خبر کامل
تحول انرژی جهان: نیاز به ۱.۲ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی باتری
جهان در آستانه یک دگرگونی عظیم در حوزه انرژی قرار گرفته است؛ تحولی که با هدف کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و حرکت به سوی منابع پاک و تجدیدپذیر، نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان و راهبردهای نوین است. در این میان، ذخیره‌سازی انرژی در مقیاس بزرگ، به ویژه برای پشتیبانی از انرژی‌های بادی و خورشیدی که ماهیتی متناوب دارند، به ستون فقرات آینده انرژی جهان تبدیل شده است. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که برای تحقق این گذار، جهان به سرمایه‌گذاری ۱.۲ تریلیون دلاری در فناوری‌های ذخیره‌سازی باتری نیاز مبرم دارد.
آینده انرژی: پیش‌بینی‌ها و نیازها
مؤسسه بلومبرگ نیو انرژی فایننس (BNEF) پیش‌بینی کرده است که تا اواسط قرن حاضر، انرژی خورشیدی و بادی نیمی از تولید برق جهانی را تأمین خواهند کرد. با این حال، ناپیوستگی این منابع، لزوم توسعه سیستم‌های ذخیره‌سازی بزرگ‌مقیاس را برای ایفای نقش اصلی آن‌ها دوچندان می‌کند.
رابرت لیو، مدیر تحقیقات وود مکنزی، تأکید می‌کند: «سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی باتری شبکه‌ای (GFM BESS) پیشرفتی کلیدی برای ادغام انرژی‌های تجدیدپذیر هستند. پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی برق تا سال ۲۰۳۴ حدود ۵۵ درصد افزایش یابد و بیش از ۸۰ درصد ظرفیت‌های جدید از منابع متغیر تجدیدپذیر تأمین شود. در این شرایط، باتری‌ها نقش پل فناوری بین فراوانی انرژی پاک و الزامات پایداری شبکه را ایفا می‌کنند.»
شکاف ظرفیت و فرصت‌های سرمایه‌گذاری
بر اساس گزارش وود مکنزی، بخش برق جهان در حال حاضر با کمبود ۱۴۰۰ گیگاواتی در ظرفیت ذخیره‌سازی مواجه است که باید تا سال ۲۰۳۴ برای تضمین پایداری شبکه نصب شود. این رقم، فرصتی بی‌نظیر برای سرمایه‌گذاری در صنعت باتری را نشان می‌دهد.
کاهش هزینه‌ها نیز به این روند سرعت بخشیده است. در سال گذشته، قیمت ذخیره‌سازی باتری در بازارهای جهانی ۱۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته که چشم‌انداز رشد این صنعت را تقویت می‌کند.
وضعیت آمریکا: رشد سریع در برابر چالش‌های سیاسی
آمریکا در پنج سال گذشته شاهد رشد چشمگیر ذخیره‌سازی باتری بوده است. ظرفیت ذخیره‌سازی در مقیاس صنعتی در این کشور ۱۵ برابر افزایش یافته و به حدود ۳۰ گیگاوات رسیده است. در این دوره، حداقل ۱۹ ایالت هرکدام بیش از ۱۰۰ مگاوات ظرفیت باتری نصب کرده‌اند.
اما آینده تولید باتری در آمریکا با چالش‌های سیاسی جدی روبه‌رو است. تصویب قانون «یک لایحه بزرگ و زیبا» (OBBBA) توسط دولت دونالد ترامپ، بسیاری از اعتبارات انرژی پاک و مشوق‌های مالیاتی برای تولید باتری و خودروهای برقی را حذف کرد. این اقدام، چشم‌انداز رشد بخش باتری در آمریکا را با تهدید جدی مواجه ساخته است.
- تحلیل شورای بین‌المللی حمل‌ونقل پاک نشان می‌دهد که تولید باتری در آمریکا ممکن است تا ۷۵ درصد کاهش یابد.
- تولید باتری آمریکا تا سال ۲۰۳۰ تنها به ۲۵۰ گیگاوات ساعت خواهد رسید، در حالی که پیش‌تر ۱۰۵۰ گیگاوات ساعت پیش‌بینی می‌شد.
- فروش خودروهای برقی نیز حدود ۴۰ درصد کمتر از برآوردهای قبلی خواهد بود.
پس از تصویب قانون کاهش تورم (IRA) در سال ۲۰۲۲، شرکت‌ها ساخت حدود ۱۳۰ تأسیسات تولید باتری را در آمریکا اعلام کردند، اما کمتر از نیمی از این پروژه‌ها وارد فاز ساخت شده‌اند. جالب توجه است که بیشترین آسیب کاهش حمایت‌ها متوجه ایالت‌های «قرمز و بنفش» مانند تگزاس، میشیگان، تنسی، جورجیا، کنتاکی و نوادا خواهد بود.
با این حال، قانون OBBBA برخی از اعتبارات بخش ۴۵X را حفظ کرده که همچنان تولید داخلی ماژول‌های باتری و قطعاتی مانند حسگرهای ولتاژ را تشویق می‌کند. البته مشوق‌های مربوط به مواد معدنی حیاتی از سال ۲۰۳۱ به تدریج کاهش می‌یابد:
| سال | درصد مشوق |
|---|---|
| ۲۰۳۱ | ۷۵% |
| ۲۰۳۲ | ۵۰% |
| ۲۰۳۳ | ۲۵% |
| پس از ۲۰۳۳ | ۰% |
چین: مسیر متفاوت ذخیره‌سازی انرژی با برق‌آبی
در حالی که آمریکا با چالش‌های سیاستی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چین با سرعتی چشمگیر در حال توسعه روش‌های جایگزین ذخیره‌سازی انرژی است. تنها در سال گذشته، چین ۲۴.۶ گیگاوات ظرفیت جدید برق‌آبی را به شبکه خود افزود که ۶۰ درصد از کل ظرفیت جدید برق‌آبی جهان را شامل می‌شود.
از این مقدار، ۷.۷۵ گیگاوات مربوط به برق‌آبی تلمبه ذخیره‌ای (PSH) بود؛ روشی که به عنوان جایگزینی مقرون‌به‌صرفه و با پایداری طولانی‌مدت نسبت به باتری‌های لیتیوم-آهن شناخته می‌شود.
- تا پایان سال ۲۰۲۳، چین مجموعاً ۴۳۶ گیگاوات ظرفیت برق‌آبی نصب‌شده داشت.
- این رقم بیش از یک‌سوم از ۱۲۰۰ گیگاوات ظرفیت ترکیبی انرژی بادی و خورشیدی چین را تشکیل می‌دهد.
قانون انرژی اصلاح‌شده چین که از ژانویه ۲۰۲۵ لازم‌الاجرا شده، توسعه پروژه‌های PSH را تشویق می‌کند. گزارش اخیر انجمن بین‌المللی برق‌آبی (IHA) پیش‌بینی می‌کند که چین با داشتن بیش از ۲۰۰ گیگاوات پروژه PSH در حال ساخت یا تأیید شده، از هدف ۱۲۰ گیگاواتی سال ۲۰۳۰ فراتر خواهد رفت و احتمالاً تا پایان دهه به ۱۳۰ گیگاوات خواهد رسید.
نتیجه‌گیری: توازن میان نوآوری، سیاست و سرمایه‌گذاری
گذار جهانی به انرژی‌های پاک، فرصتی تاریخی اما پرچالش پیش روی کشورها قرار داده است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد برای پشتیبانی از رشد انفجاری انرژی خورشیدی و بادی، جهان به ۱.۲ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی باتری نیاز دارد. آمریکا هرچند رشد سریعی را در ذخیره‌سازی تجربه کرده، اما تغییرات سیاستی ممکن است این روند را کند یا حتی معکوس کند. در مقابل، چین با سرمایه‌گذاری عظیم بر برق‌آبی و پروژه‌های تلمبه ذخیره‌ای، راهی متفاوت و بلندمدت را انتخاب کرده است.
سرنوشت گذار انرژی در دهه آینده وابسته به این خواهد بود که کشورها چگونه میان نوآوری، سیاست‌گذاری و سرمایه‌گذاری توازن ایجاد کنند. آینده‌ای که می‌تواند نه‌تنها مسیر اقتصاد انرژی جهان، بلکه آینده اقلیم و محیط زیست را نیز تعیین کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
