«خط چشم»؛ نمایشی از رازهای خانوادگی در تماشاخانه انتظامی خانه هنرمندان

نمایش «خط چشم» به کارگردانی نازنین سالاری‌فر، این شب‌ها در تماشاخانه انتظامی خانه هنرمندان ایران روی صحنه است. این اثر که برداشتی آزاد از نمایشنامه «کودک مدفون» اثر سم شپارد، نمایشنامه‌نویس برجسته آمریکایی است، به روایت داستانی عمیق و پر رمز و راز از یک خانواده می‌پردازد. سالاری‌فر با بازنویسی خلاقانه و شیوه اجرایی منحصر به فرد خود، تماشاگران را به سفری تأمل‌برانگیز در دل روابط انسانی و رازهای سرکوب‌شده دعوت می‌کند.

داستان و اقتباس: رازهای دماوند

«خط چشم» داستان خانواده‌ای را در یک باغ‌ویلا در دماوند روایت می‌کند. با ورود نوه خانواده به این محیط، رازهای دیرینه و سرکوب‌شده‌ای که سال‌ها پنهان مانده بودند، برملا می‌شوند. نازنین سالاری‌فر با اشاره به علاقه شخصی‌اش به نمایشنامه «کودک مدفون»، ابتدا متن اصلی را ترجمه و سپس آن را بر اساس دیدگاه اجرایی خود بازنویسی کرده است. در این فرآیند، او شخصیت کشیش را حذف و جنسیت یکی از شخصیت‌ها را تغییر داده تا اثری متناسب با جهان‌بینی خود خلق کند.

«وصله ناجور وصله ناجوره، هر چی زودتر حذفش کنی برای خونواده بهتره.»

نمادپردازی و برداشت شخصی مخاطب

یکی از ویژگی‌های برجسته «خط چشم»، استفاده هوشمندانه از نمادهاست. سالاری‌فر توضیح می‌دهد که این نمادها در طول اجرا، مخاطب را به تفکر وامی‌دارند و هر تماشاگر می‌تواند برداشت شخصی خود را از آن‌ها داشته باشد. این رویکرد، فضایی برای تعامل عمیق‌تر مخاطب با اثر فراهم می‌کند و به او اجازه می‌دهد تا با نتیجه‌گیری‌های خود، سالن را ترک کند. استفاده از استعاره‌ها، لایه‌های معنایی متعددی به نمایش می‌بخشد.

ویژگی‌های اجرایی: اغراق، مینیمالیسم و فانتزی

شیوه اجرایی «خط چشم» بر پایه فیگورهای اغراق‌شده بنا شده است. مخاطب در طول نمایش شاهد کنش‌ها و واکنش‌های اغراق‌آمیز بازیگران است که با طراحی گریم و لباس فانتزی و مینیمال هماهنگی کامل دارد. این عناصر بصری، در کنار طراحی صحنه مینیمال (شامل ۵ چهارپایه و یک صندلی) و نورپردازی دقیق، به تحقق اتمسفر ذهنی کارگردان کمک شایانی کرده‌اند. طراحی لباس نیز با نقاشی‌های رنگی و فانتزی، ویژگی‌های شخصیتی هر کاراکتر را برجسته می‌سازد.

تجربه اولین کارگردانی و چالش‌های اقتصادی

نازنین سالاری‌فر، کارگردان جوان این نمایش، تجربه اولین کارگردانی خود را «بسیار لذت‌بخش» توصیف می‌کند. او و گروه «خط چشم» با تعامل و همکاری نزدیک در طول جلسات تمرین، توانستند جهان ذهنی کارگردان را به شیوه اجرایی مطلوب برسانند. سالاری‌فر به چالش‌های اقتصادی در حوزه تئاتر اشاره می‌کند و می‌گوید که گروه تلاش کرده است تا با مدیریت صحیح هزینه‌ها، چه برای شرکت در جشنواره ملی تئاتر اردیبهشت و چه برای اجرای عمومی در تهران، با کمترین مشکلات مالی مواجه شود.

زمان و مکان اجرا

نمایش «خط چشم» از تاریخ ۲۶ مرداد تا ۲۱ شهریور، هر شب ساعت ۲۱ در تماشاخانه انتظامی خانه هنرمندان ایران به روی صحنه می‌رود.

عوامل اصلی نمایش

• نویسنده و کارگردان: نازنین سالاری‌فر
• تهیه‌کننده: سجاد افشاریان
• بازیگران: نیما زنده‌روحیان، ریحانه‌سادات حسینی، امیر نجاتی، غزل زهرایی، الهه عبدی و یاسمن مؤمنی
• بر اساس: نمایشنامه «کودک مدفون» نوشته سم شپارد