بحران آب در مهاباد: سد قادر به تأمین آب کشت پاییزه ۱۴۰۴ نیست

کاهش چشمگیر ذخایر آبی سد مهاباد

بر اساس گزارش‌های رسمی، حجم ذخایر آبی سد مهاباد نسبت به سال گذشته کاهشی چشمگیر داشته است. این کاهش، تأمین آب کشاورزی را با محدودیت‌های جدی مواجه کرده و تنها یک مرحله آب به میزان ۲۳ میلیون مترمکعب به سمت دشت مهاباد سرازیر شده که نشان‌دهنده کاهش ۷۰ درصدی نسبت به سال قبل است.

مخزن سد مهاباد برای اولین بار در فصل پاییز، تنها برای تأمین آب شرب مناطق شهری و روستایی استفاده خواهد شد و منابع آبی باقی‌مانده برای کشاورزی قابل تخصیص نیست.

نگرانی‌های کشاورزان و تأثیرات اقتصادی

کمبود منابع آبی، نگرانی‌ها را در مورد کاهش تولید محصولات استراتژیک و افزایش هزینه‌های تولید تشدید کرده است. کشاورزان منطقه، از جمله حسن باشوکی از روستای خورخوره و کاظم سهرابی از روستای دهبکر، از نبود سهمیه آب برای کشت پاییزه و تأثیرات منفی آن بر زندگی روزمره و تولید محصولات خود ابراز نگرانی کرده‌اند.

• حسن باشوکی: «امسال سهمیه آب برای کشت پاییزه نداریم، اما خوشبختانه یک مرحله آب در تیرماه دریافت کردیم که حداقل بخشی از نیاز زمین‌ها را تامین کرد.»
• کاظم سهرابی: «کمبود آب امسال باعث شده میزان تولید محصولات‌مان از جمله گندم به شکل قابل توجهی کاهش یابد.»

سلیمان احمدزاده، کشاورز روستای قم قلعه، نیز به مشکلات چندگانه کشاورزی اشاره کرد و گفت: «علاوه بر کم‌آبی شدید، خسارت سرمازدگی و تگرگ نیز بخش‌هایی از زمین‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.»

توصیه‌های جهاد کشاورزی و راهکارهای پیش‌رو

رئیس جهاد کشاورزی مهاباد، بایزید حسن‌پور، تأکید کرد که به دلیل کاهش شدید منابع آبی و افت محسوس حجم مخزن سد، امسال سهمیه آب برای کشت پاییزه به کشاورزان تعلق نخواهد گرفت. وی افزود: «ذخیره کنونی سد به سطح نگران‌کننده‌ای رسیده و اولویت نخست، تأمین آب شرب شهروندان است.»

حسن‌پور به کشاورزان توصیه کرد که برنامه‌ریزی خود را بر اساس منابع جایگزین مانند چاه‌های مجاز، قنات‌ها و توسعه آبیاری نوین تنظیم کنند. همچنین، اصلاح و تعیین الگوی کشت بر اساس سیاست‌های ملی و استانی و اطلاع‌رسانی‌های لازم درباره محدودیت منابع آب ادامه خواهد داشت.

دستگاه‌های متولی کشاورزی با ارائه بسته‌های حمایتی، تسهیلات و آموزش‌های لازم، کشاورزان را برای عبور از این شرایط دشوار یاری خواهند کرد.

مدیریت بهینه آب و تغییر الگوی کشت نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع و افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی خواهد داشت. کارشناسان جهاد کشاورزی توصیه می‌کنند کشاورزان از منابع جایگزین، سیستم‌های نوین آبیاری و تغییر الگوی کشت بهره ببرند تا فشار بر منابع محدود کاهش یابد و خسارت‌ها به حداقل برسد.