کاهش نرخ باروری در ایران؛ زنگ خطر دو برابر شدن جمعیت سالمندان

کاهش نرخ باروری؛ چالش ملی و استانی

فریبا شفیعی، مدیر گروه جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، در نشست تخصصی تحولات جمعیتی استان کرمانشاه، به بررسی عوامل مؤثر بر کاهش نرخ باروری در کشور و استان پرداخت. وی تأکید کرد که این کاهش، نتیجه مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

• نگرانی از آینده فرزندان: مهم‌ترین مانع فرزندآوری در میان خانواده‌های جوان.
• مشکلات معیشتی: از جمله دغدغه‌های اصلی زوجین.
• نبود مسکن مناسب: عاملی بازدارنده برای فرزندآوری.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که با وجود تمایل زوج‌های جوان به داشتن فرزند بیشتر، دغدغه‌های اقتصادی و اجتماعی عملاً به کاهش باروری منجر شده است.

آمار نگران‌کننده نرخ باروری

شفیعی با اشاره به اینکه جوانی جمعیت از اولویت‌های اصلی وزارت بهداشت است، آمارهای نگران‌کننده‌ای را ارائه داد:

• نرخ باروری کل کشور از ۲.۱ در سال ۱۳۹۵ به ۱.۴۴ در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است.
• استان کرمانشاه نیز وضعیت مناسبی ندارد و فاصله زیادی تا سطح جانشینی جمعیت دارد.
• بر اساس آخرین آمار، ۸۷ درصد از زوجین در کرمانشاه، نگرانی از تأمین آینده فرزندان را دلیل عدم تمایل به فرزندآوری عنوان کرده‌اند.

پیامدهای افزایش جمعیت سالمندان

مدیر گروه جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه هشدار داد که در صورت تداوم این روند، پیش‌بینی می‌شود طی ۲۰ سال آینده جمعیت سالمندان کشور دو برابر شود. این تغییر ساختار جمعیتی در ایران با سرعتی بسیار بیشتر از کشورهای توسعه‌یافته در حال وقوع است و می‌تواند تبعات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای در پی داشته باشد.

ضرورت همکاری فرابخشی

شفیعی تأکید کرد که مسئله جمعیت تنها یک موضوع بهداشتی نیست و نیازمند همکاری فرابخشی است. نهادهای فرهنگی و اقتصادی، سازمان برنامه و بودجه و دیگر دستگاه‌های اجرایی باید به صورت هم‌افزا عمل کنند تا امکان تحقق سیاست‌های حمایت از جوانی جمعیت فراهم شود.

وی افزود که برگزاری نشست‌های علمی و اجرایی، فرصتی برای تدوین راهکارهای عملی و ارائه آن‌ها به تصمیم‌گیران استان برای مقابله با چالش کاهش جمعیت است.