پارسیلون لرستان؛ از اوج تولید تا مزایده‌های بی‌متقاضی و سرنوشت نامعلوم

شرکت پارسیلون، یکی از نمادهای صنعتی استان لرستان که در سال ۱۳۵۳ تأسیس و در سال ۱۳۶۳ به بهره‌برداری رسید، روزگاری با ظرفیت تولید سالانه حدود ۱۴,۰۰۰ تن نخ نایلون خام و استرچ و ۱,۰۰۰ تن گرانول پلی‌آمید ۶، بیش از ۲,۰۰۰ کارگر مستقیم و حدود ۱۵,۰۰۰ نفر نیروی غیرمستقیم را به کار گرفته بود. اما امروز، این مجموعه صنعتی عظیم به ویرانه‌ای تبدیل شده که سرنوشتش در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

روند خصوصی‌سازی و توقف تدریجی

در سال ۱۳۸۴، پارسیلون به بخش خصوصی واگذار شد، اما این واگذاری نه تنها موفقیت‌آمیز نبود، بلکه به توقف تدریجی خط تولید و از بین رفتن تجهیزات آن انجامید. ضعف مدیریت، عدم نوآوری، آسیب‌پذیری در برابر رقابت با محصولات آسیای شرقی و نبود راهبردهای بازاریابی مؤثر، از جمله چالش‌هایی بودند که زمینه‌ساز فرسودگی و تعطیلی کامل کارخانه در سال ۱۳۹۳ شدند. تا سال ۱۴۰۰، تقریباً هیچ فعالیت تولیدی در این مجموعه صورت نگرفته بود.

مزایده‌ای بی‌متقاضی برای کارخانه‌ای بدون جان تازه

بهمن جعفری، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان، اعلام کرده است که حدود ۸۷٪ سهام پارسیلون متعلق به شرکت «آتیه دماوند»، زیرمجموعه بانک صنعت و معدن است. وی افزود که کارخانه چندین‌بار از طریق مزایده معرفی شده، اما هیچ متقاضی در آن شرکت نکرده است. ارزش کارخانه پس از تغییرات گسترده در ماشین‌آلات، حدود ۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده است و اجرای واگذاری نیازمند سرمایه‌گذار با اهلیت فنی و مالی مناسب است. در صورت عدم استقبال در مزایده‌ها، طبق قانون ممکن است از امکان «ترک تشریفات» برای تسهیل فرآیند واگذاری استفاده شود.

بلاتکلیفی مزمن و وعده‌های بی‌نتیجه

در سال‌های اخیر، وضعیت پارسیلون همچنان در ابهام قرار دارد. با وجود وعده‌های متعدد برای تبدیل آن به منطقه ویژه اقتصادی یا احیای صنعتی، هیچ‌یک تاکنون قطعی نشده است. حسابرسی کارخانه به اتمام رسیده و آگهی مزایده برای واگذاری به بخش خصوصی منتشر شده است؛ آخرین روند واگذاری از طریق مزایده دو مرحله‌ای در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ بود، اما هیچ متقاضی واقعی در این مزایده‌ها حضور نیافته است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که تقریباً تمام تجهیزات برداشت شده‌اند و تنها یک زمین خالی باقی مانده است.

احیای پارسیلون؛ فراتر از یک فروش ساده

استاندار لرستان تأکید کرده است که هدف، احیای کارخانه پارسیلون به گونه‌ای است که صرفاً به فروش یا واگذاری ساده منجر نشود و برای سرمایه‌گذارانی که اهلیت و توانایی لازم را دارند، زمینه فعالیت و تولید فراهم شود. وی افزود که در حال رایزنی با سرمایه‌گذاران قوی برای احیای این واحد هستند و ابراز امیدواری کرد که به زودی شاهد اقدامات عملی در این زمینه باشیم.

میراث صنعتی لرستان در خطر

واگذاری ناموفق به بخش خصوصی بدون بررسی اهلیت و توان مدیریتی، منجر به نابودی سرمایه ملی شد. سقوط تکنولوژی، منسوخ شدن تولید نخ نایلون (نوع ۶) در برابر نخ پلی‌استر و عدم به‌روزرسانی کارخانه، از دیگر عوامل این وضعیت هستند. تجمع وعده‌ها و نبود پیگیری جدی از سوی دولت‌های مختلف و بی‌تفاوتی فعالان اقتصادی، کارخانه پارسیلون خرم‌آباد را به یک پروژه کاملاً تعطیل و محلی برای وعده‌های بی‌پایان تبدیل کرده است. نبود سرمایه واقعی، فرسوده شدن تجهیزات، مشکلات حقوقی و مالی، و فقدان چشم‌انداز جدی برای احیا یا تخصیص کاربرد جدید، چالش‌های اصلی پیش رو هستند.

با این حال، اگر فرآیند واگذاری با اهلیت انجام شود یا کاربردهایی مانند منطقه ویژه اقتصادی بررسی گردد، انتظار می‌رود این مجموعه صنعتی دیرپا قابل احیا باشد. پارسیلون خرم‌آباد نمادی است از فرصت از دست رفته در مسیر توسعه صنعتی، اما هنوز ظرفیت احیا و بازگشت به چرخه اقتصادی وجود دارد.