چالش‌های ثبت ملی و مرمت بافت تاریخی لار: تنها ۱۰ خانه از ۵۰ خانه ثبت شده‌اند

وضعیت شناسایی و ثبت ملی خانه‌های تاریخی لار

صادق زارع، معاون میراث فرهنگی استان فارس، با اشاره به ارزش بالای خانه‌های تاریخی لار، از شناسایی ۵۰ خانه تاریخی واجد ارزش در این بافت خبر داد. وی افزود: «از این تعداد، تنها ۱۰ خانه به ثبت ملی رسیده‌اند و ۴۰ خانه دیگر برای تکمیل پرونده ثبتی، مطالعات و تهیه نقشه بر اساس شاخص‌های ثبت ملی، نیازمند حمایت و اعتبار هستند.»

استان فارس با شناسایی ۴ هزار اثر تاریخی، یکی از غنی‌ترین استان‌های کشور از نظر میراث فرهنگی است. با این حال، به دلیل محدودیت‌هایی نظیر نبود اعتبار و نیروی متخصص، پرونده ثبت ملی بسیاری از این آثار هنوز تشکیل نشده است.

بیش از ۳۲۳۰ اثر تاریخی، معادل ۱۰ درصد از آثار ثبت ملی شده کشور، در استان فارس قرار دارد و هر سال نیز تعدادی از این آثار به ثبت ملی می‌رسند.

سال گذشته، ۹۰ اثر تاریخی استان فارس ثبت ملی شدند که بیشترین تعداد در کشور بود و امسال نیز تلاش می‌شود حدود ۱۰۰ اثر تاریخی دیگر به این فهرست اضافه شود.

چالش‌های اعتباری برای ثبت و مرمت

زارع در پاسخ به سوالی درباره بودجه تخصیص یافته برای ثبت ملی آثار تاریخی استان فارس، اظهار داشت: «اعتباری که برای ثبت ملی آثار تاریخی کل استان فارس تخصیص داده شده، ۶۶ میلیارد تومان است. همچنین بودجه خوبی نیز از محل مسئولیت اجتماعی وزارت نفت به آثار تاریخی استان فارس اختصاص یافته است. با این حال، همچنان نیازمند تخصیص اعتبار بیشتر برای ثبت ملی آثار تاریخی فارس، جدای از بودجه‌های مرتبط با کاوش‌های باستان‌شناسی و حفاظت و احیای آثار هستیم.»

معاون میراث فرهنگی استان فارس با اشاره به میزبانی این استان برای اجلاس ثبت ملی آثار تاریخی کشور در سال جاری، از پیگیری‌ها برای ثبت ملی خانه‌های تاریخی بافت لار خبر داد. وی تاکید کرد که ۵۰ خانه تاریخی در این بافت دارای مالکیت‌های شخصی و دولتی هستند و مرمت بخش دولتی با مشارکت دستگاه‌های مربوطه انجام می‌شود.

بودجه مرمتی، تنها کفاف مرمت اضطراری

در خصوص بودجه مرمت آثار تاریخی بافت لار و وضعیت خانه‌های تاریخی تحت مالکیت خصوصی، زارع اعلام کرد: «بخشی از اعتبارات سالانه استانی و ملی به مرمت این خانه‌ها تخصیص می‌یابد. اما این اعتبارات تنها کفاف مرمت اضطراری را می‌دهد و امکان مرمت و احیای کامل یک خانه و رساندن آن به مرحله بهره‌برداری وجود ندارد.»

وظیفه میراث استان فارس در مرمت خانه‌های تاریخی بخش دولتی در بافت لار، نظارتی است و بودجه مرمت توسط دستگاه‌های دولتی و شهرداری تامین می‌شود. در مورد مالکین خصوصی که تمکن مالی ندارند، اداره میراث فرهنگی استان فارس بر اساس قانون حمایت از مالکین بناهای تاریخی، از همان اعتبارات استانی و ملی برای مرمت این خانه‌ها استفاده می‌کند. مالکین خصوصی متمکن نیز با مراجعه به اداره میراث فرهنگی، تنها به دریافت استعلام می‌پردازند.