لغو ویزای بلاروس برای ایرانیان: راهنمای جامع سفر به «روسیه سفید»

چرا بلاروس ویزا را لغو کرد؟

لغو روادید برای شهروندان ایرانی، یکی از دستاوردهای مهم سفر مسعود پزشکیان به بلاروس است. این اقدام در راستای تقویت دیپلماسی منطقه‌ای و توسعه روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور صورت گرفته است. وزیر گردشگری ایران اعلام کرد که رئیس‌جمهور بلاروس این دستور را به منظور تسهیل سفر گردشگران ایرانی صادر کرده است. پیش از این نیز ایران به صورت یک‌طرفه ویزا برای شهروندان روسیه را لغو کرده بود.

«چندی پیش مرکز تجاری ایران در بلاروس در شهر مینسک تاسیس شده که در این سفر ضمن بازدید از این مرکز، بر لزوم تقویت آن تاکید شد چون ظرفیت مناسبی برای گسترش روابط اقتصادی و تجاری است.»

این کشور اروپایی همچنین از دیرباز محلی برای مهاجرت تحصیلی ایرانیان بوده است.

بلاروس کجاست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

بلاروس، کشوری محصور در خشکی در اروپای شرقی، تا سال ۱۹۹۱ بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود و پیش‌تر با نام «بلاروسیا» یا «روسیه سفید» شناخته می‌شد. این کشور با لیتوانی، لتونی، روسیه، اوکراین و لهستان هم‌مرز است و وسعتی حدود یک‌سوم اوکراین دارد. پایتخت آن، مینسک، حدود یک‌پنجم جمعیت کشور را در خود جای داده و پس از ویرانی‌های جنگ جهانی دوم، به طور کامل بازسازی شده و امروزه شهری مدرن و گسترده است.

• جغرافیا: بیشتر سرزمین بلاروس از دشت‌های پست تشکیل شده و بلندترین نقطه آن، تپه دزیارجینسکایا، تنها ۳۴۶ متر ارتفاع دارد.
• تالاب‌ها: جنوب کشور با باتلاق‌های پریپت پوشیده شده که از بزرگ‌ترین تالاب‌های اروپا به شمار می‌رود.
• آب و هوا: مینسک، پایتخت بلاروس، به جز در فصل تابستان، آب‌وهوایی سرد دارد.

تاریخ و فرهنگ غنی بلاروس

بلاروس کشوری با تاریخی پرفرازونشیب و فرهنگی غنی است که ردپای آن در جای‌جای این سرزمین دیده می‌شود. این کشور نمونه‌ای از معماری گوتیک، باروک و رنسانس را به نمایش می‌گذارد:

• قلعه نسویژ: اقامتگاه خانواده رادزیویل، شامل موزه و پارک، با افسانه‌هایی همچون روح باربارا رادزیویل.
• قلعه میر: با اتاق‌ها و تالارهای زیرزمینی، میزبان جشنواره‌های شوالیه‌گری و موسیقی.
• کاخ کوسوو: با ۱۲ برج نمادین و عمارت بازسازی شده تادئوش کوشچوشکو، قهرمان ملی لهستان و آمریکا.

بلاروس همچنین یادبودهای تاریخی مهمی از مقاومت و فداکاری مردم در جنگ جهانی دوم دارد:

• قلعه برست و یادبود خاتین: نمادهای شجاعت و ایثار ملت بلاروس.
• موزه جنگ بزرگ میهنی در مینسک: با مجموعه‌ای از اسناد و آثار جنگ، سالانه میزبان حدود ۵۰۰ هزار بازدیدکننده.

از دیگر مقاصد برجسته فرهنگی و گردشگری می‌توان به کتابخانه ملی بلاروس با بیش از ۹ میلیون کتاب، کلیسای تثلیث در گرویات با معماری نئوگوتیک، و صومعه منجی و سنت یوفروسین در پولوتسک با قدمت بیش از ۹۰۰ سال اشاره کرد.

طبیعت بکر و سرسبز بلاروس

بلاروس کشوری سرسبز است که با وجود نداشتن کوه و دریا، چشم‌اندازهای طبیعی خاصی را ارائه می‌دهد:

• آب‌ها: بیش از ۱۱ هزار دریاچه و بیش از ۲۰ هزار رودخانه و نهر دارد که منابع آب آشامیدنی، ماهی و مصارف صنعتی را تأمین می‌کنند.
• تالاب‌ها: به «ریه‌های اروپا» معروف‌اند و نقش مهمی در پاکسازی هوا و حفظ گونه‌های نادر گیاهی و جانوری دارند.
• جنگل‌ها: از منابع ارزشمند بلاروس محسوب می‌شوند و بلویژسکایا پوشچا با درختان کهنسال ۶۰۰ تا ۸۰۰ ساله، نمادی از طبیعت دست‌نخورده کشور است.

مینسک، پایتخت بلاروس: شهری مدرن و امن

مینسک، مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بلاروس، با سیستم حمل و نقل پیشرفته، فرودگاه بین‌المللی و مترو، دسترسی آسانی برای گردشگران دارد. این شهر میزبان صنایع متنوع، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی مهم، و مراکز فرهنگی و تاریخی متعددی است. اگرچه برخی از مسافران از سرقت موبایل گزارش داده‌اند، اما پلیس امنیتی به طور مداوم در حال گشت‌زنی است و مردمان مینسک با گردشگران ارتباط خوبی برقرار می‌کنند. تسلط به زبان انگلیسی در میان مردم رایج نیست، اما با یک فرهنگ لغت روسی می‌توان به راحتی ارتباط برقرار کرد.

نگرانی‌ها درباره چرنوبیل و وضعیت فعلی بلاروس

با توجه به نزدیکی بلاروس به نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل و انفجار سال ۱۹۸۶، این پرسش مطرح می‌شود که آیا این کشور در معرض اشعه هسته‌ای قرار دارد؟

• در زمان انفجار چرنوبیل، ۷۰٪ از ذرات رادیواکتیو منتشرشده به سمت بلاروس حرکت کرده و تقریباً یک‌چهارم مساحت کشور را آلوده کرد.
• میزان آلودگی با گذشت زمان کاهش یافته است؛ سطح تابش در جنگل‌های بلاروس از ۲۵.۶٪ در سال ۱۹۹۵ به ۱۳.۹٪ در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
• در سال ۲۰۲۵، حدود ۱۰۰ هکتار از منطقه ممنوعه چرنوبیل به سطحی از آلودگی رسید که امکان کشاورزی در آن فراهم شد.
• در حال حاضر، سطح تابش در بلاروس در حد طبیعی است و مقامات محلی به طور مداوم وضعیت تابش را پایش می‌کنند.

چگونه به بلاروس سفر کنیم؟

یکی از چالش‌های سفر به بلاروس، عدم وجود پرواز مستقیم از ایران است. نایب رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و بلاروس ابراز امیدواری کرده است که این موضوع در سفر رئیس‌جمهور مطرح و عملیاتی شود. در حال حاضر، برای سفر به بلاروس می‌توان از پروازهای با یک توقف استفاده کرد:

• ترکیش ایرلاینز: از اصفهان، اهواز، تبریز، تهران، مشهد و شیراز با یک توقف در استانبول به مینسک پرواز دارد.
• سایر خطوط هوایی: لوفت‌هانزا، اتریشی، قطر ایرویز، اوکراین ایرلاینز، آذربایجان ایرلاینز، اتحاد ایرویز، ایرفلوت و اس۷ روسیه نیز با یک توقف در شهرهای مبدا خود (فرانکفورت، وین، دوحه، کی‌اف، باکو، ابوظبی و مسکو) به بلاروس پرواز می‌کنند.