وضعیت بحرانی سلامت دهان و دندان ایرانیان؛ هزینه‌های سرسام‌آور و بی‌توجهی بیمه‌ها

تحقیقات علمی و پزشکی نشان می‌دهد که خرابی دندان‌ها می‌تواند با بیماری‌های خطرناک‌تری همراه باشد و سلامت عمومی فرد را به شدت تهدید کند. عفونت دندان‌های پوسیده به سایر نقاط بدن سرایت کرده و بیماری‌هایی به مراتب خطرناک‌تر از یک دندان خراب را ایجاد می‌کند. بنابراین، رعایت بهداشت دهان و دندان، نقش حیاتی در حفظ سلامت کلی افراد دارد.

آمار تکان‌دهنده از وضعیت دندان‌های ایرانیان

متأسفانه، وضعیت سلامت دهان و دندان در ایران بسیار نگران‌کننده است. آمارهای موجود، تصویری تلخ از این واقعیت ارائه می‌دهند:

• هر ایرانی به طور متوسط دارای ۶ دندان پوسیده است.
• در گروه سنی کودکان ۵ تا ۶ ساله، ۸۰ درصد حداقل ۵ دندان پوسیده یا کشیده شده دارند.
• در میان سالمندان بالای ۶۵ سال، بیش از ۵۵ درصد کاملاً بی‌دندان هستند.

این آمارها به وضوح نشان می‌دهند که سلامت دهان و دندان ایرانیان به هیچ عنوان رضایت‌بخش نیست و در صورت ادامه این روند، شرایط به سمت بحرانی و رنج‌آور پیش خواهد رفت.

چرا سلامت دندان‌ها در ایران نادیده گرفته می‌شود؟

یکی از دلایل اصلی این وضعیت، عدم توجه کافی به مفهوم «اقتصاد سلامت» در وزارت بهداشت است. در جامعه‌ای که بیمه‌ها نقش کمرنگی در پوشش خدمات دندانپزشکی دارند، بیش از ۹۰ درصد این خدمات در بخش خصوصی و با هزینه‌های گزاف ارائه می‌شود. در حالی که در کشورهای توسعه‌یافته، سلامت دهان و دندان در صدر اولویت‌های کاری قرار دارد و سیاست‌گذاری‌ها به گونه‌ای است که بیمه‌ها نقش اساسی در ارائه خدمات به مردم ایفا می‌کنند، در ایران ردپای بیمه‌های پایه در این زمینه بسیار کم‌رنگ است.

باقر شهنی‌زاده، رئیس انجمن دندانپزشکان عمومی ایران، با اشاره به اینکه «دهان مردم پر شده از دندان‌های پوسیده و خراب»، تأکید کرد: «دندان کشیدن، تنها راه پیش روی مردم برای خلاص شدن از درد دندان است، زیرا هزینه‌های ترمیم دندان‌ها به شدت گران است.» وی افزود: «اگر پیشگیری اتفاق نیافتد، شاخص سلامت دندان در جامعه نزولی خواهد شد و نیاز داریم به سمت ترمیم دندان‌ها با حمایت دولت پیش برویم.»

هزینه‌های سرسام‌آور درمان، سد راه مردم

مهم‌ترین مانع برای مراجعه مردم به دندانپزشکی، هزینه‌های بالای درمان است. بخش عظیمی از جامعه توانایی مالی پرداخت این هزینه‌ها را ندارند. به عنوان مثال، هزینه عصب‌کشی و کشیدن یک دندان خراب، حداقل دو میلیون تومان است که پرداخت آن برای بسیاری از افراد غیرممکن است. در نتیجه، افراد با دندان‌های خراب خود سر می‌کنند تا زمانی که کاملاً پوسیده و از بین بروند.

امروزه، هزینه‌های درمان دندان‌های پوسیده و خراب، بسته به نوع درمان، می‌تواند به چند ده میلیون تومان برسد. این مبلغ برای ۹۰ درصد افرادی که به خدمات دندانپزشکی نیاز دارند، غیرقابل تأمین است و تنها ۱۰ درصد جامعه از تمکن مالی لازم برای مراجعه به مطب دندانپزشکی برخوردارند. این در حالی است که بیمه‌های پایه در ایران، حداقل خدمات دندانپزشکی را تحت پوشش قرار می‌دهند و بیمه‌های تجاری نیز پوشش قوی ندارند.

جدول هزینه‌های خدمات دندانپزشکی در سال ۱۴۰۴

این فهرست تنها بخشی از هزینه‌های دندانپزشکی است که مردم مجبورند از جیب خود پرداخت کنند.

دندانپزشکی قسطی؛ سرابی در شهر

تبلیغات دندانپزشکی قسطی که این روزها در سطح شهر دیده می‌شود، اغلب واقعیت ندارند. بسیاری از این تبلیغات گول‌زننده هستند و بیماران پس از مراجعه به مطب یا کلینیک، با شرایطی برای پرداخت هزینه‌ها مواجه می‌شوند که عملاً همان پرداخت نقدی است، اما به شکلی فریبنده تبلیغ شده است.

داستان پرغصه هزینه‌های خدمات دندانپزشکی آنقدر تکرار شده که دیگر نه گوش شنوایی برای شنیدن مشکلات مردم وجود دارد و نه چشم بینایی که مردم بی‌دندان را ببیند.