آیکون خبر

خبر کامل

دستاورد ملی: تعمیرات اساسی نیروگاه سیاه‌بیشه با تکیه بر دانش متخصصان داخلی

دستاورد ملی: تعمیرات اساسی نیروگاه سیاه‌بیشه با تکیه بر دانش متخصصان داخلی

دستاورد ملی در صنعت برق: تعمیرات اساسی نیروگاه سیاه‌بیشه با تکیه بر توان داخلی

نیروگاه تلمبه‌ ذخیره‌ای سیاه‌بیشه، به عنوان نخستین و تنها نیروگاه از این نوع در ایران، همواره نقشی کلیدی در مدیریت بار شبکه برق کشور و به‌ویژه تهران ایفا می‌کند. این نیروگاه که با هدف پشتیبانی از شبکه در زمان‌های اوج مصرف طراحی و احداث شده، در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی روبرو بوده است.

در یک اقدام بی‌سابقه و با تکیه بر دانش متخصصان داخلی، عملیات حساس تعمیرات اساسی این نیروگاه، شامل دمونتاژ و مونتاژ کامل ژنراتور ۳۱۰ تنی، بدون حضور ناظر خارجی به انجام رسید. این دستاورد نه تنها از توقف طولانی‌مدت واحدها جلوگیری کرد، بلکه ظرفیت تولید برق را در فصل اوج بار پایدار نگه داشت و تجربه‌ای ارزشمند در حوزه تعمیرات نیروگاهی رقم زد.

غلبه بر محدودیت‌ها پس از ۱۲ سال

مدیرعامل برق منطقه‌ای تهران، فرهاد شبیهی، اظهار داشت که تعمیرات اساسی این نیروگاه در ۱۲ سال متوالی گذشته به دلیل مسائل تحریم و محدودیت‌های بین‌المللی انجام نشده بود. اما با اعتماد به دانش و تخصص ایرانی و همت والای متخصصان کشور، بر این محدودیت‌ها غلبه شد. پس از طرح‌ریزی تخصصی اورهال نیروگاه، همه مراحل با کیفیت مناسب به انجام رسیده و نیروگاه پس از اتمام موفقیت‌آمیز تعمیرات اساسی، وارد مدار تولید شد.

شبیهی افزود: «در سایه اتکا به توانمندی‌های داخلی و عبور از محدودیت‌های فنی و تحریمی، دستاوردی کم‌نظیر در حوزه تعمیرات نیروگاهی رقم خورد که می‌تواند الگوی جدیدی برای صنعت برق کشور به شمار رود.»

ابتکار در بازگرداندن واحد به مدار

یکی از موضوعات مهم در این عملیات، کوتاه کردن زمان تعمیرات اساسی بود، چرا که نیروگاه نقش مهمی در پایداری شبکه برق تهران دارد. با تکیه بر توان متخصصان داخلی و به‌کارگیری یک روش ساده اما ابتکاری، یکی از واحدهای نیروگاه تنها در دو ماه وارد مدار شد. این در حالی بود که بر اساس برآوردهای اولیه، برای بازگرداندن واحد زمان بسیار طولانی‌تری نیاز بود.

تعمیر پیچیده‌ترین قطعه برای نخستین بار در کشور

مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای تهران به دستاورد دیگری نیز اشاره کرد: «سال گذشته شیر کروی یکی از واحدها که وظیفه تحمل فشار ۵۰۰ متر آب را برعهده دارد، دچار اشکال جدی شد. این شیر از لحاظ تکنولوژیکی در رده تجهیزات فوق‌پیشرفته قرار دارد و تعمیر آن تاکنون در کشور سابقه نداشت.»

متخصصان داخلی توانستند با استفاده از تجهیزات ساخت داخل و اجرای عملیات تعمیراتی در کارگاه‌های داخلی، این قطعه حیاتی را بازسازی کنند. این اقدام از نظر فنی یک دستاورد ملی است، چرا که برای نخستین بار در ایران چنین تجهیز پیچیده‌ای مورد بازسازی قرار گرفت.

چالش‌های ژنراتورها و راه‌حل‌های بومی

شبیهی با اشاره به وضعیت ژنراتورهای نیروگاه ادامه داد: «بر اساس دستورالعمل سازنده، ژنراتور این واحدها باید هر دو تا پنج سال یک بار تحت تعمیرات اساسی قرار می‌گرفت، اما به دلایل مختلف، از زمان احداث و راه‌اندازی تاکنون ــ یعنی بیش از ۱۲ سال ــ این عملیات انجام نشده بود. همین موضوع باعث بروز مشکلات جدی در برخی تجهیزات از جمله قطب‌ها و اتصالات شده بود.»

در فروردین‌ماه سال ۱۴۰۳، به دلیل همین اشکالات، هر چهار واحد نیروگاه از مدار خارج شدند. اگر قرار بود روترها از محل نیروگاه خارج و برای تعمیر به کارگاه‌های خارجی یا حتی داخلی منتقل شوند، بیش از ۱۰ ماه زمان نیاز بود. چنین شرایطی به معنای از دست رفتن ظرفیت حیاتی نیروگاه در مهم‌ترین فصل مصرف برق کشور بود. اما با یک عملیات ابتکاری و همکاری یک شرکت داخلی، این مانع بزرگ پشت سر گذاشته شد و واحدها به مدار بازگشتند.

تعمیرات اساسی واحد ۳؛ تبلور باور ملی

امسال برای نخستین بار تعمیرات اساسی واحدهای نیروگاه آغاز شد و این فرایند از واحد شماره ۳ کلید خورد. در جریان این عملیات، کل ژنراتور واحد ۳ که وزنی معادل ۳۱۰ تن دارد، دمونتاژ شد. این در حالی بود که جرثقیل‌های موجود در سایت تنها توانایی جابه‌جایی ۱۷۰ تن بار را داشتند. به همین دلیل، عملیات جداسازی، جفت‌کردن و مونتاژ مجدد نیازمند روش‌های بسیار پیچیده و خلاقانه بود.

شبیهی تأکید کرد: «از نظر فنی، این عملیات در زمره سخت‌ترین تعمیرات نیروگاهی قرار می‌گیرد و اهمیت آن زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم برای نخستین بار بدون حضور ناظر خارجی (سوپروایزر) انجام شد. در پروژه‌های مشابه، معمولاً حضور ناظران خارجی برای تأیید مراحل کار یک الزام محسوب می‌شود، اما متخصصان داخلی نشان دادند که با دانش بومی و تجربه انباشته می‌توان این مسئولیت سنگین را به بهترین شکل مدیریت کرد.»

واحد شماره ۳ در ماه گذشته بار دیگر وارد مدار شد و تاکنون بدون هیچ‌گونه مشکل در حال بهره‌برداری است که نشان‌دهنده کیفیت قابل اطمینان عملیات انجام‌شده است.

اهمیت نیروگاه سیاه‌بیشه در پایداری شبکه

نیروگاه تلمبه‌ای ذخیره‌ای سیاه‌بیشه که در استان مازندران واقع شده، نخستین نیروگاه از این نوع در کشور است. این نیروگاه با بهره‌گیری از فناوری پمپاژ و ذخیره‌سازی آب در ارتفاعات، قادر است در زمان اوج بار شبکه به سرعت وارد مدار شده و برق مورد نیاز را تأمین کند. نقش این نیروگاه در پایداری شبکه سراسری به‌ویژه در فصل تابستان و ایام پیک مصرف بسیار کلیدی است. از این رو، هرگونه اختلال در عملکرد واحدهای آن می‌تواند آثار گسترده‌ای بر توازن تولید و مصرف برق در سطح ملی برجای بگذارد.

شبیهی خاطرنشان کرد: «تعمیرات اخیر نشان داد که صنعت برق کشور به نقطه‌ای رسیده است که می‌تواند بدون اتکا به توان خارجی، پیچیده‌ترین عملیات نیروگاهی را به سرانجام برساند.»

قدردانی از تیم‌های عملیاتی

مدیرعامل برق منطقه‌ای تهران در پایان با قدردانی از تمام دست‌اندرکاران این پروژه گفت: «موفقیت این عملیات نتیجه تلاش بی‌وقفه گروهی از متخصصان داخلی بود که با وجود شرایط دشوار، لحظه‌ای از کار دست نکشیدند. این تجربه ارزشمند ثابت کرد که توان فنی نیروهای داخلی در سطحی قرار دارد که می‌تواند جایگزین کامل خدمات خارجی شود.»

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗