خبر کامل
شماره ۱۴۵ مجله همشهری «داستان» با محوریت فیلم‌نامه منتشر شد
شماره ۱۴۵ مجله همشهری «داستان» با تمرکز بر «فیلم‌نامه»، به بررسی عمیق و چندوجهی این هنر پرداخته است. این شماره که در ۱۸۰ صفحه و با سردبیری مریم بصیری منتشر شده، از پنج بخش اصلی تشکیل شده و با مقاله‌ای از سردبیر با عنوان «داستان، فیلم، داستان فیلم» آغاز می‌شود و تا تحلیل ساختارهای اسطوره‌ای و ارائه فیلم‌نامه‌های کوتاه ادامه می‌یابد.
نگاهی به ماهیت فیلم‌نامه‌نویسی
سردبیر مجله در مقاله خود، فیلم‌نامه‌نویسی را فراتر از صرفاً تحصیلات سینمایی یا ذهنیتی فرمولیزه می‌داند. او تأکید می‌کند که این هنر، ترکیبی از دانش، فن و تجربه است که در بوته عمل آبدیده می‌شود. به گفته او، بدون این عناصر، فیلم و فیلم‌نامه تنها به «پُزی روشن‌فکری و خودنمایی مدرن» تبدیل خواهند شد. وی همچنین فیلم و فیلم‌نامه کوتاه را «زیباترین راه بیان هنری» برای افرادی می‌داند که درگیر زندگی روزمره هستند و سهم سینما در زندگی‌شان محدود است.
داستان‌فیلم و داستان: از پی‌رنگ تا شخصیت
بخش «داستان‌فیلم و داستان» شامل گزارش‌ها و مقالات متعددی است که به جنبه‌های مختلف فیلم‌نامه‌نویسی می‌پردازد:
- «پی‌رنگ نقاشی نقشه طراحی ساختار» نوشته فریدون فرهودی
- «ساختارشکنی در عطف اول و دوم فیلم‌نامه» نوشته جابر قاسمعلی
- «شخصیت کیست» نوشته احمد صدر
- «دیالوگ به مثابه اکت» نوشته مریم اسدزاده
- «فیلم‌نامه ماندگار بنویسید» نوشته سیدجلال دهقانی اشکذری
- «نخستین ظهور قهرمان در فیلم» نوشته سعید نجاتی
- «جادوی فیلم‌نامه نویسی برای انیمیشن» نوشته مرضیه وزیری‌مقدم
- «آپارات به دوشی که عاشق سینما بود» نوشته قربان‌علی طاهرفر
- «درام جنگی و جهان‌بینی پیام در قرآن» نوشته محمدتقی رحمتی
- «فوت و فن فیلم‌نامه‌نویسی» نوشته الکس اپستین (ترجمه ابوالفضل حری)
- «شخصیت‌پردازی در فیلم‌نامه» نوشته جیتِندراشارما (ترجمه الهه ایزدی لای‌بیدی)
- «ساختار و ضد ساختار در فیلم‌نامه» نوشته کن دنسیگر و جف راش (ترجمه محمد شهبا)
روایت «آپاراتچی»: عشق به سینما از کودکی
در بخشی از مقاله «آپارات به دوشی که عاشق سینما بود»، به پشت صحنه نگارش فیلم «آپاراتچی» پرداخته شده است. این بخش، داستان جلیل را روایت می‌کند که از کودکی شیفته سینما بود. او با جمع‌آوری عکس‌های بازیگران از بسته‌های آدامس، اولین دوربین عکاسی خود را به دست آورد و این نقطه آغاز مسیر او به سوی فیلم‌سازی شد. این روایت بر اصرار و سماجت جلیل برای رسیدن به رویایش تأکید دارد.
فیلم‌نامه‌ها و داستان‌های کوتاه
بخش «فیلم‌نامه و داستان» شامل شش فیلم‌نامه کوتاه است که توسط نویسندگان مختلف به رشته تحریر درآمده‌اند:
- «ناتوردشت» نوشته سیدمحمدرضا خردمندان و حمید اکبری خامنه
- «فردا پنج عصر» نوشته محمدمهدی ذاکری
- «فاتحه» نوشته شاهین حق‌گشایی
- «چَل‌مَه‌چَلو» نوشته زینب بخشایش
- «پارازیت»
- «سوسوی ذهن»
- «گاوچران بدون اسب» نوشته نونوسا پسوآ (ترجمه سیدمحمدصالح رضوی برقعی)
- «یک فنجان قهوه»
- «وضعیت بد» نوشته مایکل رابرت مایِرز و لیون گاتانیس (ترجمه الهه ایزدی لای‌بیدی)
نمونه‌ای از «چَل‌مَه‌چَلو»
بخشی از فیلم‌نامه «چَل‌مَه‌چَلو» نوشته زینب بخشایش، صحنه‌ای از یک روستای ایرانی را ۱۵ سال پس از یک رویداد نامشخص به تصویر می‌کشد. در این صحنه، دختربچه‌ها با فرفره‌های چوبی بازی می‌کنند و صنایع دستی برای فروش اینترنتی آماده می‌شوند. ورود مهرآفرین با ماشین شخصی و یک ماشین باری، نشان‌دهنده ارتباط روستا با دنیای بیرون و فعالیت‌های اقتصادی جدید است. این بخش با ورود پدر و بره‌ای در خورجین او، تصویری از زندگی سنتی و مدرن در کنار هم ارائه می‌دهد.
فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان: هم‌افزایی تجربه
در بخش «فیلم‌نامه‌نویس و داستان»، مقالاتی چون «استاد کلید اصلی یادگیری فیلم‌نامه‌نویسی است» نوشته مرضیه وزیری‌مقدم و «دردل داستان» نوشته کنارکاراکتر (ترجمه فاطمه اکبری) به چشم می‌خورد.
گفت‌وگو با جلیل سامان: اهمیت تجربه کارگردانی
جلیل سامان، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان، در گفت‌وگویی تأکید می‌کند که تجربه کارگردانی، حتی برای یک کار کوتاه، به فیلم‌نامه‌نویسان کمک می‌کند تا اشکالات کار خود را بهتر درک کنند و دید اجرایی‌تری پیدا کنند. او معتقد است که ترکیب فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان در طول فرایند نگارش، به نتیجه‌ای هماهنگ‌تر و واقعی‌تر منجر می‌شود. سامان همچنین به چالش‌هایی اشاره می‌کند که ممکن است فیلم‌نامه‌نویسان با کارگردانان ناتوان در اجرا مواجه شوند و تجربه شخصی خود را در این زمینه بیان می‌کند.
کتاب و داستان: اسطوره و قصه
بخش «کتاب و داستان» شامل مطالبی چون «فیلم‌نامه، جایی که قصه جان می‌گیرد»، «جادوی اسطوره در فیلم‌نامه» (ترجمه فاطمه اکبری‌اصل) و «کتاب و فیلم‌نامه» است.
«جادوی اسطوره در فیلم‌نامه» با نگاه کریستوفر وگلر
در بخشی از مقاله «جادوی اسطوره در فیلم‌نامه، ساختارهای داستانی با نگاه کریستوفر وگلر»، به طراحی سفر قهرمان و نکات مهم در نگارش فیلم‌نامه پرداخته شده است. این نکات شامل اهمیت کشمکش‌های درونی و بیرونی قهرمان، ایجاد تعلیق، نقطه اوج داستان، توجه به جزئیات و نمادها برای افزایش عمق داستان است. وگلر بر ویژگی‌هایی تأکید می‌کند که مخاطب بتواند با قهرمان هم‌ذات‌پنداری کند، مانند ضعف‌ها، انگیزه‌ها و آرزوهای مشخص. همچنین، شخصیت‌های فرعی بر اساس نقش‌های نمادین در اسطوره‌ها تحلیل شده‌اند و به اهمیت تغییر و تحول شخصیت به عنوان کلید موفقیت فیلم‌نامه اشاره شده است.
«داستان و داستان»: پایان‌بخش مجله
آخرین بخش مجله با عنوان «داستان و داستان» شامل دو اثر «مردی در پارک» نوشته جمال میرصادقی و «پنجه بر دیوار» نوشته حمیرا رنجبر عمرانی است.
برشی از «پنجه بر دیوار»
در بخشی از «پنجه بر دیوار»، صحنه‌ای احساسی بین ماه‌بانو و آغاباشی به تصویر کشیده شده است. ماه‌بانو با اشک و غم به آغاباشی خیره شده و آغاباشی در تلاش برای درک وضعیت اوست. این بخش به معصومیت و غم ماه‌بانو و ناتوانی آغاباشی در کمک به او اشاره دارد و به موضوعاتی چون قضاوت، خطا و تنهایی می‌پردازد.
مجله «داستان» شماره ۱۴۵، در تیر و مرداد ۱۴۰۴ در قطع رقعی، جلد شومیز و ۱۸۰ صفحه مصور رنگی منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۶:۳۰ - ۱۴۰۴/۰۵/۳۱