خاطرات همسر احمدشاه: جزئیات پیشنهاد ازدواج پادشاه جوان

ویژگی‌های شخصیتی احمدشاه

احمدشاه، واپسین پادشاه قاجار، در سن شانزده سالگی به سلطنت رسید و دارای سه خصلت بارز بود:

• سنت‌گرایی: او به شدت به آداب و رسوم ایرانی پایبند بود و حتی پس از سفر به فرنگ نیز عادت صرف غذا روی زمین را ترک نکرد.
• صرفه‌جویی: احمدشاه در هزینه‌ها بسیار مقتصد بود و از هدر رفتن بیت‌المال به شدت پرهیز می‌کرد. نمونه بارز آن، بازگرداندن تسبیح خزانه به خزانه‌دار بود.
• وسواس: او در اواخر سلطنتش، بیشتر به وسواس تظاهر می‌کرد و به آسانی دست به قلم نمی‌برد و چیزی را امضا نمی‌کرد.

نقش ملکه جهان در زندگی احمدشاه

ملکه جهان، مادر احمدشاه و همسر محمدعلی‌شاه، زنی مدبر و فروتن بود که با وجود علاقه شدید احمدشاه به مادربزرگش، همواره مورد احترام او قرار داشت. احمدشاه در دوران سلطنت خود، مادرش را محرم اسرار خود می‌دانست و هرگاه از سیاست خسته می‌شد، به او پناه می‌برد. ملکه جهان هرگز در امور سیاسی دخالت نمی‌کرد و نفوذی اعمال نمی‌نمود. او علاوه بر احمدشاه، سه پسر دیگر به نام‌های محمدحسن میرزا (ولیعهد)، سلطان مجیدمیرزا و سلطان محمودمیرزا (که تنها بازمانده از این چهار پسر است) و دو دختر به نام‌های خدیجه خانم (حضرت قدسی) و آسیه خانم (کامران‌دخت) داشت.

پیشنهاد ازدواج ملکه جهان به احمدشاه

ملکه جهان پس از ناکامی در یافتن عروس مناسب برای احمدشاه، یک هفته پس از ماجرای جستجو، نزد پسرش رفت. احمدشاه که در آن زمان شانزده ساله بود، با تعجب از مادرش پرسید که چرا در این وقت به ملاقات او آمده است. ملکه جهان با تبسم پاسخ داد که برای او نقشه‌ای دارد و بلافاصله پیشنهاد ازدواج احمدشاه را مطرح کرد.

احمدشاه که هنوز نوجوان بود، از این پیشنهاد خجالت کشید و با سر به زیر پرسید: «با کدام دختر؟»

معرفی عروس آینده

ملکه جهان در پاسخ، دختری بسیار زیبا را معرفی کرد که پنجمین نسل عباس‌میرزا و در حقیقت دخترعموی خود شاه و دختر محمدحسن میرزا ولیعهد ملقب به ظهیرالسلطان بود. او تنها نقص این ازدواج را یک سال بزرگتر بودن دختر (هفده ساله) از احمدشاه عنوان کرد، اما زیبایی و کمال دختر را دلیلی بر بی‌اهمیت بودن این مسئله دانست.

در آن زمان، برخلاف دوران اخیر، دختران آزادی رفت و آمد در دربار را نداشتند و انتخاب همسر بر عهده پدر و مادر بود. همچنین، عکاسی به شکل امروزی رایج نبود و احمدشاه نمی‌توانست نامزد خود را از روی عکس بپسندد.

احمدشاه جوان با سکوت خود، رضایتش را از این پیشنهاد نشان داد و ملکه جهان نیز با خوشحالی از جا برخاست و قول داد که به زودی ترتیب ملاقات او را با دختر خواهد داد.