طرح جنجالی آمریکا برای استفاده از ۲۰ تن پلوتونیوم مازاد تسلیحاتی به عنوان سوخت هسته‌ای

تغییر رویکرد در مدیریت پلوتونیوم

بر اساس گزارش رویترز، به نقل از یک منبع آگاه و پیش‌نویس یادداشتی که جزئیات طرح را تشریح می‌کند، وزارت انرژی آمریکا (DOE) قصد دارد در آینده نزدیک درخواست خود را برای ارائه ۲۰ تن پلوتونیوم مازاد به صنایع اعلام کند. این طرح، برنامه موجود برای رقیق‌سازی و دفع پلوتونیوم را متوقف کرده و به جای آن، این ماده را به عنوان سوخت برای راکتورهای پیشرفته هسته‌ای پیشنهاد می‌دهد.

«وزارت انرژی در حال ارزیابی استراتژی‌های متنوعی برای ایجاد و تقویت زنجیره‌های تأمین داخلی سوخت هسته‌ای، از جمله پلوتونیوم است.»

این پلوتونیوم که بخشی از ذخایر ۳۴ تنی پلوتونیوم درجه تسلیحاتی آمریکاست، طبق توافق عدم اشاعه با روسیه در سال ۲۰۰۰، قرار بود از بین برود. پیش از این، پلوتونیوم تنها در آزمایش‌های کوتاه‌مدت برای سوخت راکتورهای تجاری استفاده می‌شد، اما اکنون با هزینه کم یا بدون هزینه به صنعت ارائه خواهد شد.

مسئولیت‌ها و هزینه‌های صنعت

در این طرح، مسئولیت‌های عمده‌ای بر عهده صنایع قرار می‌گیرد. این مسئولیت‌ها شامل:

• هزینه‌های حمل و نقل: انتقال پلوتونیوم به تأسیسات مربوطه.
• طراحی و ساخت: ایجاد و توسعه تأسیسات مجاز برای بازیافت، فرآوری و تولید سوخت.
• از رده خارج کردن تأسیسات: مدیریت و برچیدن ایمن تأسیسات پس از اتمام پروژه.

جزئیات دقیق مربوط به حجم پلوتونیوم، مسئولیت‌های نهایی صنعت و زمان احتمالی اعلام رسمی این طرح هنوز گزارش نشده است و منبع آگاه هشدار داده که جزئیات نهایی ممکن است تغییر کند.

نگرانی‌های ایمنی و سوابق گذشته

ایده استفاده از پلوتونیوم مازاد به عنوان سوخت، نگرانی‌هایی را در میان کارشناسان ایمنی هسته‌ای ایجاد کرده است. آنها معتقدند تلاش‌های مشابه در گذشته با شکست مواجه شده‌اند. به عنوان مثال:

• پروژه MOX: طبق توافق سال ۲۰۰۰، قرار بود پلوتونیوم به سوخت اکسید مخلوط (MOX) تبدیل شود.
• لغو قرارداد: در سال ۲۰۱۸، دولت اول ترامپ قرارداد پروژه MOX را که بیش از ۵۰ میلیارد دلار هزینه داشت، لغو کرد.

پلوتونیوم دارای عمر تقریبی ۲۴۰۰۰ سال است و باید با تجهیزات حفاظتی ویژه حمل شود. تا پیش از دستور ماه مه ترامپ، برنامه واشنگتن برای دفع پلوتونیوم شامل ترکیب آن با یک ماده بی‌اثر و ذخیره در محل ذخیره‌سازی زیرزمینی آزمایشی (WIPP) در نیومکزیکو بود.

اولویت‌های دولت و افزایش تقاضای برق

تقویت صنعت برق آمریکا از اولویت‌های سیاستی دولت ترامپ است. این اولویت به دلیل افزایش تقاضای برق در این کشور برای اولین بار در دو دهه گذشته، ناشی از رونق مراکز داده مورد نیاز برای هوش مصنوعی، اهمیت بیشتری یافته است.

وزارت انرژی آمریکا در واکنش به گزارش رویترز، آن را نه تأیید و نه رد کرده و تنها به این نکته اشاره کرده است که در حال ارزیابی استراتژی‌های متنوع برای تقویت زنجیره‌های تأمین داخلی سوخت هسته‌ای، از جمله پلوتونیوم است.