بورس تهران در کف ۸ ماه اخیر؛ خروج سنگین پول و ناامیدی سهامداران

عملکرد شاخص کل و خروج پول حقیقی

شاخص کل بورس تهران در ۳۸ روز کاری اخیر، ۱۷ درصد کاهش ارتفاع را ثبت کرده است. این نماگر اصلی بازار، علاوه بر خداحافظی با ۶ کانال حساس، شاهد خروج ۵۱ همت پول حقیقی نیز بوده است. این وضعیت نشان‌دهنده تردید و ناامیدی معامله‌گران نسبت به رشد قیمت‌ها در کوتاه‌مدت است.

در معاملات روز گذشته، شاخص کل با کاهش ۰.۷۶ درصدی به سطح ۲ میلیون و ۴۷۵ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز ۰.۲۲ درصد افت کرد. در فرابورس، شاخص کل ۰.۰۷ درصد کاهش یافت. ارزش معاملات روزانه سهام به ۳ هزار و ۲۳۰ میلیارد تومان رسید و ۵۵۲ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد.

خروج پول از گروه‌های مختلف

خروج پول حقیقی‌ها از بازار سهام، به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. پس از بازگشایی بورس، بازار سهام تنها ۴ روز ورود پول را تجربه کرده و بیش از ۵۱ همت پول توسط حقیقی‌ها از گردونه معاملات خارج شده است. این امر بیانگر تردید معامله‌گران نسبت به وضعیت بازار سهام است که از تعدد ریسک‌های گوناگون متاثر شده است.

• بانکی‌ها: با خروج ۱۴۹ میلیارد تومان پول، در صدر جدول خروج روزانه حقیقی‌ها قرار گرفتند.
• خودرو و قطعه: با خروج ۵۱ میلیارد تومان، در رتبه دوم جدول خروج پول جای گرفتند.
• فلزات اساسی: با خروج ۴۱ میلیارد تومان، سومین جایگاه جدول روزانه خروج پول را به خود اختصاص دادند.

در مقابل، برخی گروه‌ها مانند استخراج کانه‌های فلزی، زغال‌سنگ و مخابرات، ورود پول بیش از ۵ میلیارد تومان را تجربه کردند. همچنین، صندوق‌های درآمد ثابت با ورود ۳۷۵ میلیارد تومان و صندوق‌های طلا با ورود ۲۵۸ میلیارد تومان، بیشترین جذب پول حقیقی را داشتند.

عوامل مؤثر بر رکود بورس

احمد اشتیاقی، کارشناس بازار سرمایه، علت اصلی شرایط فعلی بازار را «نبود خریدار» می‌داند. او معتقد است که بسیاری از سهام‌ها در کف تاریخی خود قرار دارند و از نظر ارزندگی جذاب هستند (نسبت قیمت به درآمد حدود ۴ واحد)، اما پول جدیدی وارد بازار نمی‌شود.

«از ابتدای سال جاری که شاخص کل از ۲.۷ میلیون واحد به حدود ۳.۲ میلیون رسید، پولی از بیرون بازار سرمایه وارد نشد. تنها پول موجود در دست اهالی بازار جابه‌جا شد؛ پولی که در صندوق‌های درآمد ثابت یا صندوق‌های طلا پارک شده بود، به بازار آمد و صرف خرید سهام شد. این جابه‌جایی هم بیشتر به دلیل خوش‌بینی ایجادشده از مذاکرات هسته‌ای بود.»

دلایل اصلی عدم بازگشت پول به بازار سهام عبارتند از:

• فضای تعلیق و نبود چشم‌انداز روشن: بلاتکلیفی در مورد آینده مذاکرات هسته‌ای باعث می‌شود سرمایه‌گذاران ترجیح دهند بخشی از پرتفوی خود را در دارایی‌های مطمئن‌تر نگه دارند.
• سیاست‌های کلان اقتصادی: نرخ سود جذاب صندوق‌های درآمد ثابت (حدود ۳۵ درصد) و سیاست تثبیت نرخ دلار توافقی (زیر ۷۰ هزار تومان) که نگرانی‌هایی را در مورد سودآوری آتی شرکت‌ها ایجاد کرده است.

چشم‌انداز آینده بورس

به گفته کارشناسان، تا زمانی که خبر قطعی از مذاکرات هسته‌ای منتشر نشود و تدابیر حمایتی جدی از سوی سیاستگذاران اتخاذ نگردد، روند کم‌نوسان و رکود در بورس ادامه خواهد یافت. رشد پایدار بورس نیازمند زمان بیشتری است و نمی‌توان در کوتاه‌مدت انتظار افزایش تقاضا را داشت.

پنج عامل کلیدی که می‌توانند به بازگشت رونق پایدار بورس کمک کنند، شامل بازگشت سهامداران خرد، رشد نرخ دلار توافقی، محرک‌های کلان اقتصادی، کاهش ریسک‌های سیستماتیک و بهبود وضعیت بازارهای جهانی هستند. با این حال، آنچه در واقعیت در حال رخ دادن است، دقیقاً برخلاف انتظارات از وضعیت متغیرهای اثرگذار بر بازار سهام است.

در مجموع، بازار در شرایط فعلی از نظر فروشنده به اشباع رسیده و قیمت‌ها در محدوده ارزنده‌ای قرار دارند. اما تا زمانی که گره‌های سیاسی و اقتصادی باز نشود، بعید است شاهد یک روند افزایشی قدرتمند باشیم. بازار در حال حاضر بیشتر در وضعیت انتظار برای یک خبر خوب سیاسی یا یک تصمیم اقتصادی درست است تا بتواند حرکت صعودی جدیدی را آغاز کند.