خبر کامل
خلاء درام‌های پزشکی در تلویزیون ایران در مقایسه با موفقیت‌های جهانی
خلاء درام‌های پزشکی در تلویزیون ایران؛ مقایسه با موفقیت‌های جهانی
در حالی که سریال‌های پزشکی در سطح جهانی با استقبال بی‌نظیری مواجه شده‌اند و رکوردهای تماشا را جابه‌جا می‌کنند، تلویزیون جمهوری اسلامی ایران همچنان با کمبود جدی در تولید آثار مرتبط با این حوزه دست و پنجه نرم می‌کند. با وجود میراث ماندگار سریال‌های «بوعلی سینا» و «دکتر قریب»، که تنها بازنمایی‌های جدی از شغل پزشک در دهه‌های اخیر بوده‌اند، صنعت سریال‌سازی ایران نتوانسته است به پتانسیل بالای درام‌های پزشکی دست یابد و خلاء این ژانر در روز پزشک بیش از پیش احساس می‌شود.
موفقیت بی‌سابقه درام‌های پزشکی در جهان
پزشکان همواره سوژه‌ای جذاب برای درام‌های تلویزیونی بوده‌اند. سریال‌هایی نظیر «آناتومی گری» (Grey’s Anatomy) و «پزشک خوب» (The Good Doctor) نمونه‌های بارز این موفقیت هستند:
- «آناتومی گری»: این سریال با بیش از ۲۱ فصل، طولانی‌ترین درام در حال پخش آمریکا است و با بیش از ۳.۲ میلیارد ساعت تماشا در پلتفرم‌های دیزنی پلاس و هولو، به محبوب‌ترین برنامه پخش‌زنده در جهان تبدیل شده است.
- «پزشک خوب»: این اقتباس کره‌ای، در فصل نخست خود پس از تنها سه قسمت، بیش از ۱۸ میلیون بیننده در آمریکا جذب کرد و به پربیننده‌ترین سریال تازه‌کار شبکه‌های کابلی و ملی تبدیل شد.
علاوه بر این، مجموعه‌هایی مانند «هاوس»، «بخش اورژانس»، «شیکاگو مد» و «نئوآمستردام» نیز با تمرکز بر زندگی پزشکان و پرستاران، مخاطبان خاص خود را در سراسر جهان دارند. محیط بیمارستان، تکاپوی پزشکان برای نجات جان بیماران و مواجهه با موقعیت‌های اورژانسی، عناصری هستند که درام‌های پزشکی را حتی پس از سال‌ها، در رده‌های بالای جدول مخاطبان نتفلیکس و سایر سرویس‌ها حفظ می‌کنند.
«بوعلی سینا» و «دکتر قریب»: تنها بازنمایی‌های جدی در ایران
در تاریخ تلویزیون ایران، تنها دو سریال به صورت جدی به زندگی پزشکان پرداخته‌اند:
- «بوعلی سینا» (۱۳۶۴): این سریال تاریخی به کارگردانی کیهان رهگذار، زندگی ابوعلی سینا، حکیم و طبیب نامدار ایرانی را از نوجوانی تا پیری به تصویر کشید. امین تارخ در نقش ابوعلی سینا، اثری ماندگار خلق کرد که همچنان مهمترین و جذاب‌ترین سریال درباره یک حکیم محسوب می‌شود.
- «روزگار قریب» (۱۳۸۶): به کارگردانی کیانوش عیاری، این سریال به زندگی دکتر محمد قریب، بنیان‌گذار پزشکی اطفال در ایران، اختصاص داشت و دومین و آخرین تجربه جدی در این زمینه بود.
هرچند در سال ۱۳۷۷ سریال «پزشکان» به نویسندگی اصغر فرهادی و کارگردانی مسعود کرامتی نیز ساخته شد که روایت زندگی چند پزشک در یک بیمارستان را دستمایه قرار داد، اما این اثر کمتر در خاطر مخاطبان مانده است.
چالش‌ها و کاستی‌ها در نمایش مشاغل تخصصی
تلویزیون ایران به طور کلی در پرداختن به مشاغل تخصصی، از جمله پزشکی، با کمبود مواجه است. پس از سریال‌های مذکور، کمتر اثری به زندگی روزمره پزشکان یا سایر حرفه‌ها پرداخته است. تلاش‌های معدودی نیز با چالش‌هایی روبرو شده‌اند:
- «در حاشیه» (۱۳۹۴): این سریال طنز به کارگردانی مهران مدیری، که به تخلفات احتمالی در یک بیمارستان می‌پرداخت، با اعتراض شدید جامعه پزشکی مواجه شد.
- «ساختمان پزشکان»: این سریال نیز به دلیل رویکرد طنز، انتقاداتی را از سوی جامعه روان‌شناسی کشور در پی داشت.
در دوران بحران‌هایی مانند کرونا، کارگردانان ایرانی به سمت ساخت سریال‌های سوژه‌محور رفتند. سریال‌هایی مانند «آزادی مشروط» (مسعود ده‌نمکی) و «اپیدمی» (امیرسجاد حسینی) با تمرکز بر کادر درمان و فعالیت‌های جهادی در دوران کرونا ساخته شدند. اگرچه بخش قابل توجهی از این مجموعه‌ها در لوکیشن‌های بیمارستانی سپری شد و به کادر درمان پرداخت، اما نتوانستند به اندازه سریال‌های جهانی، شخصیت‌های پزشکی را به کاراکترهایی آشنا و جذاب برای مخاطب تبدیل کنند و ماندگاری چندانی در ذهن بینندگان نداشتند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.