رکوردشکنی بی‌سابقه سفارش ریپو در بازار باز و کاهش وام‌دهی بانک مرکزی

بازار باز: سازوکاری برای تامین نقدینگی بانک‌ها

بانک‌ها برای تامین نقدینگی کوتاه‌مدت خود با چالش‌هایی مواجه هستند. بازار باز یکی از سازوکارهای طراحی شده برای رفع این نیاز است. در این بازار، بانک‌ها از طریق عملیات توافق بازخرید (ریپو) و با فروش اوراق به بانک مرکزی، نقدینگی مورد نیاز خود را تامین می‌کنند. سپس در سررسید مشخص، اوراق فروخته شده را با نرخ سود معین از بانک مرکزی بازخرید کرده و مبالغ قرض گرفته شده را بازپرداخت می‌کنند. نرخ و مدت زمان این معامله به ترتیب «نرخ توافق بازخرید» و «مدت توافق بازخرید» نامیده می‌شوند.

رکوردشکنی در ثبت سفارش ریپو: ۴۱۰ هزار میلیارد تومان

در حراج بازار باز مورخ ۲۷ مردادماه، ۲۱ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی مشارکت کردند. مجموع سفارش‌های ریپو ارسالی به بانک مرکزی به رقم بی‌سابقه ۴۱۰ هزار میلیارد تومان رسید. این سفارش‌ها با حداقل نرخ ۲۳ درصد و سررسید هفت روزه ثبت شدند. این رقم نه تنها نسبت به هفته گذشته حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان افزایش یافته، بلکه رکورد ثبت سفارش ریپو در تاریخ عملیات بازار باز را شکست.

کاهش پذیرش سفارش‌ها توسط بانک مرکزی

با وجود رکوردشکنی در میزان سفارش‌های ریپو، بانک مرکزی میزان تزریق پول به این بازار را ۴۹ هزار میلیارد تومان نسبت به هفته گذشته کاهش داد و تنها ۲۸۰ هزار میلیارد تومان به بانک‌ها وام داد. این اقدام باعث شد که نسبت سفارش‌های پذیرفته شده در هجدهمین حراج بازار باز سال جاری به ۶۸.۳ درصد برسد که کمترین رقم در ۴۲ هفته اخیر محسوب می‌شود.

در همین هفته، بیش از ۳۳۰ هزار میلیارد تومان از ریپوهای هفته گذشته سررسید شد و بانک‌ها با بازخرید اوراق خود، بدهی‌شان به بانک مرکزی را تسویه کردند.

افزایش اعتبارگیری قاعده‌مند در بازار شبانه

بخش دیگری از گزارش عملیات اجرایی سیاست پولی بانک مرکزی به اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها از این نهاد در بازار بین بانکی (بازار شبانه) اختصاص دارد. این بازار یکی دیگر از روش‌های تامین مالی کوتاه‌مدت بانک‌هاست که در آن بانک‌ها برای تسویه حساب‌های روزانه خود از یکدیگر استقراض می‌کنند. بانک مرکزی نیز در این بازار با نرخ سقف دالان نرخ سود (۲۴ درصد) به بانک‌ها اعتبار می‌دهد.

در هفت روز منتهی به ۲۷ مردادماه ۱۴۰۴، بانک‌ها روزانه بین ۸۸۰ میلیارد تومان تا ۷ هزار و ۶۵۰ میلیارد تومان اعتبار از بانک مرکزی دریافت کردند. مجموع استقراض آنها در این مدت به حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که این رقم در هفته گذشته تنها ۵ هزار میلیارد تومان بود.