان آذربایجان‌شرقی با دارا بودن ۱.۴ میلیون هکتار اراضی کشاورزی، پتانسیل بالایی در تولید محصولات کشاورزی دارد. از این میزان، ۲۵ درصد اراضی آبی و نیمه‌آبی و ۷۵ درصد دیمزار هستند. اراضی آبی و نیمه‌آبی شامل ۱۰۹ هزار هکتار باغات و ۲۲۰ هزار هکتار اراضی زراعی است.
- تولید سالانه: بیش از ۵ میلیون تن محصولات کشاورزی
- سهم بخش‌ها: ۵۶ درصد زراعت، ۲۴ درصد باغبانی، ۲۰ درصد دام، طیور و شیلات
- واحدهای دامی: ۷.۵ میلیون واحد دامی
- مرغداری‌ها: ۸۹۰ واحد با بیش از ۲۸.۵ میلیون قطعه مرغ
- صنایع تبدیلی: ۸۵۰ واحد فعال
- گلخانه‌ها: ۳۷۵ هکتار فعال
مدیریت منابع آب و چالش‌های خشکسالی
موقعیت جغرافیایی خاص آذربایجان‌شرقی، آن را در حوضه‌های آبریز مهمی قرار داده است:
- ۲۹ درصد اراضی در حوضه آبریز ارس
- ۴۷ درصد در حوضه آبریز دریاچه ارومیه
- ۲۴ درصد در حوضه قزل‌اوزن
۷۲ درصد آب استحصالی استان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. با توجه به خشکسالی‌های اخیر، میزان تخصیص آب به کشاورزی به شدت کاهش یافته است. به عنوان مثال، حقابه ۵۰ میلیون مترمکعبی سد شهید کاظمی بوکان و بخش عمده‌ای از حقابه سدهای علویان، قلعه‌چای و ارسباران محقق نشده است.
برنامه‌های بلندمدت برای بهره‌وری آب
برای مقابله با چالش کم‌آبی، برنامه‌های استراتژیک متعددی در دستور کار قرار گرفته است:
برنامه ۱۰ ساله ارتقای بهره‌وری آب (از سال ۱۴۰۰)
این برنامه با هدف صرفه‌جویی سالانه ۱۲.۵ میلیون مترمکعب آب و در مجموع ۱۲۵ میلیون مترمکعب طی ۱۰ سال، شامل اصلاح الگوی کشت و توسعه روش‌های نوین آبیاری است.
سهم استان در برنامه هفتم توسعه
در سطح ملی، برنامه هفتم توسعه صرفه‌جویی ۱۵ میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی طی پنج سال را هدف قرار داده است. سهم آذربایجان‌شرقی از این برنامه، ۳۰ میلیون مترمکعب در سال و در مجموع ۱۵۰ میلیون مترمکعب در طول پنج سال خواهد بود.
توسعه زیرساخت‌ها و اصلاح الگوی کشت
اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در ۷۰ هزار هکتار از ۱۲۸ هزار هکتار اراضی مستعد استان، گامی مهم در جهت افزایش بهره‌وری آب است. همچنین، امکان اجرای این سامانه‌ها در ۵۰ هزار هکتار دیگر نیز وجود دارد.
توسعه گلخانه‌ها
توسعه گلخانه‌ها از برنامه‌های اصلی سازمان جهاد کشاورزی است. علاوه بر ۳۷۵ هکتار گلخانه فعال، پروانه ساخت برای ۵۰۰ هکتار دیگر نیز صادر شده که بین ۱۰ تا ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند.
اصلاح الگوی کشت
کاهش سطح زیرکشت محصولات آب‌بر مانند پیاز (کاهش از ۴ هزار هکتار به ۱۵۰ هکتار در بناب) و توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر نظیر گیاهان دارویی، زعفران و گل‌محمدی از جمله اقدامات مهم در این زمینه است. همچنین، ۳۲۰۰ هکتار از باغات آب‌بر درجه ۲ به باغات پسته تبدیل شده است.
تحقیقات و کشاورزی حفاظتی
تولید ۲۱ رقم بذر اصلاح‌شده جدید توسط مراکز تحقیقاتی استان و کشور، نقش مهمی در ارتقای تولید دارد. علاوه بر این، ترویج کشاورزی حفاظتی برای حفظ رطوبت خاک نیز در دستور کار است.
مقابله با فرونشست زمین در حوضه دریاچه ارومیه
در حوضه دریاچه ارومیه، محدودیت‌های جدی برای برداشت از منابع زیرزمینی وجود دارد. دشت‌های مرند و شبستر با پدیده فرونشست زمین مواجه هستند. برای مقابله با این پدیده، طرح‌هایی با همکاری سازمان نظام مهندسی کشاورزی و شرکت آب منطقه‌ای در پایاب چاه‌های دارای کنتور هوشمند اجرا می‌شود تا الگوی کشت اصلاح و روش‌های نوین آبیاری ترویج یابد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۲:۴۵ - ۱۴۰۴/۰۵/۲۸