خبر کامل
خاموشی‌ها و اختلال در شبکه تلفن همراه: چالش‌های زیرساختی و راهکارهای پیش‌رو
با ادامه خاموشی‌های برق در سراسر کشور، شبکه تلفن همراه به عنوان یکی از نخستین حوزه‌هایی که دچار اختلال می‌شود، زندگی روزمره شهروندان را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. قطع دکل‌های BTS که نقش حیاتی در پوشش‌دهی ارتباطات سیار دارند، کاربران را برای ساعت‌ها از دسترسی به تماس صوتی، پیامک و اینترنت محروم می‌کند و پیامدهای گسترده‌ای در حوزه‌های کاری و خدمات عمومی به همراه دارد.
چرا دکل‌های BTS از مدار خارج می‌شوند؟
کارشناسان، علت اصلی این اختلال‌ها را نبود پشتیبانی مناسب در دکل‌ها می‌دانند. هرچند این تجهیزات به باتری و ژنراتور مجهز هستند، اما در بسیاری از نقاط، عمر مفید باتری‌ها به پایان رسیده و نیازمند تعویض فوری هستند. این مسئله باعث می‌شود دکل‌ها تنها در مدت کوتاهی پس از قطع برق، از مدار خارج شوند.
محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، اظهار داشت: «در مراکز مخابراتی اصلی و مادر، دیزل ژنراتورهایی برای تامین برق در زمان قطعی وجود دارد، اما قطعاً این قطعی برق برای سایت‌های موبایل مشکلاتی را ایجاد می‌کند.»
این قطعی‌ها منجر به نداشتن سیگنال و کاهش شدید سرعت اینترنت برای کاربران می‌شود که حتی برقراری تماس‌های اضطراری و استفاده از پیام‌رسان‌ها را با مشکل مواجه می‌کند. مواردی نظیر کارت به کارت پول و خرید اعتبار سیم‌کارت نیز به دلیل نبود سیگنال برای مدت طولانی غیرقابل انجام یا بسیار دشوار می‌شود.
پیامدهای گسترده اختلالات شبکه
اختلالات ناشی از قطعی برق و نبود تجهیزات لازم، علاوه بر مشکلات شخصی کاربران، پیامدهای گسترده‌ای در حوزه‌های کاری و خدمات عمومی کشور دارد:
- خدمات بانکی آنلاین: اختلال در دسترسی به سامانه‌های بانکی و تراکنش‌های مالی.
- خدمات اورژانس و امداد: دشواری در دسترسی به خدمات حیاتی در شرایط اضطراری.
- آموزش و جلسات آنلاین: قطع ارتباط در کلاس‌ها و جلسات مجازی.
- اعتماد عمومی: کاهش اعتماد به کیفیت شبکه‌های داخلی و زیرساخت‌های ارتباطی.
کیوان نقره‌کار، کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تاکید کرد: «اینترنت فقط موضوع فضای مجازی نیست، بلکه بسیاری از زیرساخت‌های اقتصادی، فرهنگی، سلامت و حوزه‌های دیگر به آن وابسته است و می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به وجود آورد.»
دلایل خرابی باتری‌های BTS در ایران
باتری‌های دکل‌های مخابراتی (BTS) به عنوان مهم‌ترین منبع پشتیبان انرژی، وظیفه حفظ ارتباط شبکه موبایل در زمان قطع برق را بر عهده دارند. این باتری‌ها که عموماً از نوع VRLA یا لیتیوم-یونی هستند، بسته به کیفیت و شرایط نگهداری، بین ۳ تا ۵ سال و نهایتاً ۶ سال عمر مفید دارند.
عوامل موثر بر کاهش عمر باتری‌ها:
- خاموشی‌های منطقه‌ای: خاموشی‌های نوبتی و زمان‌بندی شده باعث می‌شود باتری‌ها برای مدت زمان بیشتری در مدار باشند که این امر به کاهش طول عمر، پوسیدگی و خرابی آن‌ها منجر می‌شود. در کشورهای توسعه‌یافته، باتری‌ها تنها در مواقع ضروری و خاموشی‌های غیرقابل پیش‌بینی وارد مدار می‌شوند.
- فرسودگی و عدم استفاده از تکنولوژی‌های به‌روز: به دلیل شرایط تحریم و هزینه بالای تهیه باتری‌های جدید با تکنولوژی به‌روزتر، شرکت‌های ایرانی توانایی سرمایه‌گذاری لازم را ندارند و ناچار به تعمیرات مکرر باتری‌های قدیمی هستند که این خود کیفیت خدمات را کاهش می‌دهد.
- تعداد دفعات شارژ بالا: در تمامی تجهیزات الکترونیکی، یک بازه تکرار برای عمل شارژ شدن باتری‌ها توسط تولیدکنندگان در نظر گرفته می‌شود. وقتی باتری‌های BTS به دلیل قطعی مکرر برق به دفعات زیادی وارد مدار شوند، زودتر خالی شده و نیاز به شارژ بیشتری پیدا می‌کنند که این موضوع باعث خرابی و فرسودگی زودتر آن‌ها می‌شود.
مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در این باره افزود: «نوسازی باتری‌ها به سرمایه‌گذاری بسیاری نیاز دارد و امروز به جرأت می‌گویم که هیچ کدام از اپراتورها توانمندی این سرمایه‌گذاری را ندارند.»
راهکارهای بهبود وضعیت
با توجه به گسترش خدمات دیجیتال و اهمیت حیاتی ارتباطات در شرایط اضطراری، نوسازی باتری‌های BTS باید در اولویت سیاست‌گذاران و اپراتورها قرار گیرد. عدم توجه به این موضوع، می‌تواند تاب‌آوری شبکه ارتباطی کشور را به شدت کاهش دهد.
موضوع دیگر که می‌تواند به ارائه خدمات بهتر کمک کند، افزایش تعداد دکل‌های مخابراتی است. طبق آخرین آمار، تعداد دکل‌های موجود در ایران (مجموع اپراتورها) بیش از ۱۱۰ هزار دکل است که کمتر از نصف این تعداد را دکل‌های نسل ۴ تشکیل داده‌اند. با افزایش تعداد دکل‌ها، فشار موجود بر روی سایت‌های فعلی کاهش خواهد یافت.
نقره‌کار تاکید کرد: «سال‌هاست به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانیم تجهیزات اصلی را تهیه کنیم و مجبوریم نسخه پایین‌تر را تهیه یا به صورت مداوم آن‌ها را تعمیر کنیم. این شرایط باعث می‌شود که تجهیزات مورد نیاز از رده خارج و با اختلال مواجه شوند.»
به نظر می‌رسد سیاست‌گذاران و مسئولان ایران باید با سرمایه‌گذاری‌های کلان در این بخش، مانع بروز مشکلات جدی در زیرساخت‌های ارتباطی کشور شوند، همانطور که کشورهای توسعه‌یافته در این زمینه عمل کرده‌اند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
