هشدار دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان: پشه آئدس و خطر گسترش تب دنگی و زیکا

دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با صدور هشداری جدی، بر لزوم مشارکت عمومی برای مقابله با پشه آئدس، ناقل بیماری‌های خطرناکی چون تب دنگی، زیکا و چیکونگونیا تاکید کرد. این پشه که به دلیل خطوط سیاه و سفید روی بدن و پاهایش به راحتی قابل تشخیص است، در ساعات اولیه روز و ابتدای غروب فعالیت بیشتری دارد و توانایی تخم‌گذاری در آب‌های راکد را داراست.

شناسایی و ویژگی‌های پشه آئدس

پشه آئدس، که به ببر آسیایی نیز معروف است، دارای ویژگی‌های ظاهری متمایزی است که آن را از سایر گونه‌ها جدا می‌کند. این پشه با خطوط سیاه و سفید مشخص روی بدن و پاهای خود، به راحتی قابل شناسایی است. فعالیت آن عمدتاً در ساعات اولیه روز و ابتدای غروب خورشید متمرکز است و توانایی بالایی در تخم‌گذاری در آب‌های راکد دارد.

• ویژگی‌های ظاهری: خطوط سیاه و سفید روی بدن و پاها.
• زمان فعالیت: ساعات اولیه روز و ابتدای غروب.
• محل تخم‌گذاری: آب‌های راکد.

بیماری‌های منتقل شده توسط پشه آئدس

پشه آئدس ناقل بیماری‌های ویروسی خطرناکی است که می‌توانند عواقب جدی برای سلامت انسان داشته باشند. مهم‌ترین این بیماری‌ها عبارتند از:

• تب دنگی: که به «تب استخوان‌شکن» نیز معروف است و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، می‌تواند کشنده باشد.
• زیکا: ویروسی که می‌تواند باعث ناهنجاری‌های مادرزادی در نوزادان شود.
• چیکونگونیا: بیماری که با تب و درد شدید مفاصل همراه است.

این بیماری‌ها در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری شایع هستند و متاسفانه واکسن یا درمان قطعی برای آن‌ها وجود ندارد. مراقبت‌های حمایتی مانند استراحت، مصرف مایعات و داروهای تب‌بر توصیه می‌شود و در موارد شدید، بستری و مراقبت ویژه ضروری است.

راهکارهای پیشگیری از گسترش پشه آئدس

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان و رئیس مرکز بهداشت بندرعباس بر اهمیت مشارکت شهروندان در رعایت نکات بهداشتی برای پیشگیری از رشد و تکثیر پشه آئدس تاکید کرده‌اند. اقدامات پیشگیرانه شامل موارد زیر است:

• حذف منابع آب راکد: جلوگیری از تجمع آب در ظروف، گلدان‌ها، زیرگلدانی‌ها، بشکه‌ها، ظروف آب، کولرهای آبی و سایر مکان‌های مستعد.
• استفاده از موانع فیزیکی: نصب توری بر روی درها و پنجره‌ها.
• محافظت فردی: پوشاندن بدن با لباس‌های آستین‌بلند، استفاده از مواد دافع حشرات و نصب پشه‌بند، به ویژه برای کودکان.

«با رعایت این اقدامات ساده می‌توان با محافظت فردی از گزش پشه جلوگیری و جلوی انتقال بیماری به انسان گرفته شود و سلامت عمومی جامعه را ارتقا داد.»

آمار و وضعیت تب دنگی در هرمزگان

از ابتدای سال جاری، بیش از ۵۰۰ مورد نمونه‌گیری در استان هرمزگان در خصوص گزش پشه آئدس انجام شده است. از این تعداد، ۲۰ مورد مثبت در شهر بندرعباس به ثبت رسیده است. خوشبختانه، تاکنون هیچ مورد مرگ و میر ناشی از بیماری تب دنگی در استان هرمزگان گزارش نشده است.

علائم و شدت تب دنگی

تب دنگی یک بیماری حاد است که ناگهان ظاهر می‌شود و علائم آن شامل:

• سردرد و تب
• خستگی و درد مفاصل و عضلات
• ورم غدد لنفاوی و بثورات پوستی
• خونریزی لثه‌ها و درد شدید در پشت چشم
• قرمز شدن کف دست‌ها و پاها

شکل شدید این بیماری، تب دنگی خونی نام دارد که می‌تواند منجر به خونریزی شدید از بینی یا لثه‌ها، تاول‌های قرمز یا بنفش زیر پوست، مدفوع سیاه، کبود شدن، افت فشار خون و حتی مرگ شود.

گسترش جهانی و راه‌های ورود پشه آئدس به کشور

پشه آئدس در ۳۰ سال گذشته در جهان گسترش یافته و در کشورهایی مانند پاکستان، کشورهای آسیایی و برخی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس مشاهده شده است. راه‌های اصلی ورود این پشه به کشور شامل:

• ورود لاستیک‌های مستعمل
• نی‌های بامبوی وارداتی
• کالاها و اجناس وارد شده از کشورهای آلوده از طریق کشتی و هواپیما

این پشه در هر مرحله خون‌خواری، چندین نفر را می‌گزد و این تغذیه مکرر، موجب انتقال بیماری‌های خونریزی‌دهنده تب دنگی، چیکونگونیا و ویروس زیکا می‌شود.