چالش‌های اینترنت در ایران: از قطعی برق تا موانع واردات تجهیزات و لزوم توسعه فیبر نوری

چالش‌های اینترنت در ایران: از قطعی برق تا موانع واردات تجهیزات

مدیران ارشد اپراتورهای اینترنت ثابت و سیار کشور در جلسه‌ای با وزیر ارتباطات، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، به تشریح جدی‌ترین معضلات شبکه اینترنت ایران پرداختند. این نشست که با هدف بررسی و بهبود کیفیت اینترنت برگزار شد، مشکلات متعددی از جمله ناترازی انرژی، موانع واردات تجهیزات و لزوم توسعه فیبر نوری را برجسته کرد.

ناترازی انرژی و قطعی برق: بحران اصلی اپراتورها

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که تمامی مدیران اپراتورها به آن اشاره کردند، معضل ناترازی انرژی و قطعی‌های مکرر برق بود. این قطعی‌ها به حدی رسیده که حتی با وجود تهیه باتری‌های جدید، مدیریت وضعیت دشوار شده است.

• فناپ تلکام: صابر فیضی، مدیرعامل فناپ تلکام، افزایش ساعات قطعی برق را جدی‌ترین بحران ارتباطات کشور دانست. او اشاره کرد که در شهرهایی با دو مرحله قطعی برق، باتری‌ها به طور کامل شارژ نمی‌شوند و این امر به کاهش کیفیت شبکه اینترنت منجر شده است.
• مبین‌نت: رضا خلیلی، مدیرعامل مبین‌نت، نیز بر تبدیل شدن قطعی‌های بیش از یک نوبت برق در شهرستان‌ها و کیفیت پایین باتری‌ها به یک معضل اصلی تاکید کرد.
• شاتل: مدیرعامل شاتل، شانه‌ساززاده، به قطعی ۷-۸ ساعته برق در دیتاسنتر شاتل در منطقه آزاد اقتصادی پیام اشاره کرد. وی افزود که عدم تخصیص سهمیه قانونی گازوئیل و ممنوعیت ورود گازوئیل غیررسمی، تامین برق دیتاسنتر را با مشکل جدی مواجه کرده است.

با وجود این مشکلات، اپراتورها اقداماتی برای مقابله با قطعی برق انجام داده‌اند:

• ایرانسل: علیرضا رفیعی، مدیرعامل ایرانسل، از خرید ۱۰ هزار باتری جدید از تولیدکنندگان داخلی و منابع دارای مجوز وزارت صمت خبر داد. همچنین، سایت‌های اصلی ایرانسل به باتری‌های لیتیومی مجهز شده‌اند.
• همراه اول: مسعود گرشاسبی، نماینده همراه اول، از سفارش ۵۰ هزار باتری و نصب ۲۰ هزار مورد از آن‌ها خبر داد.
• رایتل: حسین ملازاده، مدیرعامل رایتل، اعلام کرد که این اپراتور ۱۱۴ باتری را تعویض کرده و ۵۵۰ باتری دیگر نیز خریداری شده که به زودی تعویض خواهند شد.

محمدعلی یوسفی‌زاده، مدیرعامل آسیاتک، با اشاره به آمار تکان‌دهنده، اعلام کرد که از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا امروز، ۲۱۹۵ مورد قطعی برق در مراکز مخابراتی تجربه شده است.

موانع واردات تجهیزات و تخصیص ارز

یکی دیگر از چالش‌های مهم اپراتورها، عدم تخصیص ارز و موانع ثبت سفارش برای واردات تجهیزات خارجی است:

• همراه اول: گرشاسبی، مدیرعامل تل‌کو همراه اول، از عدم تخصیص سهمیه ارز و اجازه ثبت سفارش برای واردات تجهیزات خبر داد.
• رایتل: مدیرعامل رایتل نیز به عدم انجام هیچ ثبت سفارشی برای این شرکت از ابتدای سال اشاره کرد که توسعه رایتل را با مشکل مواجه کرده است.
• شاتل: مدیرعامل شاتل بیان کرد که با وجود تخصیص بودجه و ارز، هنگام ثبت سفارش با خطای «واردات کالاهای تولید داخل» مواجه می‌شوند، در حالی که تولیدکننده داخلی واقعی در این حوزه وجود ندارد.

ممانعت وزارت صمت از واردات کالاهایی مانند مودم که در داخل کشور تولید می‌شوند، از جمله خواسته‌های اپراتورها برای رفع است. مدیرعامل آسیاتک به کیفیت پایین مودم‌های داخلی اشاره کرد و توضیح داد:

با مودم داخلی و یک سیم‌کارت ایرانسل، کاربر نهایتاً به سرعت ۴ مگابیت بر ثانیه می‌رسد، اما با مودم خارجی و همین اپراتور، سرعت به ۱۱۵ مگابیت بر ثانیه می‌رسد.

بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت زیرساخت، با پذیرش مشکل مودم‌های داخلی، خواستار مذاکره با وزارت صمت برای رفع ممنوعیت واردات این تجهیزات شد و تاکید کرد که حمایت از تولید داخل نباید منجر به خودتحریمی شود.

ضرورت مهاجرت به فیبر نوری

مدیران اپراتورها بر ضرورت مهاجرت از سیم مسی به فیبر نوری برای بهبود کیفیت اینترنت تاکید کردند:

بستر سیم مسی دیگر جوابگوی نیاز کاربران به لحاظ حجم، دانلود و آپلود نیست. تنها راه بهبود وضعیت، مهاجرت به فیبر نوری است.

رئیسی، نماینده شرکت های‌وب، معتقد است تا زمانی که بار ترافیکی ارتباطات ثابت نسبت به اینترنت همراه بیشتر نشود، مشکلات پابرجا خواهد ماند و رفع معضلات سرمایه‌گذاری در زمینه فیبر نوری ضروری است.

صادق عباسی شاهکوه، مشاور مدیرعامل شرکت مخابرات، نیز بر توسعه سخت‌افزاری شبکه‌های موبایل و ثابت تاکید کرد و افزود که با وجود مشکلات نقدینگی و تحریم‌های خارجی، تمرکز بر شبکه ثابت و توسعه فیبر نوری تنها راهکار رفع ناترازی است. وی اشاره کرد که هنوز ۶۸ درصد از شبکه اینترنت ثابت غیر فیبر است.

عباسی شاهکوه همچنین به اختلالات GPS، لایه انتقال و وی‌پی‌ان‌ها اشاره کرد که تاثیر جدی بر کیفیت شبکه موبایل گذاشته‌اند و خواستار کاهش این اختلالات در مناطق با دغدغه امنیتی کمتر شد.

هزینه‌های سنگین نگهداری و درخواست جبران خسارت

محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، به افزایش هزینه‌های جاری و نگهداری اپراتورها اشاره کرد و گفت که اپراتورها بیش از این نمی‌توانند این هزینه‌ها را متحمل شوند، زیرا سرویس‌ها پایین‌تر از قیمت تمام‌شده به فروش می‌رسند. او از رئیس سازمان تنظیم مقررات درخواست کرد تا تبصره‌ای از مجلس دریافت شود که در صورت اجبار دولت به فروش سرویس زیر قیمت تمام‌شده، محل جبرانی برای آن در نظر گرفته شود.

در پایان، رئیسی، نماینده شرکت های‌وب، خواستار رفع فیلترینگ شد و بیان کرد که مردم از فیلترینگ اذیت می‌شوند و فعال بودن دائمی فیلترشکن‌ها حتی در موارد غیرضروری، به یک عادت تبدیل شده است. وزیر ارتباطات نیز از مدیران اپراتورها خواست تا با دیدگاه کارشناسی، موضوع فیلترینگ را بررسی و برای رفع آن راهکار ارائه کنند.