بررسی حقوق و شرایط کاری پرسنل کافه و رستوران در سال 1404

ساختار حقوقی و چالش‌های بیمه

سیستم پرداخت حقوق در کافه‌ها سلسله‌مراتبی مشخص دارد؛ ظرفشوی و سالن‌کار در پایین‌ترین رده درآمدی قرار دارند، در حالی که باریستا، پرسنل آشپزخانه و سرآشپز بیشترین حقوق را دریافت می‌کنند. یکی از چالش‌های اصلی، عدم تمایل کارفرمایان به بیمه کردن پرسنل، به‌ویژه در بخش‌های سالن و خدمات است. این امر به دلیل تقاضای بالای این مشاغل و سهولت جایگزینی نیروهای جدید، به خصوص برای کارهای کم‌تخصص، رخ می‌دهد. همچنین، بسیاری از نیروهای خدماتی را اتباع غیرمجاز تشکیل می‌دهند که با حقوقی بسیار پایین‌تر از استانداردهای رسمی و ساعات کاری طولانی (گاهی تا 14 ساعت) مشغول به کار هستند.

درآمد پرسنل آشپزخانه: از کمک‌آشپز تا سرآشپز

آشپزخانه، قلب تپنده هر کافه رستوران، بالاترین میزان حقوق را به خود اختصاص می‌دهد. در سال 1404، حقوق پیشنهادی برای سرآشپز در رستوران‌های بزرگ و تخصصی بین 60 تا 80 میلیون تومان اعلام شده است. این در حالی است که سرآشپز صبح (مسئول صبحانه و برانچ) بین 20 تا 30 میلیون تومان درآمد دارد.

• آشپز: 30 تا 45 میلیون تومان
• کمک‌آشپز: 20 تا 30 میلیون تومان
• کمک‌آشپز (کارآموز): 15 تا 17 میلیون تومان (مثلاً برای آشپز ساده صبحانه در کافه‌های محلی 17 میلیون تومان)

باریستا و بارتندر: متخصصان نوشیدنی

در ایران، وظایف باریستا (متخصص بار گرم) و بارتندر (متخصص بار سرد) اغلب در هم تنیده است و حقوق جداگانه‌ای برای این دو تعریف نشده است. بالاترین درآمد برای باریستا یا بارتندر در تهران، به‌ویژه در مناطق شمالی مانند چیذر یا فرشته، بین 30 تا 35 میلیون تومان است. باریستاهای کم‌تجربه یا شاغل در کافه‌های کوچک‌تر، حداقل حقوق وزارت کار (حدود 14 تا 15 میلیون تومان) را دریافت می‌کنند. هد بار نیز مانند سرآشپز، حقوق بیشتری نسبت به باریستاهای عادی دارد.

سالن‌کار (ویتر): ویترین کافه

سالن‌کاران، که وظیفه خوش‌آمدگویی تا سرو سفارش را بر عهده دارند، پس از نیروهای خدماتی، از پرکارترین مشاغل محسوب می‌شوند. بالاترین حقوق برای یک سالن‌کار حرفه‌ای در سال 1404، در رستوران‌های برند و بالاشهر تهران، بین 30 تا 45 میلیون تومان است. اما در کافه‌های مرکز شهر، این رقم می‌تواند به کمتر از 10 میلیون تومان نیز برسد. این شغل که محبوب دانشجویان است، اغلب به‌صورت ساعتی محاسبه شده و گاهی از پایه حقوق وزارت کار نیز پایین‌تر است. هد سالن و هاستس نیز درآمد بیشتری نسبت به سالن‌کاران عادی دارند.

نیروی خدماتی (ظرفشوی): سخت‌ترین شرایط کاری

نیروهای خدماتی، به‌ویژه ظرفشویان، با سخت‌ترین شرایط کاری و پایین‌ترین حقوق مواجه هستند. کافه رستوران‌های مناطق شمالی و غربی تهران، برای 12 ساعت کار خدماتی (شامل تی کشیدن، جارو کردن و جابجایی وسایل سنگین) به همراه جای خواب، حقوقی بین 28 تا 30 میلیون تومان پیشنهاد می‌دهند. این در حالی است که ساعت کاری این افراد اغلب 12 ساعت یا بیشتر است و گاهی بدون تعطیلی هفتگی، از 7 صبح تا نیمه‌شب ادامه می‌یابد. حداقل حقوق برای ظرفشوی با 12 ساعت کار، حتی به 14 تا 15 میلیون تومان نیز می‌رسد که معادل 7 میلیون تومان برای هر شیفت 8 ساعته است.

صندوق‌دار: مسئولیت مالی

صندوق‌دار می‌تواند یک عنوان شغلی مجزا با حقوق مشخص باشد، اما برخی کارفرمایان برای کاهش هزینه‌ها، مسئولیت صندوق را به دیگر پرسنل واگذار می‌کنند. در کافه رستوران‌های بزرگ‌تر، دو صندوق‌دار با شیفت‌های چرخشی حضور دارند. حداکثر درآمد ماهانه برای صندوق‌دار در این مجموعه‌ها 30 میلیون تومان است، در حالی که در کافه‌های محلی‌تر، این رقم به 15 میلیون تومان کاهش می‌یابد.