برنامه جدید وزارت راه و شهرسازی: ساخت ۳۰ هزار واحد مسکونی استیجاری

مقدمه: طرح جدید دولت برای مسکن استیجاری

در پی تحلیل‌های اخیر از بازار مسکن و دشواری دسترسی اقشار کم‌درآمد و زوج‌های جوان به مسکن ملکی، وزارت راه و شهرسازی از برنامه‌ای جدید برای ساخت و عرضه ۳۰ هزار واحد مسکونی استیجاری خبر داد. این تصمیم که در بیستمین جلسه شورای عالی مسکن اتخاذ شده، با هدف حمایت از این اقشار و ایجاد تعادل در بازار اجاره صورت می‌گیرد.

چالش‌های دسترسی به مسکن ملکی

بررسی‌های انجام شده در شورای عالی مسکن نشان می‌دهد که دسترسی به مسکن ملکی برای بسیاری از اقشار جامعه، به ویژه افراد کم‌درآمد و زوج‌های تازه ازدواج کرده، عملاً غیرممکن است. طرح‌های دولتی پیشین نیز اغلب با انحرافاتی مواجه شده و به جامعه هدف نرسیده‌اند. این وضعیت، نیاز به رویکردهای جدید و مؤثرتر را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

دلایل اصلی دشواری دسترسی:

• قیمت بالای ساخت و زمین: افزایش بی‌رویه هزینه‌های ساخت و قیمت زمین، خرید مسکن را برای بسیاری از خانواده‌ها به رویایی دست‌نیافتنی تبدیل کرده است.
• انحراف طرح‌های حمایتی: طرح‌هایی مانند مسکن مهر، با وجود هدف اولیه حمایت از اقشار کم‌درآمد، در عمل با مشکلاتی مواجه شدند که منجر به خروج این افراد از بازار مسکن می‌شد.

جزئیات برنامه ساخت واحدهای استیجاری

بر اساس تصمیم جدید، قرار است ۳۰ هزار واحد مسکونی استیجاری با اولویت کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها ساخته شود. این اقدام با توجه به تجربیات جهانی و قوانین پیشین که بر لزوم توسعه مسکن استیجاری تأکید داشتند، صورت می‌گیرد.

روش‌های تأمین و همکاری:

دولت اجازه داده است که در صورت وجود واحدهای آماده و تمایل صاحبان آن‌ها، با تهاتر املاک خود با املاک وزارت راه و شهرسازی، در این طرح همکاری کنند. این روش به دولت امکان می‌دهد تا در بخش اجاره عمومی نیز نقش فعالی ایفا کند.

قانون تشویق احداث مسکن استیجاری و تأخیر در اجرا

قانونی که به تشویق احداث و عرضه واحد مسکونی استیجاری مربوط می‌شود، در خرداد سال ۱۳۹۰ اصلاح شد. این قانون دولت را مکلف می‌کند که هر ساله ۱۰ درصد از واحدهای مسکونی ساخته شده را به این موضوع اختصاص دهد. با این حال، از سال ۱۳۹۸ تاکنون، هیچ اقدام مؤثری در این زمینه صورت نگرفته است.

دلایل تأخیر:

• تمرکز بر مالک‌دار کردن مردم: یکی از دلایل اصلی تأخیر، تمرکز شدید بر سیاست‌های مالک‌دار کردن مردم و حمایت از اقشار کم‌درآمد بوده است.
• پیچیدگی مدیریت مسکن استیجاری: مسئولیت‌پذیری در مسکن استیجاری به مراتب سخت‌تر است و نیازمند راه‌اندازی سیستم اجاره‌داری حرفه‌ای، مدیریت متقاضیان و تأمین منابع مالی است.

ضرورت حرکت به سمت مسکن استیجاری

با وجود تمام شرایط و محدودیت‌های مالی دولت، حرکت به سمت توسعه مسکن استیجاری ضروری به نظر می‌رسد. تجربیات جهانی نشان می‌دهد که اقشار خاصی از جامعه باید در مقطعی مورد حمایت قرار گیرند و دولت باید پاسخی برای نیازهای اجتماعی این اقشار داشته باشد. این تصمیم در وزارت راه و شهرسازی اتخاذ شده و امید می‌رود که این حرکت به زودی آغاز شود تا بخشی از مشکلات مسکن در کشور مرتفع گردد.