آیکون خبر

خبر کامل

تحلیل جامعه‌شناسانه: چرا ظرفیت‌های کنشگری در جامعه ایران کمرنگ شده است؟

تحلیل جامعه‌شناسانه: چرا ظرفیت‌های کنشگری در جامعه ایران کمرنگ شده است؟

جامعه‌شناس برجسته، عباس نعیمی جورشری، در تحلیلی عمیق به بررسی کاهش ظرفیت‌های کنشگری در جامعه ایران پرداخته است. او معتقد است که برخلاف گذشته که جامعه در مواجهه با چالش‌ها فعالانه عمل می‌کرد، امروز شاهد انزوای فزاینده‌ای هستیم. این وضعیت نگران‌کننده، ریشه در عوامل متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به مهاجرت نیروهای اجتماعی کارآمد و تضعیف نهادهای مدنی اشاره کرد.

مهاجرت نخبگان و تضعیف نیروهای اجتماعی

نعیمی جورشری با اشاره به گذشته‌ای که نیروهای اجتماعی در جامعه فعال‌تر و منسجم‌تر بودند، توضیح می‌دهد که بخش قابل توجهی از این بدنه کارآمد، ایران را ترک کرده‌اند. این مهاجرت تنها شامل فعالان سیاسی حرفه‌ای نمی‌شود، بلکه بسیاری از تحصیل‌کردگان عالیه، هنرمندان و نویسندگان ادبیات داستانی را نیز در بر می‌گیرد. او تاکید می‌کند که حضور این افراد، چگالی و پویایی جامعه ایرانی را افزایش می‌داد.

«قبل‌تر نیروهای اجتماعی در جامعه فعال بودند، این نیروها از زوایه انسجام، کارآمدی و تشکل یافتگی رده‌ی بالاتری داشتند، درحالی‌که درصد زیادی از آن بدنه و نیروی اجتماعی بعدتر ایران را ترک کردند.»

تضعیف جامعه مدنی و نهادهای مردم‌نهاد

این جامعه‌شناس همچنین به نقش جامعه مدنی در گذشته اشاره می‌کند. به گفته او، در سال‌های نزدیک به ۱۳۸۸، جامعه مدنی قوی‌تر بود و نهادهایی مانند سازمان‌های مردم‌نهاد (NGOs) از قدرت و ابعاد بیشتری برخوردار بودند. اما امروز، چنین تشکل‌هایی با آن وزن و تاثیرگذاری سابق وجود ندارند که این امر به کاهش ظرفیت‌های کنشگری دامن زده است.

استمرار بحران‌ها و فرسایش امید

نعیمی جورشری تفاوت اساسی وضعیت کنونی را با دهه‌های هفتاد و هشتاد در کاهش فاصله میان بحران‌ها می‌داند. او می‌گوید: «از سال ۱۳۹۶ تا امروز مستمراً با بحران مواجه هستیم، درحالی که قبل از سال ۱۳۸۸ فاصله بحران‌ها زیادتر بود.» این تجربه مکرر بحران‌ها، در کنار فقدان جامعه مدنی قوی، منجر به فرسایش اجتماع ایرانی شده و در نتیجه، افق امید در جامعه کمرنگ گشته است.

  • دهه شصت: تجربه بحران‌های اولیه
  • سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹: تجربه بحران‌های مشخص
  • پس از ۱۳۸۸: کاهش تدریجی فاصله بحران‌ها
  • از ۱۳۹۶ تا امروز: مواجهه مستمر با بحران‌ها
شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗