هشدار دبیر انجمن واردکنندگان برنج: تأخیر ۶ ماهه در تخصیص ارز، بازار را ملتهب می‌کند

تأخیر ۶ ماهه در تخصیص ارز و پیامدهای آن

مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، از تأخیرهای طولانی در فرآیند تأیید، تخصیص و کارسازی ارز برای واردات برنج خبر داد. به گفته وی، آخرین تأیید وزارت جهاد کشاورزی به حدود ۶ ماه پیش بازمی‌گردد و تنها محموله‌هایی را شامل می‌شود که تا پایان سال ۱۴۰۳ وارد کشور شده‌اند. این در حالی است که از نیمه بهمن سال گذشته تاکنون، هیچ تخصیص ارز جدیدی صورت نگرفته است.

این وضعیت، جریان واردات برنج را با اختلال جدی روبرو کرده و می‌تواند بر عرضه این کالای اساسی در بازار تأثیر منفی بگذارد.

روند پیچیده تخصیص ارز و نقاط ضعف آن

خاکی در تشریح روند تخصیص ارز توضیح داد که برنج از جمله کالاهای مشمول ترخیص ۱۰۰ درصدی است؛ به این معنا که محموله بلافاصله پس از ورود به کشور ترخیص و در بازار عرضه می‌شود. اما مراحل بعدی تخصیص ارز با تأخیرهای زیادی همراه است:

• تأیید وزارت جهاد کشاورزی: چند ماه پس از ترخیص، وزارت جهاد کشاورزی تأییدیه خود را صادر و فهرست مشمولان را برای تخصیص ارز به بانک مرکزی ارسال می‌کند.
• صدور کد تخصیص: بانک مرکزی بر اساس این فهرست، کد تخصیص صادر می‌کند و واردکننده معادل ریالی آن را به بانک عامل پرداخت می‌کند.
• انتقال وجه توسط نیکو: در نهایت، شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) باید با استفاده از منابع ارزی خود، وجه را به تأمین‌کننده خارجی منتقل کند.

هرگونه تأخیر در هر یک از این مراحل، به ویژه در بخش کارسازی بانک مرکزی و انتقال وجه توسط شرکت نیکو، موجب انباشت معوقات و کاهش اعتماد تأمین‌کنندگان خارجی می‌شود.

بدهی‌های معوق و بی‌رغبتی تأمین‌کنندگان خارجی

دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران تأکید کرد که حتی تخصیص‌های انجام شده در آذر و دی سال گذشته که واردکنندگان معادل ریالی آن را پرداخت کرده‌اند، تاکنون از سوی شرکت نیکو کارسازی نشده است. این امر مشکلات جدی در جریان پرداخت‌ها و تأمین آتی ایجاد کرده است.

«تأمین‌کنندگان خارجی نیز به دلیل بدهی‌های معوق ارزی که بعضاً تا یک سال به طول انجامیده، نسبت به ارسال محموله‌های جدید بی‌رغبت شده‌اند و حتی در آزادسازی اسناد محموله‌های رسیده نیز به سختی همکاری می‌کنند.»

این هشدار پیش‌تر در خرداد و تیرماه نیز طی نامه‌های جداگانه به معاون اول رئیس‌جمهور و رئیس کل بانک مرکزی ارسال شده، اما تاکنون نتیجه عملی در پی نداشته است.

اهمیت امنیت غذایی و راهکارهای پیشنهادی

خاکی هشدار داد که این چرخه فرسایشی علاوه بر تحمیل هزینه‌های اضافی به بازرگانان، انگیزه واردکنندگان برای تأمین مستمر برنج را کاهش داده و می‌تواند بر عرضه این کالای اساسی اثر بگذارد. وی تأکید کرد که در شرایط بحران آب و کاهش تولید داخلی، پایداری واردات برنج حیاتی است.

وی در پایان اظهار داشت: «چنانچه وزارت جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و شرکت مذکور در اسرع وقت نسبت به پرداخت بدهی‌های معوق و اصلاح چرخه تخصیص و کارسازی ارز اقدام کنند، جریان واردات پایدار خواهد ماند و بازار دچار التهاب نخواهد شد.»

امنیت غذایی کشور، به ویژه در خصوص برنج به‌عنوان دومین کالای راهبردی و قوت غالب خانوارها، در شرایط حساس کنونی نیازمند توجه جدی است و مدیریت به موقع این موضوع می‌تواند از بروز هرگونه مشکل در بازار جلوگیری کند.