راهکار جدید وزارت راه برای دهک‌های کم‌درآمد مسکن ملی و پیامدهای اجتماعی آن

مشکلات پیشین طرح‌های حمایتی مسکن

پایش‌های وزارت راه و شهرسازی نشان می‌دهد که ۳۰ تا ۳۵ درصد متقاضیان مسکن ملی در دهک‌های یک تا چهار درآمدی قرار دارند. با این حال، طرح‌های حمایتی مسکن همواره با چالش‌هایی برای این گروه‌ها مواجه بوده‌اند:

• عدم توانایی در تامین آورده اولیه: بسیاری از متقاضیان کم‌درآمد قادر به تامین آورده مالی لازم نبوده‌اند.
• فروش غیررسمی امتیاز: این ناتوانی منجر به فروش غیررسمی امتیاز دریافت مسکن حمایتی شده است.
• کندی پیشرفت پروژه‌ها: چالش تامین مالی توسط متقاضیان، کندی در ساخت و تکمیل پروژه‌ها را به دنبال داشته است.
• زیان سایر متقاضیان: افزایش زمان ساخت، به زیان سایر متقاضیان نیز منجر شده است.

تصمیم جدید وزارت راه و شهرسازی

در راستای رفع این مشکلات، وزارت راه و شهرسازی تصمیمات مهمی را اتخاذ کرده است:

• جداسازی پروژه‌ها: پروژه‌های مسکن حمایتی تخصیص یافته به دهک‌های یک تا چهار درآمدی از سایر دهک‌ها جدا می‌شوند.
• پرداخت هزینه ساخت توسط وزارتخانه: وزارت راه و شهرسازی کل هزینه ساخت خانواده‌هایی که توانایی تامین آورده مالی ندارند را به پیمانکار پرداخت خواهد کرد.
• بازپرداخت بلندمدت: این هزینه در بازه بلندمدت و به شکل اقساط وام کم‌بهره از خانواده‌ها دریافت خواهد شد.

پیامدهای جداسازی و انتقادات

این اقدام وزارت راه، اگرچه به نظر می‌رسد راهی برای خانه‌دار شدن گروه‌های کم‌درآمد فراهم می‌کند و چالش پیشبرد پروژه‌ها را رفع می‌نماید، اما از سوی دیگر با انتقاداتی جدی مواجه است.

گزارش اخیر مرکز پژوهش‌ها با عنوان «واکاوی تامین مسکن» این جداسازی را «تصمیمی نادرست» و «اشتباهی عیان» می‌داند. این گزارش هشدار می‌دهد که جداسازی گروه‌های کم‌درآمد از سایر گروه‌های اجتماعی می‌تواند به طرد شدن این اقشار و بروز تبعات اجتماعی متعدد منجر شود.