اولین پیوند ریه خوک اصلاح ژنتیکی شده به انسان: ۹ روز فعالیت در بدن گیرنده

برای نخستین بار در تاریخ پزشکی جهان، ریه یک خوک که از لحاظ ژنتیکی اصلاح شده بود، به یک انسان دچار مرگ مغزی پیوند زده شد. این رویداد علمی مهم، افق‌های جدیدی را در زمینه پیوند اعضا و حل بحران کمبود عضو در سراسر جهان می‌گشاید.

جزئیات پیوند و نتایج اولیه

این عمل پیشگامانه در چین انجام شد و ریه پیوندی توانست به مدت ۹ روز در بدن فرد گیرنده زنده و فعال باقی بماند. بیمار، مردی ۳۹ ساله بود که پس از خونریزی مغزی دچار مرگ مغزی شده بود. پزشکان پس از کسب رضایت از خانواده وی، این پیوند را انجام دادند. یافته‌های این تحقیقات روز دوشنبه در «مجله پزشکی نیچر» (journal Nature Medicine) به چاپ رسید.

محققان در پژوهش جدید خود نوشتند: «با وجود آنکه این تحقیقات بیان می‌کند پیوند ریه خوک به انسان امکان‌پذیر است؛ اما چالش‌های مهمی در خصوص پس زدن عضو و نیز وجود عفونت همچنان باقی مانده است.»

آماده‌سازی‌های ژنتیکی و مراقبت‌های ویژه

• اصلاح ژنتیکی: ریه خوک اهداکننده تحت شش اصلاح ژنتیکی قرار گرفته بود.
• محیط نگهداری: خوک اهداکننده در تمام طول زندگی خود در یک محیط کاملاً تمیز و به شدت کنترل شده نگهداری شده بود.
• دارو درمانی: بیمار گیرنده چندین دارو برای کاهش عفونت و پس زدن پیوند مصرف کرده بود.

چالش‌ها و توقف آزمایش

در ابتدا، هیچ نشانه فوری از پس زدن پیوند مشاهده نشد. اما پس از گذشت یک روز، مشکلاتی پدیدار گشت. تجمع مایعات در بافت‌های بدن بیمار منجر به آماس و ورم گسترده شد که احتمالاً ناشی از مشکل در جریان خون بود. ریه‌ها علاوه بر کمک به تنفس، نقش مهمی در گردش خون نیز ایفا می‌کنند.

پس از چند روز، نشانه‌هایی از بهبودی جزئی مشاهده شد، اما با وجود تمامی احتیاط‌ها، بدن بیمار شروع به پس زدن عضو کرد. در نتیجه، به درخواست خانواده بیمار، پزشکان روند آزمایش را متوقف کردند.

نیاز به تحقیقات بیشتر

محققان نتیجه‌گیری کردند که پیش از تکرار این روند در یک آزمایش بالینی، پژوهش‌های بیشتری برای غلبه بر چالش‌های پس زدن عضو و عفونت ضروری است.

بحران جهانی کمبود عضو

این پیشرفت در حالی صورت می‌گیرد که جهان با کمبود شدید اهدای عضو مواجه است. به عنوان مثال، در آمریکا در سال ۲۰۲۳، لیست انتظار برای اهدای عضو دو برابر تعداد اهداکنندگان بود. در سال ۲۰۲۴، بیش از ۴۸ هزار عملیات اهدای عضو در آمریکا انجام شد، در حالی که ۱۰۳ هزار نفر در لیست انتظار قرار داشتند. اداره خدمات و منابع بهداشتی آمریکا (HRSA) اعلام کرده است که روزانه ۱۳ نفر در این کشور به دلیل انتظار برای دریافت پیوند جان خود را از دست می‌دهند.

در سال‌های اخیر، اخباری از موفقیت در پیوند کلیه‌ها و قلب خوک به انسان منتشر شده بود، اما این نخستین بار است که ریه یک خوک به انسان پیوند داده می‌شود که نشان‌دهنده پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه زنوتراپی (پیوند اعضای حیوانات به انسان) است.